Wat zijn de meest voorkomende vastgoedfraude?

De meest voorkomende vastgoedfraudes in Nederland omvatten diverse vormen van bedrog, variërend van manipulatie bij hypotheekaanvragen tot illegale verhuur en frauduleuze transacties. Deze praktijken behelzen onder meer het vervalsen van documenten en gegevens, misleiding bij taxaties, en oplichting via digitale communicatie, met als doel financieel gewin te behalen ten koste van kopers, huurders of geldverstrekkers.

Vastgoedfraude kan zich op verschillende manieren manifesteren en treft zowel particulieren als organisaties. Het is een breed begrip dat diverse illegale handelingen omvat die gericht zijn op het verkrijgen van onrechtmatig voordeel in de vastgoedsector. Hieronder worden de meest voorkomende typen vastgoedfraude in Nederland uitgelicht:

• Hypotheekfraude: Dit is een veelvoorkomende categorie waarbij misleiding plaatsvindt tijdens het aanvragen of beheren van een hypotheek. Voorbeelden hiervan zijn fraude met identiteitsbewijzen en het frauderen van inkomensgegevens om een hogere hypotheek te verkrijgen dan waar men recht op heeft. Ook taxatiefraude valt hieronder, zoals het verhullen dat een woning verhuurd is om een hogere taxatiewaarde te realiseren voor de hypotheekaanvraag. Een andere specifieke vorm is bouwdepotfraude, waarbij frauduleuze uitbetalingen uit een bouwdepot plaatsvinden voor werkzaamheden die niet zijn uitgevoerd of materialen die niet zijn geleverd.
• Woonfraude door illegale verhuur: Dit type fraude omvat het illegaal verhuren of onderverhuren van woonruimte. Dit kan variëren van het zonder toestemming van de eigenaar onderverhuren van een sociale huurwoning tot het illegaal exploiteren van panden voor verhuurdoeleinden, vaak met overtreding van bestemmingsplannen of veiligheidsvoorschriften.
• Fraude bij vastgoedtransacties: Hierbij worden kopers of verkopers van onroerend goed opgelicht tijdens het aankoopproces. Een concreet voorbeeld hiervan is het versturen van frauduleuze betaalverzoeken via e-mail, waarbij meerdere kopers van onroerend goed slachtoffer zijn geworden van oplichting tot en met 27 mei 2025. Deze vorm van fraude kan leiden tot aanzienlijke financiële verliezen voor de gedupeerden.
• Fraude bij woningcorporaties: Hoewel specifiek gericht op woningcorporaties, is dit een belangrijke vorm van vastgoedfraude die indirect huurders en de maatschappij raakt. Mogelijke fraude hierbij omvat het in rekening brengen van werkzaamheden die niet zijn uitgevoerd, de levering van mindere kwaliteit producten of materiaal dan afgesproken, of de levering van minder producten dan in rekening gebracht. Dit kan leiden tot hogere kosten en lagere kwaliteit van woningen.

Het herkennen van signalen van deze fraudevormen is essentieel. Bij hypotheekfraude kunnen onrealistisch lage prijzen, onduidelijke documentatie of druk om snel te handelen waarschuwingssignalen zijn. Bij woonfraude is het belangrijk om de rechtmatigheid van verhuursituaties te controleren en alert te zijn op ongebruikelijke huurvoorwaarden. Bij vastgoedtransacties is extreme voorzichtigheid geboden bij betaalverzoeken die via e-mail worden verstuurd, vooral als deze afwijken van eerder gemaakte afspraken of onverwacht lijken. Het direct verifiëren via een bekend telefoonnummer is dan cruciaal.