Is niet-gerealiseerde winst goed of slecht?

Niet-gerealiseerde winst is op zichzelf niet goed of slecht; de beoordeling hangt af van de fiscale context en de beleggingsstrategie. Het betreft een waardestijging van een bezit, zoals aandelen of vastgoed, die nog niet is omgezet in contant geld. Of deze "papieren" winst gunstig of ongunstig uitpakt, wordt bepaald door de manier waarop deze wordt belast en de financiële doelen van de belegger.

Niet-gerealiseerde winst ontstaat wanneer de waarde van een bezit stijgt, maar u dit bezit nog niet heeft verkocht. Het is een potentiële winst die pas definitief wordt bij verkoop (realisatie). De manier waarop deze winst wordt behandeld, verschilt aanzienlijk tussen privévermogen (Box 3) en vermogen binnen een Besloten Vennootschap (BV).

In Box 3 van de inkomstenbelasting is niet-gerealiseerde winst doorgaans ongunstig, omdat belasting wordt geheven over een fictief rendement op uw vermogen, ongeacht of u daadwerkelijk winst heeft gerealiseerd. Dit betekent dat u belasting betaalt over rendement dat in werkelijkheid nog niet is behaald. Mensen moeten belasting betalen over nog niet gerealiseerde winst. De belasting wordt betaald over vermogen waaruit nog niets is ontvangen. Een investeerder in een pand dat in waarde stijgt, kan bijvoorbeeld worden aangeslagen over die waardestijging, zonder dat er daadwerkelijk geld binnenkomt. Ook een belegger in aandelen moet belasting betalen over fictief rendement, zelfs als een bedrijf geen dividend uitkeert. Een in waarde gestegen belegging of een hogere WOZ-waarde werkt direct door in de uiteindelijke aanslag. Dit kan leiden tot een liquiditeitsprobleem, omdat u belasting moet betalen over geld dat u nog niet heeft.

Voor ondernemers met een BV, met name directeuren-grootaandeelhouders (DGA's), is het aanhouden van niet-gerealiseerde winst in de BV juist voordelig. Niet-gerealiseerde winst binnen een BV leidt niet tot directe belastingheffing, omdat belasting pas betaald hoeft te worden op het moment dat er ook echt gelden worden ontvangen. Dit maakt het mogelijk om de heffing van inkomstenbelasting in Box 2 uit te stellen. Beleggen binnen de BV met niet-gerealiseerde winst is voordeliger bij ieder positief rendement vergeleken met Box 3, vanwege het lagere vennootschapsbelastingtarief (Vpb-tarief) dat van toepassing is op de winst van de BV. De BV als beleggingskeuze voor niet-gerealiseerde winst is de beste optie bij een hoog verwacht rendement in combinatie met een langere horizon.

Er zijn echter ook nadelen verbonden aan het aanhouden van niet-gerealiseerde winst in de BV. Het kan nadelig zijn als het huidige Box 2-tarief lager is dan het toekomstige tarief, aangezien de belastingheffing wordt uitgesteld naar een mogelijk duurder moment. Beleggen binnen de BV met niet-gerealiseerde winst pakt minder gunstig uit bij een lager verwacht rendement in combinatie met een kortere horizon.

Een veelvoorkomende misvatting is dat belasting op winst altijd pas betaald hoeft te worden zodra deze winst daadwerkelijk is gerealiseerd. Hoewel dit principe geldt voor de winst binnen een BV en voor de inkomstenbelasting in Box 2, is dit niet het geval voor vermogen in Box 3. De Belastingdienst heft in Box 3 belasting over een verondersteld rendement op uw vermogen, zelfs als uw bezittingen alleen in waarde zijn gestegen en u deze nog niet heeft verkocht.

De keuze of niet-gerealiseerde winst 'goed' of 'slecht' uitpakt, hangt sterk af van uw situatie:

• Privévermogen in Box 3: Niet-gerealiseerde winsten leiden tot een directe belastingheffing op basis van een fictief rendement, zelfs zonder kasstroom. Dit wordt als ongunstig ervaren, vooral bij lage werkelijke rendementen of een gebrek aan liquiditeit.
• Vermogen binnen een BV (DGA) met lange horizon en hoog rendement: Dit is de meest gunstige situatie. De belastingheffing wordt uitgesteld en de winst kan binnen de BV tegen een lager Vpb-tarief verder renderen.
• Vermogen binnen een BV (DGA) met korte horizon en laag rendement: In dit geval zijn de voordelen van uitstel en het lagere Vpb-tarief mogelijk minder groot dan de administratieve lasten of het risico op een toekomstige stijging van het Box 2-tarief.

Samenvattend: niet-gerealiseerde winst is een complex gegeven. Voor privébeleggers in Box 3 kan het een belastingdruk veroorzaken zonder corresponderende inkomsten. Voor ondernemers die via een BV beleggen, biedt het juist fiscale voordelen en uitstel van belasting, mits de beleggingshorizon lang genoeg is en de verwachte rendementen hoog zijn. Meer informatie over de fiscale behandeling van vermogen vindt u op onze pagina over Box 3 belasting.