Hoe bereken ik mijn beleggingsinkomen?

Het berekenen van uw beleggingsinkomen hangt af van het doel: voor fiscaal inzicht (Box 3) gebruikt u de fictieve rendementen van de Belastingdienst, terwijl u voor financieel inzicht het werkelijke rendement berekent op basis van de waardeverandering en opbrengsten van uw beleggingen. Beide methoden dienen verschillende doelen en leiden tot uiteenlopende uitkomsten, waarbij de fiscale berekening een gestandaardiseerde benadering volgt en de financiële berekening uw daadwerkelijke resultaat weergeeft.

Voor fiscaal inzicht in Nederland wordt het inkomen uit beleggingen bepaald via Box 3 van de inkomstenbelasting. Vanaf 2023 is deze berekening gebaseerd op de Overbruggingswetgeving, zoals de Belastingdienst meldt. Hierbij wordt uitgegaan van de werkelijke verdeling van uw vermogensbestanddelen, waaronder uw beleggingen. De rekenmethode maakt gebruik van fictieve rendementen die de werkelijke rendementspercentages voor sparen en beleggen benaderen. Hierbij geldt dat de fictieve rendementen voor spaargeld aanzienlijk lager zijn dan die voor beleggingen.

Wanneer u uw werkelijke beleggingsinkomen wilt berekenen voor persoonlijk financieel inzicht, kijkt u naar de daadwerkelijke opbrengsten van uw beleggingen. De Belastingdienst hanteert hiervoor specifieke formules, afhankelijk van het type belegging:

• Voor aandelen: Het werkelijk rendement wordt berekend als: ontvangen dividend + (waarde op 31 december - waarde op 1 januari) - aankopen + verkopen.
• Voor cryptobezittingen: Het werkelijk rendement wordt berekend als: (waarde op 31 december - waarde op 1 januari) - aankopen + verkopen.

Het totale werkelijke rendement op al uw beleggingen berekent u door de werkelijke rendementen van de verschillende soorten vermogen bij elkaar op te tellen.

Rekenvoorbeeld werkelijk rendement op aandelen:

Stel, u had op 1 januari een aandelenportefeuille met een waarde van €25.000. Gedurende het jaar 2026 heeft u voor €3.000 aan nieuwe aandelen aangekocht en voor €1.000 aan aandelen verkocht. U heeft ook €500 aan dividend ontvangen. Op 31 december is de waarde van uw portefeuille gestegen naar €28.000.

De berekening van uw werkelijke rendement is dan:

• Ontvangen dividend: €500
• Waardeverandering: (€28.000 - €25.000) = €3.000
• Aankopen: -€3.000
• Verkopen: +€1.000

Uw werkelijke beleggingsinkomen is: €500 (dividend) + €3.000 (waardeverandering) - €3.000 (aankopen) + €1.000 (verkopen) = €1.500.

Naast het berekenen van het rendement over een specifieke periode, kunt u ook het toekomstige eindkapitaal van uw beleggingen inschatten. Dit kan zowel voor een eenmalige inleg als voor maandelijkse of periodieke inleg. Er bestaan berekeningen die ook rekening houden met afwijkende (hogere) inleg in bepaalde jaren, de zogenaamde vermogensopbouwberekeningen. Deze kunnen optioneel ook de vermogensrendementsheffing in Box 3 meenemen in de prognose.