Belasting op rendement in box 3

Belasting op rendement in box 3 betekent dat u belasting betaalt over het rendement van uw vermogen. Voor 2024 wordt deze belasting geheven over een theoretisch forfaitair rendement, ongeacht uw werkelijke resultaten, met een tarief van 36 procent. Echter, als uw werkelijke rendement lager is dan dit forfaitaire rendement, moet de Belastingdienst de heffing hierop baseren. Dit geldt tot 2028 en de aanslag wordt dan verminderd tot de belasting over het werkelijke rendement. Werkelijk rendement omvat lopende opbrengsten zoals rente, dividend, huur en waardeveranderingen van uw vermogen. Op deze pagina leest u alles over de werking en berekening van deze belasting.

Wat betekent belasting op rendement?

Belasting op rendement betekent dat u belasting betaalt over de opbrengst van uw vermogen. Voor spaargeld valt dit onder de box 3 heffing, met een belastingtarief van 36 procent. Deze belastingdruk op beleggingsrendement vermindert uw nettorendement, zowel bij effectenbeleggingen als bij rente-inkomsten op bankrekeningen, waarbij de belasting de bruto- of nominale rendite na belasting verlaagt.

Het netto-rendement van een geldbelegging meet het rendement na aftrek van transactiekosten, belastingen en inflatie. Uw spaargeld wordt belast op basis van het werkelijk gerealiseerde rendement. Ook het rendement op geld dat op een zakelijke bankrekening blijft staan, zoals rente, is onderworpen aan deze belasting. Werkelijk rendement bij beleggen is de daadwerkelijke winst of het verlies uit uw beleggingen. Houd er rekening mee dat de belasting op werkelijk rendement bij beleggen in andere landen kan afwijken van de Nederlandse belasting.

Hoe werkt de belasting in box 3?

De belasting in box 3 werkt door heffing over het inkomen uit uw vermogen. Dit inkomen wordt berekend door het belastbaar rendement te vermenigvuldigen met het belastingtarief van 36 procent. U betaalt deze belasting alleen als uw vermogen boven een heffingsvrij bedrag uitkomt. Uw bezittingen en schulden worden in categorieën ingedeeld met een eigen fictief rendement, dat tot bijna 8% kan oplopen. Ook vermogensafbouw wordt meegenomen, waarbij de aanslag soms kan worden verminderd tot het werkelijk rendement.

Vermogen dat meetelt

Vermogen dat meetelt voor de belasting op rendement in box 3 is de totale waarde van alles wat u bezit, min uw schulden. Dit omvat bijvoorbeeld aandelen en andere spullen die u bezit. Ook uw aandeel in de eigen woning telt mee als startvermogen voor de berekening. U berekent dit als uw totale bezittingen min uw totale schulden. Vermogen buiten de eigen woning kan ook in categorieën vallen. Denk aan hoog vermogen boven 250.000 euro of hoog gemiddeld vermogen.

Vrijstelling voor vermogen

De vrijstelling voor vermogen in box 3 is het bedrag waarover u geen belasting betaalt. Dit bedrag verandert regelmatig. In 2016 was de vrijstelling €50.000 per persoon. Voor 2023 gold ook een vrijstelling van €50.000, die later in dat jaar werd verhoogd naar €57.000. Deze €57.000 gold ook voor 2024. Voor 2025 staat een verdere verhoging naar €57.684 gepland. Vermogen onder deze vrijstellingslimiet is vrijgesteld van inkomstenbelasting.

Fictief rendement per vermogenscategorie

Fictief rendement wordt berekend per vermogenscategorie, afhankelijk van uw totale vermogen. Eerst wordt uw vermogen verminderd met het heffingsvrije vermogen van €57.000. Het resterende vermogen wordt vervolgens vermenigvuldigd met een fictief rendement per categorie vermogensbestanddelen. Voor 2025 bedraagt het fictief rendement op beleggingen en overige bezittingen 5,88 procent. Overige bezittingen, zoals uitgeleend geld, effecten en vastgoed, hadden vanaf 2023 een wettelijk rendementspercentage van 5,69%. Het fictief rendement is verdeeld over drie verschillende rendementsschijven, waarbij het percentage toeneemt bij hogere vermogensschijven.

Wanneer betaal je belasting over werkelijk rendement?

U betaalt belasting over werkelijk rendement vanaf 2028, wanneer de Wet werkelijk rendement box 3 van kracht wordt. De Belastingdienst moet het werkelijke rendement al belasten als dit lager is dan het fictieve rendement. Dit is een gevolg van een Hoge Raad uitspraak van voor 2025. Werkelijk rendement omvat directe inkomsten, zoals huur en dividend, en ook waardestijgingen van vastgoed en andere beleggingen. Voor spaargeld, aandelen en woningen gelden hiervoor specifieke regels.

Werkelijk rendement op spaargeld

Werkelijk rendement op spaargeld bedraagt voor belastingjaar 2024 2,5 procent. Dit actuele rendement is relatief eenvoudig te berekenen voor de box 3 belastingheffing. De effectieve spaarrente geeft dit rendement weer. Het werkelijke rendement op sparen wordt gebruikt voor de berekening van de jaarlijkse renteopbrengst van uw spaargeld. Een rendement met spaargeld moet voldoende zijn om belasting en inflatie te compenseren. Het reële rendement op een spaarrekening is 0,5 procent, bijvoorbeeld bij 2,5 procent rente minus 2 procent inflatie. Spaarrekeningen met hoog rendement bieden meerwaarde voor spaargeld als veilige manier om geld te laten groeien.

Werkelijk rendement op aandelen

Werkelijk rendement op aandelen is je nominale rendement min de inflatie. Dit geeft de echte waardestijging van je belegging weer. Het rendement bestaat uit de waardestijging van de aandelen, oftewel kapitaalwinst, en de winstuitkeringen aan aandeelhouders, zoals dividenden. Op lange termijn wordt dit rendement bepaald door bedrijfswinsten en het herbeleggen van dividenden. Historisch gezien ligt het realistische rendement op aandelen rond de 7 procent per jaar, met een gemiddelde van 7 tot 8 procent op de aandelenbeurs. Over een lange termijn van meer dan 10 jaar ligt dit gemiddeld tussen de 6 en 8 procent per jaar. Realistische jaarlijkse totaalrendementen worden ook wel tussen de 5 en 9 procent per jaar geschat, al zijn er onderweg veel hobbels.

Werkelijk rendement op een woning

Werkelijk rendement op een woning wordt vaak berekend voor verhuurde panden. U berekent dit rendementspercentage door de jaarlijkse huuropbrengsten te delen door de aankoopprijs, na aftrek van vaste en onderhoudskosten. Een goed rendement op een woningbelegging ligt tussen 5 en 8 procent. Zo kan een verhuurde woning een rendementspercentage van 7,3 procent hebben. Het gemiddelde rendement van een investering in een woning werd in 2022 geschat op 4 tot 6 procent. Voor een woningkoper lag het rendement op eigen vermogen de afgelopen 10 jaar gemiddeld op ruim 4,5 procent netto per jaar, na aftrek van vermogensrendementsheffing (2016).

Hoe bereken je de belasting over rendement?

De belasting over rendement berekent u in box 3 door een aantal stappen te volgen. Dit begint met het vaststellen van uw totale vermogen. Vervolgens trekt u de vrijstelling af. Daarna berekent u het fictieve rendement en past u het belastingtarief van 36 procent toe.

Stap 1: Bepaal je totale vermogen

Het bepalen van uw totale vermogen is de eerste stap voor de box 3 belasting. Dit begint met het inventariseren van alle activa met financiële waarde. Denk hierbij aan uw spaargeld, beleggingen en een tweede woning. Ook schulden tellen mee, deze worden van uw activa afgetrokken. Zo krijgt u een helder beeld van uw vermogen.

Stap 2: Trek de vrijstelling af

Na het bepalen van uw totale vermogen, trekt u de vrijstelling af. Dit bedrag is het deel van uw vermogen waarover u geen belasting betaalt in box 3. Door de vrijstelling te gebruiken, verlaagt u het bedrag waarover u uiteindelijk belasting op rendement betaalt. Voor de actuele hoogte van deze vrijstelling raadpleegt u de Belastingdienst.

Stap 3: Bereken het fictieve rendement

Het fictieve rendement berekent u door de percentages per vermogenscategorie toe te passen op uw vermogen, na aftrek van de vrijstelling. Deze percentages verschillen per categorie, zoals spaargeld of beleggingen. De Belastingdienst stelt deze percentages jaarlijks vast. Voor een precieze berekening en de meest actuele cijfers raadpleegt u de website van de Belastingdienst.

Stap 4: Pas het belastingtarief toe

U past het belastingtarief toe door het berekende fictieve rendement te vermenigvuldigen met het geldende percentage. Dit belastingtarief in box 3 is stapsgewijs verhoogd. In 2024 bedroeg het 33 procent. Voor 2025 steeg dit naar 34 procent. De Belastingdienst past dit tarief jaarlijks aan, dus controleer altijd de meest actuele cijfers voor het huidige belastingjaar.

Wat is het verschil tussen fictief en werkelijk rendement?

Fictief rendement, ook wel forfaitair rendement genoemd, is een theoretisch rendement waar de vermogensrendementsheffing op gebaseerd is. Dit is een vast percentage dat de Belastingdienst hanteert, ongeacht uw werkelijke winst of verlies.

Werkelijk rendement daarentegen is de daadwerkelijke winst of het verlies dat u behaalt uit uw vermogen, zoals beleggingen. Het bestaat uit gerealiseerde en ongerealiseerde waardeontwikkelingen en regelmatige inkomsten. Het begrip werkelijk rendement wordt toegelicht door de Wet rechtsherstel Box 3 en is relevant voor rechtsherstel als het lager is dan het forfaitaire rendement. Een ander begrip is reëel rendement, wat het rendement na inflatiecorrectie betekent.

Welke regels gelden voor box 3 in 2025?

Vanaf 2025 gelden nieuwe belastingregels voor box 3, waarbij de heffing over vermogen verschuift naar het werkelijk rendement. Dit nieuwe stelsel, dat voor alle vermogensbestanddelen geldt, is bedoeld om beter aan te sluiten bij uw daadwerkelijke opbrengsten. Voor 2025 valt de box 3-heffing nog onder de overbruggingswetgeving, die tijdelijk is aangepast.

Overbruggingswet box 3

De Overbruggingswet box 3 is een tijdelijke regeling die de belasting op rendement in box 3 regelt. Deze wet is bedoeld als overbrugging totdat een nieuw box 3-stelsel, gebaseerd op werkelijk rendement, is ingevoerd. De Overbruggingswet trad in werking op 1 januari 2023 na publicatie in het Staatsblad en geldt voor de box 3-heffing over de jaren 2023 tot en met 2025. Hij maakt het box 3-stelsel conform een uitspraak van de Hoge Raad van 24 december 2021. De wet is ingevoerd als overgangsstelsel na de Herstelwet Box 3 en past de bepalingen van box 3 in de Wet IB 2001 aan. De heffing gebeurt via forfaitaire rendementen, waarbij de spaarvariant als rekentechniek wordt gebruikt.

Tegenbewijsregeling

De Tegenbewijsregeling in Box 3 is een wetsvoorstel dat u de mogelijkheid geeft om aan te tonen dat uw werkelijke rendement lager was dan het fictieve rendement. Deze tussenregeling geldt van 2024 tot en met 2027. Het kan leiden tot een eerlijkere en lagere belastingaanslag. De regeling brengt echter extra werk en administratieve lasten met zich mee voor zowel u als de Belastingdienst. De Tweede Kamer heeft ook zorgen geuit over de effectiviteit en uitvoerbaarheid van deze regeling, die vaak omslachtig is door complexiteit en kosten.

Veranderingen bij vermogen gedurende het jaar

Uw vermogen verandert gedurende het jaar door verschillende factoren. Het eigen vermogen wordt jaarlijks aangepast met vermogensgroei, berekend vanuit een startjaar met een beginvermogen. Deze berekening van het vermogen per jaar volgt een formule waarbij de helft van de vermogensgroei met rendement wordt vermenigvuldigd en de andere helft zonder rendement wordt toegevoegd. Dit voorkomt een overschatting van de rendementsberekening in bijvoorbeeld een pensioenrekenmodel. Veranderingen in uw eigen vermogen kunnen komen door salaris, beleggingsinleg, hypotheekaflossingen en marktbewegingen. Zo liet de ontwikkeling van het vermogen van de auteur in 2022 een groei zien van 2,1 procent per kwartaal, met een jaarlijkse groei van 7,8 procent. In het tweede kwartaal van 2022 werden veranderingen in persoonlijk vermogen specifiek veroorzaakt door inleg in beleggingen.

Beleggen met vast rendement

Beleggen met vast rendement betekent dat je een vooraf bepaalde opbrengst krijgt op je investering. De belasting op rendement hiervan valt onder box 3. Hoe dit precies wordt belast, hangt af van de aard van de belegging. Voor de exacte fiscale behandeling van je specifieke belegging met vast rendement, raadpleeg je de Belastingdienst.

Wat valt onder rendement?

Rendement is de opbrengst of winst die u maakt op een belegging of investering. Het is de winst die uw investering over tijd oplevert, na aftrek van totale kosten. Rendement op vermogen omvat bijvoorbeeld spaarrente, rendement op aandelen en opbrengsten uit vastgoed. Het totale rendement van een belegging bestaat uit de som van koerswinst en uitgekeerde dividenden. Dit wordt uitgedrukt als een percentage winst of verlies, een combinatie van prijsverandering en inkomsten. Specifiek voor aandelenbeleggingen bestaat het rendement uit koerswinst en winstuitkeringen aan aandeelhouders. Er zijn verschillende vormen van rendement, zoals rendement op eigen vermogen, rendement op activa en omzetrendement. Een goed rendement op beleggingen is meestal gelijk aan of hoger dan de inflatie en het gemiddelde marktrendement. Meer informatie over dit onderwerp vindt u op wat valt onder rendement.

Goed rendement op spaargeld

Wat een goed rendement op spaargeld is, hangt af van uw persoonlijke doelen en de inflatie. Een rendement dat de inflatie overtreft, zorgt ervoor dat uw koopkracht behouden blijft. De Belastingdienst hanteert voor uw spaargeld in box 3 een fictief rendement, niet altijd uw werkelijke opbrengst. Dit betekent dat u belasting betaalt over een verondersteld rendement, ongeacht wat u daadwerkelijk verdient. Voor meer inzicht in wat een goed rendement spaargeld betekent, kunt u informatie vinden op rendementbeleggen.nl. Vergelijk altijd spaarrentes om de beste optie voor uw situatie te vinden.

Hoeveel belasting betaal je over je rendement?

U betaalt belasting over uw rendement in box 3, waarbij het tarief afhangt van uw vermogen en het type bezittingen. Spaargeld en beleggingen in een Rentefonds worden belast tegen een tarief van 36 procent. In 2024 kwam het effectieve belastingpercentage op spaargeld bij een forfaitair rendement van 4,0% uit op 32,3 procent.

Voor een beleggingspand betaalt u in 2024 jaarlijks 2,17 procent van de WOZ-waarde aan belasting op rendement. Een belastingbetaler met €100.000 vermogen, waarvan de helft in aandelen en de andere helft spaargeld, betaalde in 2024 belasting over een belastbaar rendement van €579. Vanaf 1 januari 2025 is het effectieve inkomstenbelastingtarief voor bezittingen die geen spaargeld zijn 1,97 procent.

Beleggen buiten een pensioenrekening kent een jaarlijkse belastingdruk van 2 procent van de totale waarde van de investering. Dit is gebaseerd op 36 procent van een fictief rendement van 6,04 procent. Als u in box 3 belegt met een rendement van 2 procent, betaalt u belasting over een forfaitair rendement van 6,04 procent, wat neerkomt op ongeveer 2 procent van de totale waarde van de investering. In 2023 bedroeg de belastingdruk op beleggen bij 8% rendement en 2% inflatie 2.9 procent.

Hoeveel belasting betaal je over 150.000 euro spaargeld?

Over 150.000 euro spaargeld betaalt u in het huidige box 3-stelsel 980 euro belasting. Dit is vergelijkbaar met de ongeveer 1000 euro box 3 heffing die in 2022 gold voor hetzelfde bedrag, zelfs bij 0 euro feitelijk rendement. U betaalt vermogensbelasting over spaargeld boven een bepaalde grens. Voor alleenstaanden is deze grens in 2025 57.684 euro, terwijl deze voor fiscale partners 115.368 euro bedraagt. Bij 100.000 euro spaargeld betalen spaarders zonder fiscale partner in 2025 belasting over 42.316 euro, het deel boven het heffingsvrije vermogen van 57.684 euro. De belasting over 150.000 euro spaargeld kwam in 2019 overeen met een belastingpercentage van 0,7 procent. Ter vergelijking: een belastingplichtige met 100.000 euro in deposito sparen betaalt in 2025 518 euro belasting over box 3 spaartegoeden. In 2022 betaalde een natuurlijk persoon zonder fiscale partner met 150.000 euro spaargeld 3,08 euro aan vermogensbelasting over het fictief rendement.

Hoeveel belasting als je 100.000 euro winst krijgt?

Als u 100.000 euro winst krijgt, betaalt u in 2025 19 procent vennootschapsbelasting. Dit tarief geldt voor winsten tot 200.000 euro. Voor winsten boven dit bedrag, vanaf 200.001 euro, geldt in 2025 een tarief van 25,8 procent. Ter vergelijking: in 2022 was het vennootschapsbelastingtarief nog 15 procent voor winsten tot 395.000 euro. De belasting over 100.000 euro winst bedraagt dan 19.000 euro.

Is 500.000 euro vermogen veel?

Vijfhonderdduizend euro vermogen is een substantieel bedrag, zeker in de context van box 3 belasting. Dit vermogen overschrijdt de jaarlijkse vrijstelling, waardoor u belasting betaalt over een deel ervan. De vraag of het 'veel' is, hangt echter sterk af van uw persoonlijke omstandigheden en financiële plannen. Voor de exacte vermogensgrenzen en tarieven raadpleegt u de actuele informatie van de Belastingdienst.

Mag je kosten aftrekken van je rendement?

De aftrekbaarheid van kosten van uw rendement hangt af van uw situatie. Kosten bij geldanlage, zoals beheervergoedingen, transactiekosten en handelskosten, verminderen altijd uw effectieve nettorendement. Minder kosten bij beleggen levert u dus meer rendement op. Voor ondernemers gelden andere aftrekregels. Zij kunnen via investeringsaftrek tot een kwart van het investeringsbedrag terugkrijgen, mits de investering onder een drempelbedrag blijft. Zakelijke kosten voor eten en drinken zijn voor 80 procent aftrekbaar van de winst. Voor de vennootschapsbelasting beperkt de earningsstrippingmaatregel de aftrekbare rente tot 20 procent van de gecorrigeerde winst, met een alternatief maximum van €1.000.000. Een inleg op een pensioenbeleggingsrekening is aftrekbaar en kan een belastingteruggaaf opleveren, afhankelijk van uw belastingpercentage.