Beleggen pensioenfondsen in wapens?

Ja, pensioenfondsen beleggen in wapens, maar met belangrijke nuances. Ze investeren in wapenproducenten, met uitsluiting van controversiële wapens zoals clusterbommen. Hoewel Nederlandse pensioenfondsen amper in wapens investeren, omarmen sommige de defensiesector als een verantwoorde belegging. Dit past bij de wensen van een deel van hun achterban. Toch zijn er ook stemmen die beleggingen in wapens onverantwoordelijk vinden. Dit artikel licht toe waarom pensioenfondsen deze keuzes maken en welke regels hierbij gelden.

Welke pensioenfondsen beleggen in wapens?

Pensioenfonds voor de Detailhandel en pensioenfonds PFZW zijn voorbeelden van fondsen die beleggen in wapenbedrijven. In 2024 belegde Pensioenfonds voor de Detailhandel 99 miljoen euro in vijftien wapenbedrijven die wapens leveren aan 'foute regimes'. Pensioenfonds PFZW investeert in vier van deze vijftien bedrijven.

Over het algemeen investeren Nederlandse pensioenfondsen amper in wapens. Toch omarmen sommige pensioenfondsen de defensiesector als belegging, vooral recent in 2024-2025, na een lang taboe. Ze zien dit als een verantwoorde belegging, zelfs met ethische bezwaren, omdat het past bij de wensen van een deel van hun achterban. Sommigen, zoals Daan Spaargaren, vinden dat pensioenfondsen hun beleggingen in defensie moeten heroverwegen. Alle pensioenfondsen hebben sinds 2013 een investeringsverbod op clusterwapens.

Hoeveel pensioenvermogen gaat naar wapenbedrijven?

Een exact totaalbedrag van hoeveel pensioenvermogen in Nederland naar wapenbedrijven gaat, is niet algemeen bekend. Dit bedrag verschilt sterk per pensioenfonds en hun specifieke beleggingsbeleid.

U vindt deze informatie in de jaarverslagen van uw eigen pensioenfonds. Deze fondsen publiceren hun beleggingen transparant. Voor algemene richtlijnen en toezicht kunt u de Autoriteit Financiële Markten (AFM) raadplegen.

In welke soorten wapens wordt wel of niet belegd?

Pensioenfondsen maken een duidelijk onderscheid in de soorten wapens waarin ze beleggen. Ze onderscheiden conventionele wapens van controversiële wapens. Controversiële wapens zijn verboden door internationale verdragen. Dit betekent dat pensioenfondsen hier niet in investeren. Voor meer inzicht in beleggingsstrategieën, kunt u hier meer lezen over pensioenbeleggingen.

Waarom beleggen pensioenfondsen in defensie?

Pensioenfondsen beleggen in defensie om diverse redenen. Een belangrijke motivatie is de bijdrage aan de veiligheid van Nederland en bevriende landen, wat als een nuttig doel wordt gezien. Pensioenfonds PME benadrukt de onmisbaarheid van defensieproducten voor veiligheid, vooral in een onveilige wereld met internationale spanningen (stand 2024). Dit draagt bij aan vrijheid en veiligheid, en past bij de wensen van een deel van de achterban.

Is het dan alleen een kwestie van maatschappelijke verantwoordelijkheid? Zeker niet. Beleggen in defensie biedt ook geopolitieke risicodekking. Pensioenfondsen zien hierin bovendien een rendementsperspectief. Beleggers profiteren van stijgende defensiebudgetten in Europa en daarbuiten. Uiteindelijk wegen pensioenfondsen dus zowel maatschappelijke belangen als financiële kansen af.

Welke regels en uitsluitingen gelden voor pensioenfondsen?

Pensioenfondsen moeten vermijdbare risico's uitsluiten. Dit is een belangrijke regel die geldt voor hun beleggingsbeleid. Het doel hiervan is om een zo goed mogelijk pensioen veilig te stellen voor de deelnemers. Volgens Hadewych Kuiper, managing director van Triodos IM, hebben pensioenfondsen de plicht om dit te doen. Het uitsluiten van deze risico’s is essentieel. Zo blijft het pensioen veilig en de beleggingsportefeuille duurzaam.

Wat kun je doen als deelnemer of lid?

Als deelnemer of lid van een pensioenfonds kunt u actie ondernemen. U kunt informatie opvragen over het beleggingsbeleid van uw fonds. Veel pensioenfondsen publiceren hun beleid en uitsluitingscriteria op hun website.

Het is ook mogelijk om contact op te nemen met uw pensioenfonds. U kunt dan vragen stellen over specifieke beleggingen, zoals pensioenfondsen die beleggen in wapens. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op pensioenfondsen en hun communicatie.

Welke pensioenfondsen beleggen in de wapenindustrie?

Pensioenfonds voor de Detailhandel, PFZW, Pensioenfonds ING, ABP en PME zijn voorbeelden van pensioenfondsen die beleggen in de wapenindustrie. Pensioenfonds voor de Detailhandel belegde in 2024 99 miljoen euro in vijftien wapenbedrijven die aan 'foute regimes' leveren. Pensioenfonds PFZW investeert ook in wapenfabrikanten die aan dergelijke regimes leveren, dit was al het geval in augustus 2023. Pensioenfonds ING belegt in de officiële wapenindustrie voor pensioenen. ABP had in november 2015 beleggingen in bedrijven die kernwapens produceren; via dit fonds belegt ook de Geldnerd pensioenbelegger in kernwapens. Pensioenfonds PME investeert in defensiebedrijven die geen verboden wapens maken. Hoewel er specifieke voorbeelden zijn, investeren Nederlandse pensioenfondsen over het algemeen amper in wapens. Wel beleggen ze in de reguliere defensie-industrie, een praktijk die al jaren bestaat.

Hoe belegt ABP in de wapenindustrie?

ABP mag zijn vermogen nu investeren in de Europese wapenindustrie. Deze beleidswijziging kwam tot stand onder invloed van Harmen van Wijnen. De investeringen zijn specifiek gericht op de Europese defensiesector. Zo draagt ABP bij aan de productie van wapens binnen Europa.

Kun je investeren in wapenfabrikanten via je pensioen?

Nee, je kunt meestal niet direct investeren in wapenfabrikanten via je pensioen. Je pensioenfonds beheert de beleggingen en bepaalt waarin pensioenfondsen beleggen. Zij beslissen over investeringen in bijvoorbeeld wapenfabrikanten. Voor specifieke details over het beleid van jouw pensioenfonds, raadpleeg je hun beleggingsbeleid.

Wat is het verschil tussen defensie en verboden wapens?

Pensioenfondsen maken een helder onderscheid tussen wapens voor defensie en verboden wapens. Wapenbedrijven moeten worden onderscheiden op basis van hun productie van conventionele of controversiële wapens. Controversiële wapens zijn verboden door internationale verdragen. Dit betekent dat pensioenfondsen hier niet in beleggen, terwijl investeringen in conventionele wapens voor defensie wel zijn toegestaan.

Hoe kun je zien waarin jouw pensioenfonds belegt?

U kunt op verschillende manieren zien waarin uw pensioenfonds belegt. Via mijnpensioenoverzicht.nl kunt u bekijken hoeveel pensioen u heeft opgebouwd en hoeveel pensioen u later krijgt. Pensioenfondsen bieden zelf ook tools aan; gebruikers van pensioenfondsen zien meer details van hun pensioen via Mijn Pensioencijfers, dat een overzicht van uw pensioen bij uw eigen fonds biedt. Deelnemers met een collectief variabel pensioen in een DC-regeling krijgen direct zicht op de beleggingen van hun pensioenpot. Een pensioenspaarder bij Pensioenpotje kan via de website de portefeuille inzien. U kunt uw pensioen controleren en actie ondernemen via MijnPensioenoverzicht (overheid) en Pensioenplanner (fonds), of als deelnemer aan een Nederlands CDC pensioenfonds uw pensioenwaarde bekijken. Dit geeft u de mogelijkheid om uw pensioenresultaat te beoordelen en zo nodig stappen te ondernemen.