Hoe goud opgeven belastingdienst?

Goud opgeven bij de Belastingdienst doe je door het aan te geven als vermogen in box 3 van de inkomstenbelasting. De Belastingdienst beschouwt zowel fysiek goud, zoals munten en baren, als beleggingen in goud, zoals goud-ETF's, als onderdeel van je totale vermogen. Dit vermogen wordt belast op basis van een fictief rendement, niet op de daadwerkelijke waardestijging of -daling van het goud zelf. De waarde van het goud op 1 januari van het belastingjaar is hierbij leidend.

De Belastingdienst in Nederland beschouwt aangekocht goud als vermogen in box 3, de categorie 'sparen en beleggen'. Dit betekent dat het niet uitmaakt of je goud in fysieke vorm bezit, zoals gouden munten of baren, of dat je belegt in goud via bijvoorbeeld een goud-ETF of een beleggingsrekening die gekoppeld is aan de goudprijs. Voor de aangifte inkomstenbelasting voor het jaar 2026 geef je de waarde van je goud op zoals deze was op 1 januari 2026.

De berekening van de belasting in box 3 volgt een vast patroon. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende stappen:

• Waarde van het vermogen: Je telt de waarde van al je bezittingen in box 3 op. Hieronder valt dus ook de marktwaarde van je goud op de peildatum van 1 januari. Schulden mag je hier in mindering brengen.
• Heffingsvrij vermogen: De Belastingdienst hanteert een heffingsvrij vermogen. Dit is een bedrag waarover je geen belasting betaalt. De hoogte van dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld.
• Grondslag sparen en beleggen: Het deel van je vermogen dat boven het heffingsvrije vermogen uitkomt, vormt de grondslag sparen en beleggen.
• Forfaitair rendement: Over deze grondslag berekent de Belastingdienst een fictief rendement. Dit is een percentage dat jaarlijks wordt vastgesteld en dat niet gebaseerd is op de werkelijke opbrengst van je goud of andere beleggingen. Het is een aanname van de Belastingdienst over wat je vermogen gemiddeld genomen zou kunnen opleveren. Dit percentage kan verschillen voor spaargeld en overige beleggingen.
• Belastingtarief: Over dit berekende forfaitaire rendement betaal je vervolgens inkomstenbelasting. Het belastingtarief voor box 3 wordt ook jaarlijks door de Belastingdienst vastgesteld.

Een veelvoorkomende misvatting is dat de werkelijke waardestijging of -daling van goud direct wordt belast in box 3. In werkelijkheid is dit niet het geval. De belasting wordt geheven over een fictief rendement, ongeacht of je goud in waarde is gestegen of gedaald, of dat je het hebt verkocht met winst of verlies. Dit betekent dat je belasting betaalt over een veronderstelde opbrengst, zelfs als je goud in werkelijkheid geen rendement heeft opgeleverd of zelfs in waarde is gedaald.

Rekenvoorbeeld voor box 3 (methodologie voor 2026):

Stel, je hebt op 1 januari 2026 een goudvoorraad ter waarde van €100.000 en geen andere bezittingen of schulden in box 3. Voor het belastingjaar 2026 geldt een heffingsvrij vermogen van bijvoorbeeld €57.000 per persoon. De berekening zou dan als volgt zijn:

1. Totale vermogen: €100.000
2. Heffingsvrij vermogen: €57.000
3. Grondslag sparen en beleggen: €100.000 - €57.000 = €43.000
4. Forfaitair rendement: De Belastingdienst deelt de grondslag op in vermogenscategorieën (bijvoorbeeld spaargeld en overige beleggingen, waarbij goud onder overige beleggingen valt). Over het deel dat als 'overige beleggingen' wordt aangemerkt, wordt een fictief rendementspercentage toegepast. Stel dat dit percentage voor 2026 6,04% bedraagt voor overige beleggingen. Het fictieve rendement is dan €43.000 6,04% = €2.597,20.
5. Verschuldigde belasting: Over dit fictieve rendement van €2.597,20 betaal je het box 3-tarief. Stel dat dit tarief voor 2026 36% is. De te betalen belasting is dan €2.597,20 36% = €934,99.

De exacte percentages voor het heffingsvrij vermogen, de forfaitaire rendementen en het belastingtarief worden jaarlijks door de Belastingdienst vastgesteld en gepubliceerd voor het betreffende belastingjaar. Het is daarom raadzaam om de meest actuele cijfers te raadplegen op de website van de Belastingdienst.

Voor fiscaal partners geldt dat het vermogen van beide partners wordt opgeteld. Zij hebben gezamenlijk recht op tweemaal het heffingsvrije vermogen. Dit betekent dat de grondslag sparen en beleggen wordt berekend over het gezamenlijke vermogen minus het dubbele heffingsvrije vermogen. Het is mogelijk om de vermogensbestanddelen en de grondslag sparen en beleggen zo te verdelen dat de totale belastingdruk voor het huishouden zo laag mogelijk is, vaak door het vermogen toe te rekenen aan de partner met het laagste vermogen boven de vrijstelling.