Welke risico's zijn verbonden aan complexe ETF's?

Complexe ETF's (Exchange Traded Funds) brengen aanzienlijke en diverse risico's met zich mee, die verder gaan dan die van traditionele beleggingsfondsen. Deze omvatten onder meer verhoogde volatiliteit, tegenpartijrisico's en de complexiteit van de onderliggende beleggingsstrategieën, wat kan leiden tot een grotere kans op fouten en een potentieel verlies van het ingelegde kapitaal dat in extreme gevallen 100% kan bedragen.

Naast de algemene marktrisico's die bij elke belegging komen kijken, voegen complexe ETF's extra lagen van onzekerheid toe. De complexiteit van deze producten verhoogt het risico op fouten en kan leiden tot verlies van het ingelegde kapitaal. Voor de gemiddelde belegger zijn de complexiteit en tegenpartijrisico's van dergelijke ETF's vaak moeilijk volledig te doorgronden.

De specifieke risico's variëren sterk per type complexe ETF:

• Hefboom-ETF's (Leveraged ETFs): Deze fondsen zijn ontworpen om een veelvoud van het rendement van een onderliggende index te behalen. Dit betekent dat zij zowel veelvoudige winsten als grote verliezen kunnen opleveren. Het risico is hierdoor aanzienlijk hoger dan bij een traditionele ETF, en de analyse is moeilijker.
• Synthetische ETF's: Deze ETF's gebruiken derivaten, zoals swaps, om de prestaties van een index te repliceren in plaats van de onderliggende activa direct aan te houden. Dit brengt specifieke investeringsrisico's met zich mee, waaronder tegenpartijrisico. Ze zijn vaak lastig te begrijpen en te verhandelen.
• ETF's met derivaten of actief beheer: Fondsen die gebruikmaken van derivaten of actief beheerd worden, bevatten aanvullende processen en mechanismen die specifiek bedoeld zijn voor hun beleggingsstrategie. Deze extra complexiteit kan de risico's vergroten.
• Sector-specifieke en opkomende markten ETF's: Hoewel niet per se complex in structuur, kunnen deze fondsen een complex en volatiel onderliggend indexrisico met zich meebrengen. Vooral ETF's gericht op opkomende markten hebben een verhoogd risico op mogelijke verliezen door uiteenlopende en onvoorspelbare risico's. De analyse van deze fondsen is vaak moeilijker.

Een rekenvoorbeeld illustreert de inherente risico's van hefboom-ETF's, een van de meest voorkomende complexe ETF-typen.

Stel, u belegt €1.000 in een hefboom-ETF met een hefboom van 2x. Dit betekent dat de ETF is ontworpen om tweemaal de dagelijkse beweging van de onderliggende index te volgen. Als de onderliggende index op een dag met 5% stijgt, zou uw belegging in theorie met 10% (€100) toenemen, waardoor uw kapitaal €1.100 wordt.

Echter, het risico is symmetrisch. Als de onderliggende index op een dag met slechts 5% daalt, verliest uw belegging in theorie 10% (€100), waardoor uw kapitaal nog maar €900 bedraagt. Bij een daling van 25% van de index zou uw belegging in theorie 50% (€500) verliezen, waardoor u nog maar €500 overhoudt. De dagelijkse herbalancering van hefboom-ETF's kan bovendien leiden tot een afwijkend rendement over langere periodes, wat het verliesrisico verder vergroot.

De complexiteit en de daarmee gepaard gaande risico's van ETF's zijn al langer een aandachtspunt. Zo bleken de risico's van complexe ETF's voor juni 2012 al moeilijk te doorgronden te zijn, vooral voor particuliere beleggers die een grondige risicoanalyse wilden uitvoeren. Dit onderstreept het belang van een diepgaand begrip van deze producten voordat men besluit te beleggen. Voor meer informatie over de basisprincipes van beleggen in ETF's, kunt u hier verder lezen.