Waarom zou je ETF's vermijden?

ETF's vermijden is raadzaam in specifieke situaties waarin de nadelen zwaarder wegen dan de voordelen, zoals voor zeer actieve handelaren, bij een ondoordachte portefeuilleopbouw, of wanneer men complexe producten onvoldoende begrijpt. Hoewel ETF's bekendstaan om hun diversificatie en lage kosten, kunnen onzorgvuldigheid van beleggers, overlappingen in de portefeuille en concentratierisico's de beoogde voordelen tenietdoen.

Hoewel Exchange Traded Funds (ETF's) veel voordelen bieden voor de gemiddelde belegger, zijn er diverse situaties en risico's die maken dat je ze beter kunt vermijden. Het is essentieel om deze nadelen en risico's te begrijpen voordat je besluit te beleggen.

De belangrijkste redenen om ETF's te vermijden of met voorzichtigheid te benaderen, zijn:

• Minder geschikt voor actieve handelaren: Als je een actieve handelaar bent die probeert de markt te verslaan met snelle transacties, zijn de meeste ETF's, die doorgaans passief een index volgen, minder geschikt (Fact 1, Fact 9). Ze zijn ontworpen om de prestaties van een onderliggende index te repliceren, niet om deze te overtreffen.
• Lagere rendementen in bullmarkten: Tijdens perioden van sterke economische groei (bullmarkten) kunnen ETF's, die een index volgen, ondermaats presteren vergeleken met individuele aandelen die de markt wel overtreffen (Fact 1). Hun passieve aard betekent dat ze het gemiddelde volgen.
• Geen garantie op rendement door diversificatie: Hoewel ETF's diversificatie bieden over meerdere activa, sectoren of regio's, garandeert dit op zichzelf geen rendement (Fact 1). De waarde van je belegging kan nog steeds dalen.
• Risico op prestatieverlies en verkeerde afstemming: Een onjuiste selectie van ETF's kan leiden tot een portefeuille die niet goed aansluit bij je risicoprofiel of beleggingsdoelen, wat resulteert in een lager dan verwacht rendement of onnodig risico (Fact 1).
• Concentratierisico bij passief beleggen: Zelfs passieve ETF's kunnen leiden tot concentratierisico's als de onderliggende index zwaar leunt op enkele sectoren, bedrijven of geografische gebieden. Een overmatige concentratie in specifieke sectoren of branches moet vermeden worden (Fact 1, Fact 7).
• Te veel ETF's en overlappingen: Een portefeuille met te veel verschillende ETF's kan leiden tot onnodige complexiteit, hogere kosten en onbedoelde overlappingen in beleggingen (Fact 2, Fact 3). Dit kan de diversificatie tenietdoen en geconcentreerde risico's (klumpenrisico's) introduceren.
• Niet letten op kosten: Een veelvoorkomende fout van ETF-beleggers is het negeren van de kosten (vergoedingen) (Fact 4). Hoewel ETF's vaak goedkoper zijn dan actief beheerde fondsen, kunnen zelfs kleine kostenpercentages over de lange termijn een aanzienlijk deel van het rendement opslokken.
• Complexe en risicovolle ETF's: Er bestaan complexe ETF's, zoals leveraged of inverse ETF's, die aanzienlijk hogere risico's met zich meebrengen en die beleggers onvoldoende begrijpen (Fact 5). Beleggers doen er goed aan ETF's met de hoogste risicoprofielen te vermijden (Fact 6).
• Marktrisico en waardeverlies: Net als andere beleggingen zijn ETF's onderhevig aan marktrisico. Vooral bij opnameplannen kunnen economische onzekerheid en marktdalingen leiden tot ongewenst waardeverlies (Fact 8).
• Verkeerd instapmoment bij eenmalige belegging: Een grote eenmalige belegging in ETF's brengt het risico met zich mee van een ongunstig instapmoment, wat kan leiden tot direct koersverlies (Fact 10).
• Onzorgvuldigheid van beleggers: De inherente voordelen van ETF's kunnen teniet worden gedaan door onzorgvuldig gedrag van de belegger, zoals impulsieve beslissingen of het niet goed begrijpen van de belegging (Fact 11).
• Excessief risico bij doeldatum ETF's: Bij doeldatum ETF's moet worden vermeden om steeds riskantere activa toe te voegen wanneer resultaten tegenvallen, om excessief risico te voorkomen dat de financiële plannen in gevaar kan brengen (Fact 12).

Een veelvoorkomende misvatting is dat ETF's per definitie altijd optimaal gediversifieerd zijn en daarmee risico's volledig uitsluiten. In werkelijkheid kan een ondoordachte selectie van meerdere ETF's leiden tot overlappingen, waardoor je onbedoeld toch een geconcentreerd risico opbouwt (Fact 3). Dit fenomeen, ook wel 'klumpenrisico' genoemd, kan de voordelen van diversificatie tenietdoen. Het is daarom cruciaal om de samenstelling van je totale portefeuille te monitoren en te voorkomen dat je te veel ETF's aanhoudt (Fact 2).

De kosten van ETF's, vaak uitgedrukt in basispunten, zijn een ander punt van aandacht (Fact 4). Eén basispunt (bp) is gelijk aan 0,01%. Dus, een jaarlijkse beheervergoeding van 0,25% komt overeen met 25 basispunten. Hoewel dit laag lijkt, kan het cumulatieve effect over decennia aanzienlijk zijn. Stel dat je €10.000 belegt in een ETF met 0,25% kosten per jaar. Dit betekent dat je jaarlijks €25 aan kosten betaalt. Over een periode van 30 jaar, en uitgaande van een gemiddeld jaarlijks rendement van 7%, kunnen deze kosten, inclusief rente-op-rente-effect, duizenden euro's aan potentieel rendement opslokken. Het is daarom essentieel om aandacht te besteden aan deze ogenschijnlijk kleine vergoedingen.

Voor specifieke beleggersprofielen, zoals actieve handelaren die kortetermijnwinsten nastreven, zijn de meeste passieve ETF's minder geschikt (Fact 1). Zij zoeken vaak naar snellere bewegingen en hogere volatiliteit in individuele aandelen. Ook voor beleggers die niet bereid zijn om de onderliggende complexiteit van bepaalde ETF's te doorgronden, zoals leveraged of inverse producten, is het vermijden van deze instrumenten een verstandige keuze (Fact 5, Fact 6). Dergelijke 'edge cases' tonen aan dat de algemene voordelen van ETF's niet universeel toepasbaar zijn voor elke beleggingsstrategie of elk risicoprofiel.