Wat is werkelijk rendement Belastingdienst?

Werkelijk rendement, zoals de Belastingdienst dit begrip hanteert, omvat de daadwerkelijke inkomsten die u uit uw vermogen in box 3 heeft ontvangen, inclusief zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardemutaties van vastgoed en andere beleggingen. Het wordt berekend aan de hand van de werkelijke inkomsten en de waardeontwikkelingen van al uw bezittingen en schulden die onder box 3 vallen.

De Belastingdienst definieert werkelijk rendement als de som van alle inkomsten die u daadwerkelijk uit uw vermogen heeft behaald. Dit betekent dat niet alleen rente op spaargeld, dividend uit aandelen of huurinkomsten uit vastgoed meetellen, maar ook de waardestijging of -daling van uw beleggingen en onroerend goed. Deze waardemutaties worden meegenomen, ongeacht of u de bezittingen al heeft verkocht (gerealiseerd) of nog in bezit heeft (ongerealiseerd).

De focus op werkelijk rendement is een direct gevolg van een belangrijke juridische beslissing. De Hoge Raad heeft in juni 2024 geoordeeld dat de Belastingdienst belasting moet heffen over het werkelijk behaalde rendement. Dit besluit had betrekking op de periode vanaf 1 januari 2017, waarbij de Belastingdienst had moeten uitgaan van het werkelijk behaalde rendement per belastingbetaler, in plaats van uitsluitend fictieve rendementen.

Vanaf belastingjaar 2024 hanteert de Belastingdienst een overbruggingswetgeving voor box 3, waarbij het werkelijke rendement een rol speelt. Het doel is om uiteindelijk volledig over te stappen op belastingheffing over het werkelijk behaalde rendement. In de huidige overbruggingsperiode wordt het belastbaar rendement berekend op basis van een mix van werkelijke en fictieve rendementen. Als uw werkelijke beleggingsrendement lager is dan de fictieve percentages die de Belastingdienst hanteert, dan wordt het werkelijke rendement belast (Fact 8, Fact 9, Fact 10).

De componenten die bijdragen aan uw werkelijk rendement zijn divers:

• Inkomsten uit bezittingen: Dit zijn bijvoorbeeld ontvangen rente op spaartegoeden, uitgekeerd dividend uit aandelen, of huurinkomsten uit verhuurd vastgoed.
• Gerealiseerde waardemutaties: De winst of het verlies dat u maakt bij de verkoop van beleggingen, zoals aandelen, obligaties of een tweede woning.
• Ongerealiseerde waardemutaties: De waardeverandering van bezittingen die u nog in uw bezit heeft. Denk hierbij aan een stijging of daling van de waarde van uw beleggingsportefeuille of een nog niet verkocht beleggingspand.

Ter illustratie van de huidige situatie en de fictieve rendementen die nog steeds een rol spelen, ziet u hieronder de percentages die de Belastingdienst voor 2024 hanteert voor de berekening van het fictieve rendement, voordat een eventuele correctie op basis van werkelijk rendement plaatsvindt:

Deze percentages worden gebruikt om een forfaitair rendement te berekenen. Echter, door de uitspraak van de Hoge Raad en de daaruit voortvloeiende overbruggingswetgeving, wordt uw werkelijke rendement belast als dit lager uitvalt dan het berekende fictieve rendement. Dit zorgt ervoor dat u in dergelijke gevallen niet meer belasting betaalt over uw vermogen dan u daadwerkelijk aan rendement heeft behaald.