Werkelijk rendement belasting

Werkelijk rendement belasting houdt in dat de Belastingdienst uw vermogen belast op basis van de daadwerkelijke inkomsten en waardemutaties. Dit is een gevolg van uitspraken van de Hoge Raad, die stellen dat werkelijke rendementen leidend zijn voor de vermogensbelasting. Op deze pagina leest u wat dit precies betekent en hoe u hiermee omgaat in uw aangifte.

Wat betekent werkelijk rendement voor box 3?

Werkelijk rendement voor box 3 betekent dat uw vermogen belast wordt op basis van de daadwerkelijk behaalde opbrengsten. Dit omvat zowel ontvangen inkomsten zoals rente, dividend en huur, als waardeveranderingen van uw bezittingen. De Hoge Raad heeft bepaald dat deze definitie zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardeveranderingen van box 3-bezittingen omvat. De berekening van dit rendement gebeurt op basis van het nominale rendement, inclusief rente, dividend, huur en waardeveranderingen.

Hierbij tellen zowel positieve als negatieve resultaten uit uw box 3-vermogen mee. Binnen hetzelfde kalenderjaar mogen positieve en negatieve rendementen met elkaar verrekend worden. Echter, verliesverrekening met andere jaren is niet toegestaan; het rendement wordt jaarlijks vastgesteld. Volgens recente rechterlijke uitspraken omvat het werkelijk rendement ook rente, dividend en huuropbrengsten na aftrek van kosten en lasten.

Hoe wordt werkelijk rendement belast?

De belasting op werkelijk rendement in box 3 baseert de heffing op uw daadwerkelijk behaalde rendementen. De Belastingdienst moet dit werkelijke rendement belasten, zo heeft de Hoge Raad besloten. Dit betekent dat werkelijke rendementen voortaan leidend zijn voor de belasting op vermogen, vooral als dit lager is dan het fictieve rendement.

Het werkelijke rendement omvat daadwerkelijke inkomsten uit vermogen, zoals rente, dividend en huur. Ook positieve en negatieve waardeveranderingen van uw bezittingen, inclusief ongerealiseerde waardemutaties van vastgoed en andere beleggingen, tellen mee. Werkelijke voordelen en verliezen op alle activa en passiva worden in de berekening meegenomen. U mag werkelijke kosten die het rendement beïnvloeden, aftrekken. Het werkelijke rendement wordt vastgesteld op basis van het rendement op alle vermogensbestanddelen gedurende het kalenderjaar. Vanaf 2026 betrekt de belastingheffing op basis van werkelijk behaalde rendement ook waardestijgingen van onroerend goed mee. Een conceptwet stelt dat vanaf 1 januari 2027 werkelijke inkomsten uit aandelen, obligaties, winstbewijzen en opties belast worden, na aftrek van kosten. Voor de jaren 2017 tot en met 2023 bevatte het werkelijk rendement volgens de Hoge Raad belasting op zowel lopend inkomen als positieve en negatieve waardeveranderingen.

Hoe bereken je werkelijk rendement voor de belasting?

De Belastingdienst berekent werkelijk rendement voor de belasting aan de hand van werkelijke inkomsten en waardeontwikkelingen van bezittingen en schulden in box 3. Dit omvat daadwerkelijke inkomsten uit vermogen, zoals huurinkomsten, en waardemutaties. De berekening telt rendement van bank- en spaartegoeden en beleggingen en andere bezittingen op. De Belastingdienst neemt werkelijk rendement mee en moet de box 3-heffing baseren op uw daadwerkelijk behaalde rendementen. Dit kan voordelig zijn als uw werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement, wat mogelijk financieel voordeel oplevert door belastingteruggave.

Welke inkomsten tellen mee?

Voor de berekening van het werkelijk rendement belasting tellen inkomsten mee die samen uw verzamelinkomen vormen. Dit verzamelinkomen is volgens artikel 2.18 van de Wet op de Inkomstenbelasting 2001 de som van uw inkomen uit werk en woning (box 1), inkomen uit aanmerkelijk belang (box 2) en belastbaar inkomen uit sparen en beleggen (box 3), verminderd met te conserveren inkomen. Hieronder vallen standaard inkomsten zoals loon, uitkering, pensioen en toeslagen. Ook inkomsten uit aandelen, sparen en beleggen, en inkomsten uit een eigen bedrijf worden meegerekend. Zelfs bepaalde passieve inkomsten kunnen meetellen, soms zelfs in box 1.

Welke kosten mag je niet aftrekken?

U mag diverse kosten niet aftrekken van de belasting. Privé kosten zijn niet aftrekbaar. Voor een zzp'er zijn kosten met een overheersend persoonlijk voordeel niet aftrekbaar als zakelijke kosten, net als andere privé-uitgaven. Denk hierbij aan een bezoek aan de kapper of de premie voor een zorgverzekering. Ook apparatuur, geldboetes en niet-werkkleding zijn niet aftrekbare aanloopkosten voor een starter. Kosten voor kleding zijn meestal niet aftrekbaar, tenzij deze uitsluitend zakelijk worden gebruikt. Studiekosten voor een hobby kunt u eveneens niet aftrekken. Verder zijn kosten voor een eigen woning, zoals onderhoud en verbouwing, niet aftrekbaar in de aangifte inkomstenbelasting, met uitzondering van rijksmonumenten. Ook de aflossing van een eigenwoningschuld en afkoopsommen voor erfpacht of opstal zijn niet aftrekbaar.

Hoe ga je om met waardestijging en waardedaling?

De waarde van een belegging kan zowel stijgen als dalen. Dit betekent dat u rekening moet houden met constante fluctuaties in de financiële waarde van uw kapitaalbelegging. De waarde van beleggingen en opbrengsten kan zowel stijgen als dalen. Een beleggingswaarde kan omhoog of omlaag gaan, wat leidt tot waardeverlies of winst. Bij effecten is een waardedaling of waardestijging altijd mogelijk. Voor het werkelijk rendement belasting is het essentieel om deze veranderingen in waarde te volgen. U vindt meer informatie over de belasting op ongerealiseerd rendement op rendementbeleggen.nl.

Wanneer moet je werkelijk rendement doorgeven aan de Belastingdienst?

U kunt uw werkelijk rendement aan de Belastingdienst doorgeven vanaf de zomer van 2025, wanneer het formulier 'Opgaaf werkelijk rendement' via Mijn Belastingdienst beschikbaar komt voor belastingplichtigen in Box 3. Dit is onderdeel van de overgang naar belastingheffing op basis van daadwerkelijk verdiend rendement en is relevant als uw werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement of als u recht heeft op aanvullend rechtsherstel. De Belastingdienst informeert u hierover en u leest hieronder meer over de specifieke belastingjaren en benodigde gegevens.

Voor welke belastingjaren geldt de opgaaf?

De opgaaf voor werkelijk rendement geldt voor de belastingjaren 2017 tot en met 2024. U kunt hiervoor het formulier 'Opgaaf werkelijk rendement' gebruiken, dat vanaf juli 2025 beschikbaar is. Vanaf de zomer van 2025 geeft u hiermee uw werkelijk rendement op. Veel belastingplichtigen ontvingen hierover al een brief tussen medio oktober en begin november 2024.

Hoe doe je aangifte van werkelijk rendement?

De aangifte van werkelijk rendement doet u via het formulier 'Opgaaf werkelijk rendement'. Dit digitale formulier helpt u stap voor stap bij het bepalen van uw werkelijke rendement in box 3. Het wordt vanaf de zomer van 2025 beschikbaar gesteld via Mijn Belastingdienst. Belastingplichtigen met een werkelijk rendement lager dan het forfaitaire rendement kunnen dit formulier gebruiken. Het is ook bedoeld voor aanvullend rechtsherstel in box 3. Zo geeft u uw werkelijke rendement per belastingjaar door aan de Belastingdienst.

Welke gegevens heb je nodig voor de aangifte?

Voor de aangifte van werkelijk rendement moet u zelf de benodigde gegevens verzamelen en invullen. Belangrijke documenten zijn uw jaaropgave(n) en bankafschriften. U heeft ook persoonlijke gegevens nodig, zoals uw naam, adres, geboortedatum en burgerservicenummer (BSN). Voor de aangifte van 2020 had u bijvoorbeeld ook het BSN van uw partner en kinderen nodig. In 2021 waren voor het aangiftebericht inkomstenbelasting gegevens van fiscale partners, zoals BSN en inkomen, vereist. Voor een wijziging van de voorlopige aanslag in 2025 heeft u bovendien uw DigiD, burgerservicenummer (BSN) en IBAN-rekeningnummer nodig.

Wat is het verschil tussen werkelijk rendement en forfaitair rendement?

Werkelijk rendement is de daadwerkelijke winst of het verlies op uw vermogen. Forfaitair rendement, ook wel fictief rendement genoemd, is een vastgesteld percentage dat de Belastingdienst gebruikt. De Hoge Raad heeft bepaald dat dit forfaitaire rendement zo dicht mogelijk bij het werkelijke rendement moet aansluiten. Het verschil is belangrijk voor belastingplichtigen: als uw werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire, wordt het werkelijke rendement belast.

Wanneer is werkelijk rendement gunstiger?

Werkelijk rendement is gunstiger wanneer uw daadwerkelijke opbrengsten hoger zijn dan het forfaitaire rendement. Dit is vaak het geval bij vastgoed, waar het werkelijk rendement in de afgelopen jaren tot 2024 meestal hoger was dan het forfaitaire rendement. Ook positieve rendementen uit beleggen waren historisch hoger dan spaarrendementen. Hoe langer u belegt, hoe meer rendement u opbouwt door het rente-op-rente-effect. Een jaarlijks rendementsverschil van slechts 0,5 procent heeft al een grote invloed op uw lange termijn rendement.

Wanneer blijft het forfaitaire stelsel voordeliger?

Het forfaitaire stelsel blijft voordeliger wanneer uw werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement dat de Belastingdienst hanteert. Dit is vaak het geval als uw vermogen weinig of geen inkomsten oplevert, of zelfs in waarde daalt. Denk hierbij aan spaargeld met een lage rente, of beleggingen die geen positief resultaat behalen. Voor specifieke situaties en de actuele percentages kunt u de website van de Belastingdienst raadplegen.

Wat verandert er mogelijk in box 3 vanaf 2028?

De Nederlandse belastingwetgeving voor box 3 ondergaat een hervorming, waarbij vanaf 2028 de heffing op rendement verschuift van fictief naar werkelijk inkomen uit vermogen. De belasting op daadwerkelijk rendement uit box 3 vermogen geldt dan. Dit nieuwe stelsel, waarover de staatssecretaris van financiën een document met 48 vragen en antwoorden over het nieuwe stelsel box 3 vanaf 2028 heeft uitgebracht, houdt rekening met diverse aspecten. Denk hierbij aan internationale gevolgen, de tegenbewijsregeling en de invloed op toeslagen. Bovendien worden kosten verbonden aan werkelijke inkomsten uit box 3 vermogensbestanddelen aftrekbaar. Deze veranderingen kunnen invloed hebben op de heffing op werkelijk rendement en wat dit betekent voor beleggers met aandelen, ETF's en spaargeld.

Komt er een heffing op werkelijk rendement?

Ja, er komt een heffing op werkelijk rendement. Vanaf 2028 verschuift de belasting in box 3 van een fictief naar een werkelijk inkomen uit vermogen. De Belastingdienst zal dan uw daadwerkelijk behaalde rendement belasten. Dit betekent dat u belasting betaalt over de echte opbrengsten van uw vermogen, zoals rente, dividend en waardestijgingen. De precieze invulling van deze heffing is nog in ontwikkeling.

Wat betekent dit voor beleggers met aandelen, ETF's en spaargeld?

Voor beleggers met aandelen, ETF's en spaargeld betekent werkelijk rendement dat de Belastingdienst de daadwerkelijke opbrengsten belast. Beleggen in ETF's kan beter zijn dan geld op een spaarrekening, en wordt zelfs als superieur onderstreept voor vermogensopbouw vergeleken met alleen sparen. ETF's bieden potentieel hogere rendementen, maar zijn ook risicovoller. Investeringen in ETF's of actieve fondsen brengen altijd investeringsrisico en rendement met zich mee. De waarde van beleggingen kan toenemen of afnemen, zonder garantie op toekomstig rendement. Een ETF-spaarplan brengt risico's met zich mee, waarbij de beleggingswaarde kan dalen of stijgen. Kapitaalbeleggingen via ETF-spaarplannen brengen beleggingsrisico's met zich mee. Veel beleggers parkeren hun spaargeld in een money market ETF om extra rente te verdienen voordat ze in hoogrenderende activa investeren.

Wat is werkelijk rendement belasting?

Werkelijk rendement belasting betekent dat de Belastingdienst uw vermogen belast op basis van de daadwerkelijke inkomsten, inclusief gerealiseerde en ongerealiseerde waardemutaties van vastgoed en andere beleggingen. Meer informatie over werkelijk rendement belasting vindt u hier. De Nederlandse overheid wil dat vermogensbelasting wordt betaald over dit werkelijke rendement, waarbij de Belastingdienst dit rendement meeneemt. Vanaf 2024 rekent de Belastingdienst het effectief behaalde rendement mee. Een conceptwet voor box 3 belast vanaf 1 januari 2027 de werkelijke inkomsten uit aandelen, obligaties, winstbewijzen en opties, na aftrek van kosten. De Wet rechtsherstel Box 3 licht het begrip werkelijk rendement toe. Voor uw spaargeld is het werkelijk gerealiseerde rendement de belastinggrondslag, niet een bedrag dat de fiscus bepaalt.

Hoeveel procent belasting betaal je over rendement?

De belasting die u betaalt over rendement in box 3 is niet één vast percentage, maar hangt af van het type bezitting en het belastingjaar. Het heffingstarief voor verondersteld rendement op crypto, andere beleggingen en spaargeld is 36 procent (2024). Ook het rendement van een belegging in een Rentefonds wordt in 2025 tegen 36 procent belast. Vanaf 1 januari 2025 bedraagt het effectieve inkomstenbelastingtarief op bezittingen die geen spaargeld zijn 1,97 procent. Voor spaargeld was in 2024 het effectieve belastingpercentage bij een forfaitair rendement van 4,0% gelijk aan 32,3 procent. Over een beleggingspand betaalt u in 2024 een belasting van 2,17 procent van de WOZ-waarde per jaar. Bij beleggen buiten een pensioenrekening kan de jaarlijkse belastingdruk 2 procent zijn. In extreme gevallen, zoals bij vorderingen met een laag rendement, kan het effectieve belastingtarief oplopen tot bijna 99 procent.

Is er in 2028 een heffing op werkelijk rendement in box 3?

Ja, er komt een heffing op werkelijk rendement in box 3 vanaf 2028. Belastingplichtigen zullen vanaf 1 januari 2028 belasting betalen over hun werkelijk rendement. Deze belasting op daadwerkelijk rendement uit box 3 vermogen geldt vanaf 2028, mits het kabinet het wetsvoorstel aanvaardt. De heffing omvat ook waardeveranderingen van beleggingen of vastgoed, zelfs als deze nog niet gerealiseerd zijn. Dit geldt voor vermogensbestanddelen zoals koerswinst of -verlies op aandelen en waardestijging of -daling van vastgoed. Het werkelijk rendement wordt berekend met nominaal rendement, inclusief rente, dividend, huurinkomsten en waardeveranderingen. Dit stelsel is gepland te worden hervormd naar heffing gebaseerd op werkelijk rendement, mede door een uitspraak van de Hoge Raad in 2024. Hierbij wordt geen rekening gehouden met kosten zoals onderhoudskosten van vastgoed.

Wanneer moet ik mijn werkelijk rendement voor box 3 doorgeven?

U kunt uw werkelijk rendement voor box 3 doorgeven vanaf de zomer van 2025. Dit doet u met het formulier 'Opgaaf werkelijk rendement'. Stuur dit formulier alleen in als het u voordeel oplevert. Vaak betekent dit dat uw werkelijk rendement lager is dan het wettelijk vastgestelde rendement. Dit kan leiden tot een belastingteruggave voor eerdere aangiftes.