Hoeveel belasting over voordeel sparen en beleggen?
De belasting over voordeel uit sparen en beleggen in box 3 wordt berekend over de 'grondslag sparen en beleggen'. Dit is de waarde van uw vermogen op 1 januari van het belastingjaar, verminderd met het heffingsvrije vermogen. Vervolgens wordt een fictief rendement toegepast op verschillende vermogenscategorieën, waarop het box 3-tarief wordt geheven. Vanaf de aangifte van 2025 komt er ook een optie voor het werkelijk behaalde rendement.
De belasting in box 3, ook wel vermogensrendementsheffing genoemd, is van toepassing op privé spaargeld, beleggingen en andere bezittingen waarvan de totale waarde boven het heffingsvrije vermogen uitkomt. Deze belasting wordt berekend over de 'grondslag sparen en beleggen', wat het deel van uw vermogen is waarover u belasting betaalt.
De Belastingdienst hanteert de volgende methode om de grondslag te bepalen:
- Peildatum: De stand van uw vermogen op 1 januari van het belastingjaar is bepalend. Voor de belasting over 2026 is dit dus de situatie op 1 januari 2026.
- Vermogen: Dit omvat al uw bezittingen in box 3, zoals spaargeld, beleggingen, een tweede woning, en andere vermogensbestanddelen, min uw schulden.
- Heffingsvrij vermogen: Dit is een vastgesteld bedrag waarover u geen belasting betaalt. De hoogte van dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld door de Belastingdienst.
- Grondslag: De grondslag sparen en beleggen is de waarde van uw vermogen op de peildatum min uw heffingsvrije vermogen.
Voor de berekening van de grondslag geldt een verschil tussen alleenstaanden en fiscale partners:
- Zonder fiscale partner: De grondslag is de waarde van uw vermogen op 1 januari van het jaar van aangifte min uw heffingsvrije vermogen.
- Met fiscale partner: De grondslag is het gezamenlijke vermogen van u en uw fiscale partner op 1 januari van het jaar van aangifte min het gezamenlijke heffingsvrije vermogen.
Tot voor kort werd de belasting in box 3 altijd berekend op basis van een fictief rendement. Dit betekent dat de Belastingdienst ervan uitgaat dat u een bepaald percentage rendement behaalt op uw vermogen, ongeacht het werkelijke rendement dat u heeft ontvangen.
Vanaf de belastingaangifte van 2025 (over het belastingjaar 2024) is er echter een overgangsregeling waarbij u in sommige gevallen kunt kiezen voor een berekening op basis van uw werkelijke rendement. Dit is een belangrijke wijziging in het box 3-stelsel en biedt mogelijk meer rechtvaardigheid voor belastingplichtigen. De Belastingdienst berekent uiteindelijk hoeveel belasting u moet betalen in box 3.
Rekenvoorbeeld (fictief rendement, 2026)
Aangezien de exacte tarieven en heffingsvrije vermogens voor 2026 nog niet publiek bekend zijn, gebruiken we hier fictieve bedragen om de berekeningswijze te illustreren.
Stel, voor het belastingjaar 2026:
- U bent alleenstaand.
- Uw totale vermogen op 1 januari 2026 bedraagt €150.000.
- Het heffingsvrije vermogen voor 2026 is gesteld op €60.000 (dit is een voorbeeldwaarde).
- Het fictieve rendementspercentage voor sparen is 1,0% en voor beleggingen 6,0% (voorbeeldpercentages).
- Uw vermogen bestaat uit €50.000 spaargeld en €100.000 beleggingen.
- Het belastingtarief in box 3 is 36% (voorbeeldpercentage).
De berekening verloopt dan als volgt:
- Grondslag sparen en beleggen bepalen:
- Totaal vermogen: €150.000
- Heffingsvrij vermogen: €60.000
- Grondslag sparen en beleggen: €150.000 - €60.000 = €90.000
- Verdeling van de grondslag over vermogensbestanddelen:
De grondslag van €90.000 wordt naar verhouding verdeeld over spaargeld en beleggingen:
- Aandeel spaargeld in totaal vermogen: €50.000 / €150.000 = 0,3333 (33,33%)
- Aandeel beleggingen in totaal vermogen: €100.000 / €150.000 = 0,6667 (66,67%)
- Deel grondslag toegerekend aan spaargeld: €90.000 0,3333 = €30.000
- Deel grondslag toegerekend aan beleggingen: €90.000 0,6667 = €60.000
- Fictief rendement berekenen:
- Fictief rendement op spaargeld: €30.000 1,0% = €300
- Fictief rendement op beleggingen: €60.000 6,0% = €3.600
- Totaal fictief rendement: €300 + €3.600 = €3.900
- Verschuldigde belasting berekenen:
- Belasting over fictief rendement: €3.900 36% = €1.404
In dit voorbeeld zou u dus €1.404 belasting betalen over het voordeel uit sparen en beleggen. De actuele percentages voor het fictief rendement en het belastingtarief in box 3 worden jaarlijks door de Belastingdienst vastgesteld. Voor actuele informatie en details over de overgangsregeling kunt u hier meer informatie vinden.