Hoe bereken je belastbaar rendement?

Belastbaar rendement voor fiscale doeleinden, specifiek in box 3, wordt berekend op basis van de Overbruggingswetgeving die sinds 2023 van kracht is. Dit rendement is het werkelijke rendement op uw vermogen, tenzij het fictieve rendement hoger is. In dat geval wordt het fictieve rendement als basis genomen, met een ondergrens van nul euro bij verlies. De berekening houdt rekening met de werkelijke verdeling van uw bezittingen en schulden.

De berekening van het belastbaar rendement in box 3 is sinds 2023 gebaseerd op de Overbruggingswetgeving, in afwachting van een definitief nieuw stelsel. Volgens de Belastingdienst gaat deze methode uit van de werkelijke verdeling van uw vermogen over verschillende categorieën, zoals banktegoeden, beleggingen en andere bezittingen, inclusief schulden. Dit is een belangrijke wijziging ten opzichte van eerdere jaren, waarbij een forfaitaire vermogensmix werd gehanteerd.

De kern van de huidige berekening is de vergelijking tussen het werkelijke rendement en het fictieve rendement. Volgens de Belastingdienst en een uitspraak van de Hoge Raad in juni 2024, moet de Belastingdienst uitgaan van het werkelijke rendement als dit lager is dan het fictieve rendement. Dit principe geldt tot 2028. Als het werkelijke rendement echter hoger is dan het fictieve rendement, wordt het fictieve rendement als basis voor de belastingheffing genomen. Bij een verlies wordt het belastbaar rendement vastgesteld op € 0.

Om het belastbaar rendement te bepalen, worden de volgende stappen doorlopen:

1. Bepaal de waarde van uw vermogensbestanddelen: Per 1 januari van het belastingjaar wordt de waarde van uw banktegoeden, beleggingen en overige bezittingen vastgesteld. Ook de waarde van uw schulden wordt meegenomen.
2. Bereken het werkelijke rendement: Dit is het rendement dat u daadwerkelijk heeft behaald op uw vermogen. De berekening hiervan verschilt per vermogenscategorie:
   • Spaargeld: Het werkelijke rendement op spaargeld is de ontvangen rente, volgens de Belastingdienst.
   • Beleggingen: Het werkelijke rendement op beleggingen omvat ontvangen dividend en de waardeverandering van uw beleggingen tussen 31 december van het voorgaande jaar en 1 januari van het belastingjaar. Dit wordt gecorrigeerd voor de waarde van aankopen en verkopen in hetzelfde jaar, zoals de Belastingdienst uitlegt.
   • Cryptobezittingen: Voor cryptobezittingen omvat het werkelijke rendement de waardeverandering tussen 31 december van het voorgaande jaar en 1 januari van het belastingjaar, gecorrigeerd voor aankopen en verkopen in hetzelfde jaar, volgens de Belastingdienst.
3. Bereken het fictieve rendement: De Belastingdienst hanteert voor elke vermogenscategorie (banktegoeden, overige bezittingen en schulden) een eigen, jaarlijks vastgesteld fictief rendement. Deze percentages worden gebruikt om een fictief rendement over uw vermogen te berekenen.
4. Vergelijk en bepaal het belastbaar rendement:
   • Als uw werkelijke rendement lager is dan het berekende fictieve rendement, wordt het werkelijke rendement gebruikt als belastbaar rendement.
   • Als uw werkelijke rendement hoger is dan het berekende fictieve rendement, wordt het fictieve rendement gebruikt als belastbaar rendement.
   • Bij een negatief werkelijk rendement (verlies) wordt het belastbaar rendement vastgesteld op € 0.

Rekenvoorbeeld: Bepaling belastbaar rendement in box 3 (illustratief)

Stel, uw totale box 3-vermogen op 1 januari 2026 bedraagt € 100.000, verdeeld over € 50.000 spaargeld en € 50.000 beleggingen. Voor dit voorbeeld gebruiken we hypothetische rendementen, aangezien de percentages voor 2026 nog niet definitief bekend zijn.

1. Werkelijk rendement berekenen:

• Spaargeld: U ontvangt € 750 aan rente over uw spaargeld.
• Beleggingen: U ontvangt € 2.000 aan dividend en uw beleggingen zijn € 1.000 in waarde gestegen. Uw werkelijk rendement op beleggingen is € 2.000 + € 1.000 = € 3.000.
• Totaal werkelijk rendement: € 750 (sparen) + € 3.000 (beleggingen) = € 3.750.

2. Fictief rendement berekenen (hypothetische percentages):

• Spaargeld: Stel het fictieve rendement voor spaargeld is 0,03%. Over € 50.000 is dit € 15.
• Beleggingen: Stel het fictieve rendement voor beleggingen is 6,17%. Over € 50.000 is dit € 3.085.
• Totaal fictief rendement: € 15 (sparen) + € 3.085 (beleggingen) = € 3.100.

3. Vergelijking en vaststelling belastbaar rendement:

Uw werkelijke rendement (€ 3.750) is in dit voorbeeld hoger dan het fictieve rendement (€ 3.100). Conform de Overbruggingswetgeving wordt in dit geval het fictieve rendement als belastbaar rendement genomen. Uw belastbaar rendement is dan € 3.100. Over dit bedrag betaalt u box 3-belasting.

Het is belangrijk te benadrukken dat de percentages voor het fictieve rendement jaarlijks worden vastgesteld door de Belastingdienst en kunnen afwijken van de illustratieve percentages in dit voorbeeld. De exacte berekening wordt automatisch door de Belastingdienst uitgevoerd op basis van de gegevens die u aanlevert in uw aangifte inkomstenbelasting.