Waarom niet beleggen?

Beleggen is niet altijd de beste financiële keuze. Het is financieel risicovol als u het geld niet langdurig kunt missen. Dit is een belangrijke beginnersfout, want uw inleg kan minder waard worden door koersschommelingen. Zelf beleggen brengt stress door grote marktschommelingen en vraagt tijd en inspanning voor materie verdiepen en markten volgen. Verantwoord beleggen voor beginners raadt aan om eerst een stevige spaarbuffer op te bouwen vóór beleggen, om zo gedwongen verkoop te voorkomen.

Direct antwoord: wanneer niet beleggen verstandig is

Niet beleggen is verstandig wanneer u het geld niet langdurig kunt missen of het op korte termijn nodig heeft. Het is financieel risicovol om te beleggen met geld dat u direct nodig heeft. Een belegger wordt geadviseerd alleen te investeren met vrij beschikbaar vermogen. Geld lenen voor beleggingen is ook geen verstandig advies.

Stel, u heeft een financiële buffer nodig voor onverwachte uitgaven; dan is beleggen met dat geld onverstandig. Als u geen reserve spaargeld heeft, is beleggen op korte termijn minder verantwoord. Uw totale vermogen beleggen is een financieel risico. Beleg alleen met geld dat u kunt missen. Zo voorkomt u dat u beleggingen noodgedwongen moet verkopen. Ook is het onverstandig om geld dat u binnen tien jaar nodig heeft volledig in aandelen te steken.

De belangrijkste financiële risico’s van beleggen

Beleggen brengt altijd inherente financiële risico's met zich mee, waarbij de waarde van uw investering kan stijgen of dalen. U kunt zelfs uw volledige inleg verliezen, want er is geen garantie op rendement. De risico's variëren per beleggingscategorie en omvatten onder meer koersschommelingen, inflatie, valutarisico en liquiditeitsrisico, met de mogelijkheid dat uw geld vast komt te zitten.

Koersschommelingen en verlies van inleg

Koersschommelingen en verlies van inleg zijn inherente risico's van beleggen. De koers van effectenbeleggingen kan sterk fluctueren op de beurs, wat leidt tot waardeschommelingen. Dit koersrisico brengt de mogelijkheid van beleggingsverlies met zich mee. Hierdoor loopt u het risico op verlies van een deel of zelfs de gehele oorspronkelijke inleg, wat kan oplopen tot volledige kapitaalvernietiging. Onverwachte veranderingen in economische omstandigheden kunnen deze schommelingen verder beïnvloeden, waardoor beleggers hun ingelegde geld kunnen verliezen door marktrisico's.

Inflatie en koopkrachtverlies

Inflatie zorgt ervoor dat uw geld minder waard wordt, wat direct leidt tot koopkrachtverlies. U kunt dan minder kopen voor hetzelfde bedrag. Dit is een belasting die de koopkracht van consumenten wegvreet. Vooral geld op een spaarrekening verliest aan waarde door inflatie; bij 2% inflatie en 0,5% rente verliest u netto ongeveer 1,5% per jaar. Een voorbeeld hiervan is wanneer de kostprijs van iets stijgt van €100 naar €105 binnen korte tijd. Hoge inflatie vermindert de koopkracht van zowel huishoudens als bedrijven, omdat de prijsniveaus van goederen en diensten stijgen.

Kosten die je rendement drukken

Kosten drukken direct op uw beleggingsrendement. Ze verminderen het effectieve rendement, omdat ze niet meegroeien via rente-op-rente. Orderkosten van 1,50 euro per uitvoering kunnen over 20 jaar leiden tot een viercijferig vermogensverlies. Transactiekosten, aan- en verkoopkosten en beheervergoedingen verminderen uw nettorendement aanzienlijk. Een extra 1% aan jaarlijkse kosten heeft grote impact. Op 100.000 euro inleg kan dit na 20 jaar 10.000 euro minder rendement betekenen. Hoe lager de beleggingskosten, hoe hoger het rendement dat overblijft. Zelfs verborgen kosten bij vermogensbeheer drukken het uiteindelijke nettorendement van de belegger. Soms zijn ETF-kosten zelfs hoger dan de behaalde rendementen.

Wanneer beleggen minder geschikt is

Beleggen is minder geschikt als u het geld op korte termijn nodig heeft of geen financiële buffer heeft. Dit geldt ook wanneer uw beleggingshorizon kort is. Zonder voldoende financiële ruimte of een langere termijn om verliezen op te vangen, neemt u onnodige risico's.

Geen buffer voor onverwachte uitgaven

Een belegger zonder voldoende spaarbuffer moet niet beleggen, want dit kan leiden tot financiële problemen bij onverwachte uitgaven. Een financiële buffer is bedoeld voor onverwachte kosten op korte termijn, zoals een kapotte auto of een nieuwe wasmachine, of om inkomensverlies op te vangen. Zonder zo'n buffer moet u misschien leningen aangaan of uw beleggingen vroegtijdig verkopen. Dit voorkomt geldzorgen en zorgt ervoor dat uw afgesproken beleggingstermijn gerespecteerd kan worden. Financieel planner Roger van Stuyvenberg adviseert om altijd een minimale spaarbuffer aan te houden voor onvoorziene uitgaven.

Korte beleggingshorizon

Een korte beleggingshorizon maakt beleggen risicovol. Als u uw geld binnen vijf jaar nodig heeft, is sparen verstandiger dan beleggen. Een periode van drie jaar biedt bijvoorbeeld weinig tijd om te herstellen van koersdalingen. Dit verhoogt de kans op verlies door ongunstige instapmomenten. Beleggers met een horizon tot tien jaar moeten niet beleggen met een korte horizon. Voor een korte beleggingsperiode is het rendement onvoorspelbaar. Kies dan liever voor staatsobligaties of een conservatief beleggingsbeleid.

Emotioneel reageren op dalingen

Emotioneel reageren op dalingen kan een belangrijke reden zijn waarom beleggen niet bij u past. Negatieve marktvolatiliteit of scherpe koersdalingen leiden vaak tot de verkoop van aandelen door beleggers. Dit is een normale angstreactie; uw brein reageert op gevaar, wat kan leiden tot paniek en verkeerde beleggingsbeslissingen zoals verkopen bij een daling. Emoties maken het moeilijk om uw beleggingsplan te volgen bij waardevermindering, met een negatieve impact op uw rendement als gevolg. Een daling van de aandeelprijs kan boosheid en verdriet opwekken, wat onzekerheid en twijfel veroorzaakt. Beginnende beleggers verkopen bij beursdalingen vaak met verlies en stappen dan over naar een spaarrekening of cryptovaluta. Emotioneel handelen kan leiden tot paniekverkoop op de marktbodem of de aankoop van risicovolle aandelen op een hoogtepunt. Als u emotionele stress ervaart bij koersdalingen, bijvoorbeeld als u wakker ligt bij een dagelijkse beursdaling van 2%, is het goed om af te wegen of beleggen wel geschikt is voor u.

Waarom sparen of aflossen soms beter past

Sparen of aflossen past soms beter dan beleggen als u financiële zekerheid zoekt of schulden met hoge rente wilt aanpakken. Sparen is bijvoorbeeld de voorkeursvorm van geldbeheer wanneer u een noodfonds opbouwt of geld achter de hand houdt voor onverwachte uitgaven. Het is ook een verstandige beslissing als u geld op korte termijn nodig heeft, omdat het lagere risico's heeft dan beleggen. De keuze tussen extra sparen, beleggen of hypotheek aflossen hangt af van de rentevoet en het verwachte rendement. Uiteindelijk is de beslissing afhankelijk van uw persoonlijke situatie, liquiditeit en fiscale positie.

Spaarrente versus verwacht rendement

Het verwachte rendement van beleggen op lange termijn is doorgaans hoger dan de rente op een spaarrekening. In Nederland levert sparen vaak slechts 1 tot 2 procent per jaar op. Dit lage rendement maakt sparen minder aantrekkelijk voor vermogensgroei. De beslissing om extra geld te sparen, te beleggen of uw hypotheek af te lossen, hangt af van de vergelijking tussen de spaarrente of het beleggingsrendement en de hypotheekrente. Als de spaarrente of het rendement op beleggingen hoger is dan uw hypotheekrente, is het financieel voordeliger om extra geld te sparen of te investeren. Bijvoorbeeld, als u €10.000 spaart tegen 2% rente, levert dit €200 per jaar op. Als uw hypotheekrente 3% is, bespaart u €300 door af te lossen. Dit toont aan dat de hogere opbrengst bepalend is voor uw keuze.

Schulden aflossen met hoge rente

Schulden aflossen met hoge rente is vaak de meest verstandige financiële stap voordat u begint met beleggen. Vooral creditcardschulden moeten zo snel mogelijk worden afgelost om hoge rentelasten te vermijden. Door deze persoonlijke schulden af te lossen, bespaart u direct op rentekosten. Dit levert een gegarandeerd rendement op, omdat u de rente bespaart die u anders zou betalen. Het vrijmaken van cashflow en het verminderen van vermogensverlies door rente versterkt uw financiële positie. Beginnende beleggers met hoogrentende schulden doen er goed aan deze eerst af te lossen. De schuld met de hoogste rente prioritair aflossen helpt u om sneller van schulden af te komen. Leningen met hoge rente, zoals creditcardschulden, lost u prioritair af voor optimale persoonlijke financiën.

Geld dat je binnen enkele jaren nodig hebt

Geld dat u binnen enkele jaren nodig heeft, kunt u beter op een spaarrekening zetten. Heeft u het geld al binnen zes maanden nodig, dan laat u het op de bank staan. Ook geld dat u binnen één tot drie jaar verwacht te gebruiken, zoals voor een woningkoop, hoort op een spaarrekening. Voor bedragen die u binnen vijf jaar nodig heeft, is sparen meestal verstandiger dan beleggen. Dit voorkomt verlies door waardeschommelingen van beleggingen. Zelfs als u het geld binnen tien jaar nodig heeft, is beleggen vaak geen goed idee. Geld dat u binnen vijf tot zeven jaar nodig heeft, moet u niet in aandelen beleggen.

Duurzaam beleggen, private banking en ABN AMRO: wanneer extra afweging nodig is

Extra afweging is nodig bij duurzaam beleggen, private banking en ABN AMRO wanneer u met overschot aan geld belegt en specifieke duurzaamheidsvoorkeuren heeft. ABN AMRO Private Banking raadt voorzichtige beleggers aan alleen geld te investeren dat niet onmiddellijk nodig is. Zij koppelen beleggingsadvies aan duurzaamheidsprofielen, samengesteld uit vragen over uw voorkeuren voor uitsluiting van beleggingen in bijvoorbeeld wapens of tabak, en koppelen dit aan een passende vermogensstrategie. Het proces omvat ook duurzaamheidsrisicobeheer en volgt EU-regelgeving, zoals de SFDR, om in duurzame en maatschappelijk verantwoorde ondernemingen te investeren.

Duurzaam beleggen en impact: past het bij jouw doelen?

Duurzaam beleggen past bij uw doelen als u naast financieel rendement ook positieve impact op milieu, maatschappij en governance wilt creëren. Dit type beleggen kijkt verder dan alleen financiële winst; het weegt ook milieu, sociale impact en goed bestuur mee in beslissingen. Het maakt het mogelijk om uw persoonlijke waarden te combineren met financiële doelen, door positieve maatschappelijke impact te hebben.

Een specifieke vorm hiervan is impactbeleggen, dat meetbaar positieve milieu- of sociaal gerichte impact als beleggingsdoel heeft. Duurzaam beleggen kan via deze strategie van impact investing, waarbij u streeft naar zowel rendement als maatschappelijke bijdrage. Dit is geschikt als u wilt dat uw beleggingen overeenkomen met uw persoonlijke waarden, bijvoorbeeld door te kiezen voor CO2-reductie of actief aandeelhouderschap. Duurzaam beleggen kent bovendien verschillende gradaties, van uitsluitingen tot het beoordelen van impact.

Private banking en vermogensbeheer: wanneer is advies nuttig?

Advies over private banking en vermogensbeheer is nuttig wanneer u door complexe financiële markten moet navigeren. Als de mogelijkheden voor beleggen en pensioenplanning overweldigend zijn, is professioneel advies aan te raden. Private banking biedt financiële diensten zoals beleggingsadvies om uw vermogen te behouden en te laten groeien. Een team van specialisten geeft advies over complexe financiële, juridische en fiscale kwesties. Zij adviseren over investeringen, portfolio-opbouw, financiële planning, sparen en beleggingsvormen zoals obligaties, aandelen en opties. Deze persoonlijke financiële diensten met maatwerk zijn specifiek voor vermogende particulieren. ING Private Banking adviseert bijvoorbeeld over erven, schenken en een tweede huis. Van Lanschot Kempen biedt begeleiding bij schenken met behoud van zeggenschap.

ABN AMRO en andere aanbieders: waar let je op?

Bij het kiezen tussen ABN AMRO en andere aanbieders kijkt u naar de diensten die u zoekt. Zo overwegen mensen ABN AMRO voor een lopende rekening, een kleine buffer of een creditcard. Een betere klantenservice-ervaring en een breed beleggingsaanbod zijn dan vaak de drijfveren. Uw persoonlijke behoeften en de kwaliteit van de geboden service bepalen uiteindelijk uw keuze.

Hoe bepaal je of niet beleggen voor jou logisch is?

Om te bepalen of niet beleggen voor u logisch is, doorloopt u een aantal stappen. U stelt uw financiële doelen vast, controleert uw buffer en kiest tussen sparen, aflossen of beleggen. Het Nibud biedt hiervoor algemene richtlijnen.

Stap 1: bepaal je financiële doel

Financiële planning begint met het stellen van duidelijke financiële doelen. Dit is de eerste stap bij zowel uw algemene financiële planning als bij beleggingskeuzes. U formuleert hierbij realistische en meetbare doelen, wat essentieel is voor effectieve planning. Heldere doelstellingen geven richting en motiveren uw financiële inspanningen. Ze helpen u ook bij het kiezen van geschikte activa en het opstellen van een realistische bijdragekalender. Denk aan doelen op korte, middellange en lange termijn, zoals de aankoop van een woning of het starten van een onderneming.

Stap 2: check je buffer en vaste lasten

Om uw financiële buffer te bepalen, kijkt u naar uw vaste lasten. Een goede richtlijn is om een buffer aan te houden die zes keer uw maandelijkse vaste lasten bedraagt. Dit vangt onverwachte uitgaven op, zoals een kapotte auto of een onverwachte tandartsrekening. Zo voorkomt u dat u geld uit beleggingen moet halen op een ongunstig moment. Een stabiele buffer geeft rust en beschermt uw beleggingen.

Stap 3: kies tussen sparen, aflossen of beleggen

Na het controleren van uw buffer, kiest u tussen sparen, aflossen of beleggen. Deze keuze hangt volledig af van uw persoonlijke situatie en doelen. Uw wensen, financiële situatie en de tijdshorizon bepalen welke optie het beste bij u past. Belangrijke factoren zijn uw financiële doelen, risicotolerantie en de termijn waarop u het geld nodig heeft. Ook belastingvoordelen, nadelen en liquiditeit spelen een rol. Voor veel mensen is beleggen een logische volgende stap na sparen. U kunt ook kiezen voor zowel sparen als beleggen, want beleggen is een alternatief voor sparen.

Wat zijn de nadelen van beleggen?

Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder het mogelijke verlies van uw inleg. Door waardedaling van beleggingen kunt u uw ingelegde geld (deels) verliezen. Zelf beleggen vraagt ook om een tijdsinvestering. Bovendien betaalt u aan- en verkoopkosten, wat uw financiële rendement drukt.

Is beleggen nog verstandig?

Beleggen kan zeker nog verstandig zijn, vooral als u een lange termijn visie heeft en uw financiële situatie en doelen dit toelaten. Het is een verstandige keuze voor mensen die vermogen op lange termijn willen laten groeien en bereid zijn risico te nemen. Voor een tijdshorizon van meer dan 10 jaar kan beleggen een goede optie zijn, mits u het geld kunt missen. U moet zich bewust zijn van de risico's en rekening houden met koersschommelingen; onvoorspelbare beursbewegingen zijn geen reden om in- en uit te stappen. Een verstandige beleggingsstrategie omvat geduld, educatie en doordachte methodes om risico’s te minimaliseren. Meer informatie over waarom nu beleggen een optie kan zijn.

Wanneer is het aan te raden om te stoppen met beleggen?

U stopt met beleggen wanneer uw financiële situatie verandert, bijvoorbeeld als u een buffer nodig heeft of het geld op korte termijn moet gebruiken. Beleggen is niet geschikt voor geld dat u binnen vijf jaar nodig heeft. Ook als u merkt dat u emotioneel reageert op koersdalingen, is stoppen verstandig. Voor de meeste mensen is een solide spaarbuffer belangrijker dan beleggingswinst — denk aan een onverwachte rekening, zoals een kapotte auto. Het Nibud adviseert bijvoorbeeld een financiële buffer aan te houden. Soms is minder risico nemen juist de slimste zet.

Heeft 100 euro per maand beleggen zin?

Ja, 100 euro per maand beleggen heeft zeker zin voor vermogensopbouw op lange termijn. Door het compound interest effect kan uw inleg flink groeien. Een belegger die €100 per maand inlegt, kan bijna €250.000 bij elkaar beleggen. Zo kan €100 per maand na 40 jaar met 6% rendement oplopen tot €190.000. Bij een hoger rendement van 8% en een inleg tot €200 per maand, bouwt u zelfs meer dan €600.000 op in diezelfde periode. Over 30 jaar kan €100 per maand met 7% rendement een vermogen van €122.709 opleveren, of €49.000 bij 6% rendement. Zelfs over 20 jaar kan €100 per maand al een eindvermogen van €52.397 opleveren. Houd wel rekening met kosten, want die drukken het rendement; een rendement van 5,8% kan na 30 jaar een totaal van €141.673 opleveren.