Wat is de waardering van aandelen in de inkomstenbelasting?

De waardering van aandelen in de inkomstenbelasting hangt af van het type aandeel en de context van de waardering. Over het algemeen worden beursgenoteerde aandelen gewaardeerd op basis van hun slotkoers, terwijl niet-beursgenoteerde aandelen worden gewaardeerd op hun waarde in het economisch verkeer. Dit geldt zowel voor de bepaling van het vermogen in Box 3 als voor de verkrijgingsprijs in Box 2.

De Belastingdienst maakt onderscheid in de waardering van aandelen, afhankelijk van of ze genoteerd zijn aan een effectenbeurs en in welke box van de inkomstenbelasting ze vallen. Voor de inkomstenbelasting in Nederland (huidig jaar 2026) zijn de volgende waarderingsprincipes van toepassing:

Waardering voor Box 3 (Sparen en Beleggen)

In Box 3 worden aandelen gezien als bezittingen. De waardering hiervan gebeurt op de peildatum, meestal 1 januari van het belastingjaar. Volgens de Belastingdienst gelden de volgende methoden:

• Beursgenoteerde aandelen: Aandelen, obligaties, winstbewijzen, opties of aandelen in beleggingsfondsen die genoteerd zijn aan Euronext Amsterdam worden gewaardeerd op basis van de slotwaarden uit de Officiële Prijscourant van Euronext Amsterdam N.V.
• Niet-beursgenoteerde aandelen: Effecten (aandelen) die niet genoteerd zijn aan de effectenbeurs, worden gewaardeerd op basis van de waarde in het economisch verkeer op de peildatum. Dit is de prijs die een onafhankelijke koper en verkoper zouden overeenkomen onder normale marktomstandigheden.

Waardering voor Box 2 (Inkomen uit Aanmerkelijk Belang)

Bij een aanmerkelijk belang (minimaal 5% van de aandelen in een vennootschap) is de waardering van aandelen relevant voor de bepaling van de overdrachtsprijs en de verkrijgingsprijs. Deze bedragen zijn essentieel voor het berekenen van het belastbare inkomen in Box 2.

Overdrachtsprijs

De overdrachtsprijs van aandelen wordt in bepaalde situaties vastgesteld op de waarde in het economisch verkeer. Dit is het geval bij een fictieve vervreemding, schenking, ruil of verkoop tegen een onzakelijke prijs, zoals de Belastingdienst aangeeft.

Verkrijgingsprijs

De verkrijgingsprijs is het bedrag waarvoor de aandelen zijn verkregen en vormt de basis voor de berekening van de winst bij verkoop. De manier waarop de verkrijgingsprijs wordt vastgesteld, varieert afhankelijk van de wijze van verkrijging:

• Bij aankoop: De verkrijgingsprijs is het bedrag waarvoor de aandelen worden gekocht.
• Bij algemene verkrijging: Is er geen sprake van een aankoop, dan is de verkrijgingsprijs de waarde in het economisch verkeer op het moment van verkrijging.
• Bij schenking: Voor geschonken aandelen geldt de waarde in het economisch verkeer op het moment dat u de aandelen kreeg.
• Bij fictieve vervreemding, schenking, ruil of onzakelijke verkoop: Ook hierbij geldt de waarde in het economisch verkeer als verkrijgingsprijs.
• Bij ontstaan aanmerkelijk belang: Als uw belang in een vennootschap door een bepaalde gebeurtenis (bijvoorbeeld een erfenis) uitkomt op minimaal 5%, dan is de verkrijgingsprijs gelijk aan de waarde van de aandelen op dat moment.

De rol van de Belastingdienst bij de waardebepaling

Bij de waardering van niet-beursgenoteerde aandelen, met name bij de bepaling van de waarde in het economisch verkeer, beoordeelt de Belastingdienst of de gehanteerde waarde realistisch, verdedigbaar en consistent is onderbouwd. Hierbij wordt gekeken naar de economische realiteit en de toekomstige verdiencapaciteit van een onderneming. Een gedegen bedrijfswaardering vormt de basis voor fiscale heffingen, zoals de inkomstenbelasting bij verkoop van aandelen. De Belastingdienst toetst of de gehanteerde waarde marktconform is, om te voorkomen dat er fiscaal voordeel wordt behaald door een te lage waardering.