Wat zijn vrijgestelde beleggingsinstellingen?
Een vrijgestelde beleggingsinstelling (VBI) is een Nederlandse entiteit die op verzoek van de Belastingdienst is vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Dit fiscale regime is specifiek bedoeld voor lichamen die feitelijk beleggen in financiële instrumenten en biedt een belastingvoordeel door de winsten niet op instellingsniveau te belasten. De status is aan voorwaarden gebonden en is per 1 januari 2025 aanzienlijk gewijzigd.
De status van vrijgestelde beleggingsinstelling wordt door de Belastingdienst toegekend aan beleggingsinstellingen die voldoen aan specifieke criteria. Het primaire voordeel is de vrijstelling van vennootschapsbelasting, wat de effectiviteit van beleggingsrendementen voor de uiteindelijke belegger verhoogt. Dit maakte een VBI voorheen interessant voor bijvoorbeeld holdingvennootschappen met overtollige liquide middelen of beleggingen, maar ook voor beleggingsclubs en gezamenlijke beleggingsfamilies die hun beleggingen wilden onderbrengen in een fiscaal efficiënte structuur. Directeur-grootaandeelhouders (DGA's) konden eveneens profiteren van de belastingvoordelen die een VBI bood.
De regelgeving rondom vrijgestelde beleggingsinstellingen heeft per 1 januari 2025 een belangrijke wijziging ondergaan. Waar voorheen naamloze vennootschappen (NV's) en fondsen voor gemene rekening (FGR's) onder voorwaarden als VBI konden worden aangemerkt, is de reikwijdte nu beperkter.
De belangrijkste veranderingen in het VBI-regime vanaf 2025 zijn:
- Beperking tot collectieve beleggingsinstellingen: Vanaf 1 januari 2025 mag een vrijgestelde beleggingsinstelling uitsluitend een instelling voor collectieve beleggingen in effecten zijn. Dit betekent dat de VBI-status alleen nog beschikbaar is voor fondsen die beleggen in effecten.
- Gereguleerde instellingen: Het regime wordt beperkt tot gereguleerde instellingen die vallen onder de Wet op het financieel toezicht (Wft). Dit benadrukt de focus op transparantie en toezicht binnen het beleggingslandschap.
- Uitsluiting van vastgoedbeleggingen: Beleggingen in vastgoed komen niet langer in aanmerking voor de VBI-status. Dit is een belangrijke verschuiving ten opzichte van de eerdere regels.
Deze aanpassingen, die reeds in 2022 zijn aangekondigd, hebben als doel het VBI-regime meer in lijn te brengen met internationale standaarden en de focus te leggen op daadwerkelijke collectieve beleggingsfondsen. Voor bestaande VBI's die niet aan de nieuwe voorwaarden voldoen, zijn er overgangsregelingen getroffen. De Belastingdienst is de autoriteit die de status van vrijgestelde beleggingsinstelling toekent en de voorwaarden hiervoor handhaaft.