Wat zijn vrijgestelde beleggingen?

Vrijgestelde beleggingen zijn investeringen die onder specifieke voorwaarden zijn vrijgesteld van toezicht door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of van de vergunning- en prospectusplicht. Dit betekent dat aanbieders van dergelijke beleggingen geen vergunning van de AFM nodig hebben en geen prospectus hoeven op te stellen. De vrijstellingen zijn primair gericht op de regulering van de aanbiedende partij en de informatievoorziening, en niet direct op fiscale voordelen.

De vrijstelling van AFM-toezicht en -vergunningplicht is bedoeld om de administratieve lasten voor aanbieders van kleinere of specifieke beleggingen te verminderen, maar legt tegelijkertijd een grotere verantwoordelijkheid bij de belegger. De belangrijkste voorwaarden voor deze vrijstellingen zijn gekoppeld aan de waarde van de belegging of de totale omvang van de aanbieding. Dit geldt zowel voor beleggingsobjecten als voor effecten.

De specifieke voorwaarden waaronder beleggingen vrijgesteld kunnen zijn van AFM-toezicht of -vergunningplicht in Nederland, zijn als volgt:

• Waarde per beleggingsobject: Beleggingsobjecten met een hoge waarde, namelijk meer dan €100.000 per object, zijn vrijgesteld van de AFM-vergunningplicht. Dit betekent dat aanbieders van dergelijke objecten geen vergunning van de AFM nodig hebben.
• Totale tegenwaarde van effecten: Een belegging in effecten is vrijgesteld van toezicht door de AFM vooraf als de totale tegenwaarde van de aanbieding minder dan €5 miljoen bedraagt over een periode van 12 maanden. Dit betreft een vrijstelling van het toezicht dat voorafgaand aan de aanbieding plaatsvindt.
• Vrijstelling van prospectusplicht: Investeringen met een waarde van meer dan €100.000 per beleggingsobject vallen ook onder een vrijstelling van de prospectusplicht. Dit houdt in dat er geen uitgebreid prospectus hoeft te worden opgesteld en gepubliceerd, zoals doorgaans vereist is bij openbare aanbiedingen van effecten.
• MKB-beleggingen: Vrijgestelde beleggingen in het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) in Nederland worden niet gecontroleerd door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) op de juistheid, niet-misleidendheid en volledigheid van de informatie over de belegging.

Voor particuliere beleggers betekent beleggen buiten AFM-toezicht dat er geen vergunningplicht geldt voor de aanbieder en dat er minder reguliere controles zijn op de informatie die wordt verstrekt. Dit brengt een extra verantwoordelijkheid met zich mee voor de belegger. Het vereist een persoonlijke afweging of de belegging past bij de eigen financiële situatie en risicobereidheid, aangezien er geen voorafgaande controle door de toezichthouder plaatsvindt op de informatie die de aanbieder verschaft.

Een veelvoorkomende misvatting is dat "vrijgestelde beleggingen" automatisch fiscaal vrijgesteld zouden zijn. De vrijstellingen die hierboven zijn beschreven, hebben echter betrekking op het toezichtkader van de AFM en de vergunning- en prospectusplicht, niet op de fiscale behandeling van de belegging in bijvoorbeeld box 3 van de inkomstenbelasting. De fiscale regels voor beleggingen staan los van de toezichtregels van de AFM en worden bepaald door de Belastingdienst.