Wat is een viaticale belegging?

Een viaticale belegging is een investeringsvorm waarbij een belegger rechten verwerft uit een bestaande levensverzekering. Deze levensverzekeringen zijn afgesloten op het leven van terminaal zieke of hoogbejaarde personen met een beperkte levensverwachting. De oorspronkelijke verzekeringnemer verkoopt zijn polis aan een onderneming, die deze vervolgens aanbiedt aan beleggers.

De kern van een viaticale belegging draait om de overdracht van een levensverzekering. Een verzekeringnemer, vaak een terminaal zieke of hoogbejaarde persoon met een geschatte levensverwachting van maximaal enkele jaren, verkoopt de rechten op zijn levensverzekering aan een gespecialiseerde onderneming. De verzekeringnemer ontvangt hiervoor een bedrag dat lager is dan de uiteindelijke uitkering bij overlijden, maar doorgaans hoger is dan de afkoopwaarde die de verzekeraar zelf zou bieden.

Deze onderneming verwerft de rechten en biedt beleggers de mogelijkheid om in deze verworven rechten te investeren. Als belegger verkrijgt u dan een belang in de uitkering bij overlijden van één of meerdere van deze polissen. U wordt daarmee de rechthebbende van de uitkering uit de levensverzekering. De aankoop van deze rechten gebeurt uitsluitend voor beleggingsdoeleinden.

Het rendement van een viaticale belegging is direct afhankelijk van het moment van overlijden van de verzekerde. Dit maakt het een beleggingsvorm met een uniek risicoprofiel, dat afwijkt van traditionele beleggingen. Een langere levensduur van de verzekerde dan verwacht, kan de rendementsverwachting beïnvloeden. Dit in tegenstelling tot veel andere beleggingsproducten waarbij de prestaties afhangen van marktontwikkelingen of bedrijfsprestaties.

Een belangrijk aspect van viaticale beleggingen is de juridische kwalificatie ervan. Deze beleggingen zijn niet te kwalificeren als een effect, een deelnemingsrecht in een beleggingsinstelling of een beleggingsobject in de traditionele zin. Dit betekent dat de regelgeving en het toezicht die gelden voor reguliere financiële producten, niet altijd direct van toepassing zijn op viaticale beleggingen. Het betreft vaak Amerikaanse levensverzekeringen.

Stel, een terminaal zieke persoon heeft een levensverzekering met een uitkering van €100.000. De afkoopwaarde van de verzekeraar is €20.000. Een gespecialiseerde onderneming koopt de polis voor €40.000. Deze onderneming biedt vervolgens aan beleggers de mogelijkheid om een deel van deze polis te verwerven, bijvoorbeeld door de polis in delen van €10.000 aan te bieden. Een belegger koopt voor €10.000 een deel van de rechten op deze polis. Bij overlijden van de verzekerde ontvangt de belegger dan een evenredig deel van de uitkering, bijvoorbeeld 10% van de €100.000, dus €10.000. Het rendement voor de belegger wordt bepaald door de verhouding tussen de investering en de uitkering, en de tijdsduur tot het overlijden. Als de belegger €10.000 heeft betaald voor een recht op €20.000 uitkering, en de verzekerde overlijdt binnen de geschatte termijn, kan dit een aanzienlijk rendement opleveren. Eventuele lopende premies die de belegger moet betalen, verminderen het uiteindelijke rendement.

Om de werking van een viaticale belegging concreet te maken, doorloopt het proces de volgende stappen:

• Verkoop van de polis: Een persoon met een levensverzekering en een beperkte levensverwachting besluit de rechten op zijn polis te verkopen. Dit gebeurt vaak om direct toegang te krijgen tot kapitaal.
• Acquisitie door een onderneming: Een gespecialiseerde onderneming koopt de rechten van deze levensverzekering. Het bedrag dat de onderneming betaalt, ligt hoger dan de afkoopwaarde van de verzekeraar, maar lager dan de uiteindelijke uitkering.
• Aanbod aan beleggers: De onderneming biedt vervolgens beleggers de mogelijkheid om te investeren in deze verworven polissen. Beleggers kunnen één of meerdere polissen verwerven.
• Rechthebbende worden: Als belegger wordt u de nieuwe begunstigde van de levensverzekering. Dit betekent dat u de uitkering ontvangt zodra de verzekerde persoon overlijdt.
• Rendementsrealisatie: Het rendement voor de belegger wordt gerealiseerd op het moment van overlijden. Hoe eerder de verzekerde overlijdt (binnen de geschatte levensverwachting), hoe hoger het jaarlijkse rendement kan uitvallen, mits rekening wordt gehouden met eventuele doorlopende premies.

Gezien de complexiteit en de specifieke risico's is het essentieel dat potentiële beleggers zich grondig informeren en professioneel advies inwinnen voordat zij overwegen in viaticale beleggingen te stappen. Het is een nichemarkt die een diepgaand begrip van zowel de financiële als de juridische aspecten vereist. Voor meer informatie over alternatieve beleggingsvormen, zie gerelateerd artikel.