Kun je met beleggen meer verliezen dan je inleg?

Ja, met bepaalde beleggingsvormen verlies je meer dan je oorspronkelijke inleg. Dit risico doet zich voor bij beleggingen in zeer complexe en risicovolle producten en vooral wanneer er wordt belegd met geleend geld. In Nederland kan een financieel belegger in bijzondere gevallen meer verliezen dan de totale inleg, wat een belangrijk verschil is met beleggingen waarbij het verlies beperkt blijft tot het ingelegde bedrag.

De mogelijkheid om meer te verliezen dan je inleg ontstaat voornamelijk door twee mechanismen:

• Beleggen met geleend geld (leverage): Wanneer je geld leent om te beleggen, vergroot je zowel de potentiële winst als het potentiële verlies. Als de markt zich tegen je keert, kunnen de verliezen zo groot worden dat ze niet alleen je oorspronkelijke inleg opslokken, maar je ook met een schuld achterlaten. Dit komt vaak voor bij producten zoals Contracts for Difference (CFD's), futures en forexhandel. Bij een margin call kan je broker je vragen om extra geld bij te storten om je positie open te houden. Als je hier niet aan voldoet, kan de broker je positie sluiten en ben je niet alleen je inleg kwijt, maar ook het bedrag dat je tekortkomt.
• Complexe financiële producten: Sommige derivaten, zoals bepaalde optiestrategieën, dragen een onbeperkt risico. Bijvoorbeeld, wanneer je een 'ongedekte' calloptie verkoopt, speculeer je op een daling of stabilisatie van de onderliggende waarde. Als die waarde echter sterk stijgt, ben je verplicht de aandelen tegen de afgesproken (lagere) prijs te leveren, terwijl je ze op de markt tegen een veel hogere prijs moet inkopen. Het verlies is dan theoretisch onbeperkt en kan ver boven je initiële premie-ontvangst uitstijgen.

Het is een veelvoorkomende misvatting dat beleggen altijd beperkt is tot het verlies van de oorspronkelijke inleg. Hoewel dit geldt voor de meeste traditionele beleggingen, zoals het kopen van aandelen of obligaties (waarbij de waarde maximaal naar nul kan dalen), is dit dus niet het geval bij alle beleggingsproducten. De waarschuwing "u kunt meer dan uw inleg verliezen" is een standaardrisicowaarschuwing die beleggers tegenkomen bij risicovolle producten.

Een rekenvoorbeeld maakt dit duidelijker:

Stel, je belegt €1.000 in een CFD op een aandeel, met een hefboom van 1 op 10. Dit betekent dat je een positie van €10.000 aanstuurt. Als het aandeel 10% in waarde daalt, verlies je €1.000 (10% van €10.000). In dit geval ben je je volledige inleg kwijt. Echter, als het aandeel 15% daalt, is je verlies €1.500 (15% van €10.000). Je oorspronkelijke inleg van €1.000 is dan volledig verdampt, en je hebt nog een schuld van €500. Dit bedrag moet je dan zelf bijstorten.

Financiële toezichthouders en brokers waarschuwen beleggers dan ook dat beleggen risicovol is en kan leiden tot verlies van meer dan de inleg. De mogelijkheid van verlies boven het ingelegde bedrag is een algemene risicowaarschuwing voor beleggers en een cruciaal aspect om te begrijpen voordat je begint met risicovolle beleggingen. Meer informatie over de risico's van beleggen vind je op onze pagina over beleggingsrisico's.