Hoe werkt een verliesverrekening?

Verliesverrekening is een fiscaal mechanisme dat fiscale verliezen uit een boekjaar compenseert met winsten uit andere boekjaren, zowel in de inkomstenbelasting als de vennootschapsbelasting. Dit systeem vangt schommelingen in ondernemingsresultaten op en omvat achterwaartse (carry back) en voorwaartse (carry forward) verrekening. Hierdoor worden verliezen effectief gebruikt om de belastingdruk te verminderen.

De mogelijkheid tot verliesverrekening geldt in Nederland voor zowel de inkomstenbelasting (IB) als de vennootschapsbelasting (VPB). Het principe is dat een verlies dat in een bepaald jaar is geleden, kan worden afgezet tegen winsten die in andere jaren zijn behaald. Dit voorkomt dat een onderneming over de jaren heen meer belasting betaalt dan wanneer de winsten en verliezen gelijkmatig verdeeld zouden zijn.

Er zijn twee hoofdvormen van verliesverrekening:

• Achterwaartse verliesverrekening (carry back): Hierbij wordt een verlies verrekend met winst uit eerdere jaren. Voor de vennootschapsbelasting betekent dit dat een verlies mag worden verrekend met de winst van het jaar direct voorafgaand aan het verliesjaar. De verrekening van een verlies in de Nederlandse belastingwetgeving gebeurt hierbij automatisch.
• Voorwaartse verliesverrekening (carry forward): Hierbij wordt een verlies verrekend met winsten die in toekomstige jaren worden behaald. Voor de vennootschapsbelasting geldt dat verliezen maximaal negen jaar vooruit geschoven kunnen worden om met toekomstige winsten te verrekenen.

De regels omtrent verliesverrekening zijn per 1 januari 2022 gewijzigd. Deze wijzigingen kunnen invloed hebben op de manier waarop verliezen worden verrekend. De Belastingdienst voert de verliesverrekening automatisch uit wanneer de aangifte en de definitieve aanslagen bekend zijn.

Een concreet rekenvoorbeeld voor de vennootschapsbelasting illustreert de werking:

Stel, een onderneming behaalt de volgende resultaten:

• Boekjaar 2025: Winst van € 100.000
• Boekjaar 2026: Verlies van € 150.000
• Boekjaar 2027: Winst van € 70.000

De verliesverrekening werkt dan als volgt:

1. Eerst wordt het verlies van 2026 achterwaarts verrekend met de winst van 2025. Het verlies van € 150.000 wordt voor € 100.000 verrekend met de winst van 2025. De winst van 2025 wordt hierdoor € 0 en de eerder betaalde vennootschapsbelasting over 2025 wordt terugbetaald.
2. Na de achterwaartse verrekening blijft er een restverlies over van € 50.000 (€ 150.000 - € 100.000).
3. Dit resterende verlies van € 50.000 wordt voorwaarts verrekend met de winst van 2027. De winst van 2027 wordt hierdoor € 20.000 (€ 70.000 - € 50.000). Over dit bedrag van € 20.000 wordt vennootschapsbelasting betaald.

In dit voorbeeld is het gehele verlies van 2026 verrekend met winsten uit andere jaren, wat resulteert in een lagere totale belastingdruk over de periode.

Voor de inkomstenbelasting gelden vergelijkbare principes, maar met specifieke regels voor de verschillende boxen. Voor box 3, die betrekking heeft op sparen en beleggen, is verliesverrekening van werkelijk rendement alleen mogelijk via carry forward, dus het vooruitschuiven van verliezen. Dit is van toepassing vanaf 2028 en geldt alleen voor verliezen die groter zijn dan € 500.

Bij een fiscale eenheid is verliesverrekening onder voorwaarden mogelijk, waarbij de resultaten van de maatschappijen binnen de fiscale eenheid eerst onderling worden verrekend in het boekjaar. Voor meer informatie over fiscale regelingen en de specifieke voorwaarden kunt u terecht op onze pagina over fiscale regelingen.