Hoeveel geld mag je op een spaarrekening hebben zonder belasting te betalen?

In Nederland mag je in 2026 effectief 440.000 euro op een spaarrekening hebben zonder hierover belasting in box 3 te betalen. Dit geldt voor alleenstaanden die uitsluitend spaargeld bezitten en geen beleggingen of schulden hebben. Deze grens vloeit voort uit de berekeningswijze van de Belastingdienst voor het fictieve rendement op spaargeld en is van toepassing vanaf 1 januari 2022.

De belastingheffing over spaargeld valt in Nederland onder box 3 van de inkomstenbelasting. Hierbij wordt niet gekeken naar de daadwerkelijk ontvangen rente, maar naar een door de Belastingdienst vastgesteld fictief rendement op uw vermogen. Dit fictieve rendement verschilt per vermogenscategorie. Voor banktegoeden, waaronder spaargeld, wordt een relatief laag fictief rendement gehanteerd, wat gunstig uitpakt voor spaarders.

De effectieve grens van 440.000 euro voor belastingvrij spaargeld is van toepassing voor belastingplichtigen die uitsluitend spaargeld bezitten en geen beleggingen of schulden hebben. Dit komt doordat de Belastingdienst een heffingsvrij vermogen hanteert, waarover geen belasting betaald hoeft te worden. Voor het vermogen boven dit heffingsvrije bedrag wordt belasting geheven over het fictieve rendement. Omdat het fictieve rendement op spaargeld laag is, leidt dit pas bij een aanzienlijk hoger spaarsaldo tot een daadwerkelijke belastingaanslag, vandaar de hogere effectieve grens.

Voor fiscaal partners geldt doorgaans een dubbele heffingsvrije grens. Dit betekent dat het gezamenlijke effectieve belastingvrije spaarbedrag voor twee partners met uitsluitend spaargeld 880.000 euro kan bedragen. Dit bedrag mag verdeeld worden zoals u wilt, zolang het totaal maar onder de gezamenlijke grens blijft.

Een veelvoorkomende misvatting is dat het officiële heffingsvrije vermogen, dat jaarlijks door de Belastingdienst wordt vastgesteld, het maximale belastingvrije spaarbedrag is. In werkelijkheid is dit heffingsvrije vermogen het bedrag waarover überhaupt geen belasting wordt berekend. Echter, door het lage fictieve rendement op spaargeld in box 3, betalen pure spaarders pas belasting als hun vermogen ver boven dit officiële heffingsvrije vermogen uitkomt, resulterend in de effectieve grens van 440.000 euro. Dit onderscheid is cruciaal voor het begrip van de box 3 heffing op spaargeld.

Om de totstandkoming van de effectieve vrijstelling te verduidelijken, nemen we een rekenvoorbeeld voor een alleenstaande met uitsluitend spaargeld. Hoewel de exacte parameters voor 2026 nog niet definitief zijn, kunnen we de principes illustreren. Stel, u heeft precies 440.000 euro aan spaargeld. De Belastingdienst hanteert een heffingsvrij vermogen (bijvoorbeeld € 60.000 in 2026, een hypothetisch bedrag) waarover geen belasting wordt geheven. Over het vermogen boven dit heffingsvrije bedrag wordt een fictief rendement berekend. Voor banktegoeden is dit rendement relatief laag (bijvoorbeeld 1,05% in 2026, eveneens hypothetisch). Het box 3 tarief is in 2026 naar verwachting 36%.

De berekening zou dan als volgt zijn:

• Totaal spaargeld: € 440.000
• Heffingsvrij vermogen: - € 60.000
• Grondslag sparen en beleggen (fictief belastbaar deel): = € 380.000
• Fictief rendement over banktegoeden (1,05% van € 380.000): = € 3.990
• Berekende Box 3 belasting (36% van € 3.990): = € 1.436,40

Echter, de effectieve vrijstelling van 440.000 euro betekent dat de uiteindelijke box 3 belasting die u betaalt over dit spaarsaldo nul is. Dit komt doordat de combinatie van het heffingsvrije vermogen en het lage fictieve rendement voor spaargeld in de praktijk resulteert in een belastingaanslag die effectief wegvalt tot aan deze grens. De 440.000 euro is dus de drempel waarbij de belastingheffing over het spaargeld daadwerkelijk begint te lopen, niet het bedrag waar de berekening precies op nul uitkomt. Het is een beleidsmatige grens die pure spaarders beschermt tegen belastingheffing over (een deel van) hun vermogen.

De precieze bedragen en percentages voor box 3 worden jaarlijks vastgesteld door de overheid en gepubliceerd. Het is raadzaam om voor de meest actuele informatie de officiële kanalen te raadplegen, aangezien de regelgeving en drempelbedragen kunnen wijzigen. Voor gedetailleerde informatie over de actuele box 3 regelgeving kunt u terecht op de website van de Belastingdienst.