Hoe risicovol is securities lending?
Securities lending, het uitlenen van effecten, is een activiteit die aanzienlijke risico's met zich meebrengt, voornamelijk het tegenpartijrisico. Dit houdt in dat de lener van de effecten niet aan zijn verplichtingen voldoet, wat leidt tot financieel verlies voor de uitlenende partij. Hoewel onderpand wordt gebruikt om dit risico te mitigeren, elimineert het de risico's niet en blijft verlies een reële dreiging.
Het grootste risico bij securities lending deals is het risico dat de tegenpartij niet aan haar verplichtingen kan voldoen, ook wel tegenpartijrisico of debiteurinsolventie genoemd. Dit betekent dat de lener van de effecten, bijvoorbeeld een andere financiële instelling, failliet kan gaan of om andere redenen de geleende effecten niet kan teruggeven. Een belegger die via een broker effecten uitleent, loopt hierdoor het risico op geldverlies of het verlies van de uitgeleende stukken, zoals in 2020 al werd opgemerkt bij beleggers van DEGIRO. Ook pensioenuitvoerders die aandelen uitlenen, lopen hierdoor extra risico’s.
Hoewel er vaak onderpand wordt gevraagd ter dekking van het uitgeleende bedrag, elimineert dit de risico's niet volledig. De hoogte van het onderpand wordt beïnvloed door het risico van de uitgeleende effecten. Een veelvoorkomende misvatting is dat onderpand het uitlenen van effecten volledig risicovrij maakt. In werkelijkheid introduceert het onderpand zelf ook risico's en kan het in bepaalde situaties onvoldoende blijken.
De risico's die verbonden zijn aan securities lending kunnen breed uiteenlopen:
- Tegenpartijrisico: Dit is het kernrisico dat de lener van de effecten (de tegenpartij) in gebreke blijft en de geleende effecten niet kan teruggeven. Dit kan leiden tot directe financiële verliezen voor de uitlener.
- Faillissementsrisico: Bij een faillissement van de tegenpartij kan de uitlener zijn effecten of de waarde daarvan kwijtraken. Dit geldt ook als de broker via wie de effecten zijn uitgeleend failliet gaat.
- Onderpandrisico's: Hoewel onderpand bedoeld is als bescherming, brengt het eigen risico's met zich mee:
- Settlementrisico: Het risico dat het onderpand niet tijdig wordt ontvangen.
- Kredietwaardigheidsrisico: Het risico dat het onderpand zelf in waarde daalt door verslechterende kredietwaardigheid van de uitgever van het onderpand.
- Valutarisico (FX-risico): Als het onderpand in een andere valuta is dan de uitgeleende effecten, kan de waarde van het onderpand fluctueren door wisselkoerswijzigingen.
- Renterisico: De waarde van bepaalde soorten onderpand (zoals obligaties) kan dalen door veranderingen in de rentestand.
- Marktrisico: Als de waarde van de uitgeleende effecten snel stijgt en de waarde van het onderpand achterblijft, kan het onderpand onvoldoende zijn om de volledige vervangingswaarde te dekken bij wanbetaling.
- Operationeel risico: Fouten in de administratie, het beheer van onderpand of de afwikkeling van transacties kunnen leiden tot verliezen.
Voor beleggers die via buitenlandse brokers effecten uitlenen, kunnen er bovendien extra risico's aanwezig zijn, afhankelijk van de jurisdictie en de specifieke voorwaarden van het uitleenprogramma. Het is essentieel om de algemene voorwaarden van de broker goed te bestuderen voordat men deelneemt aan een securities lending programma. Voor meer informatie over risicobeheer kunt u terecht op onze pagina over risicobeheer.