Waarom stijgt de roebel?

De Russische roebel stijgt voornamelijk door een combinatie van politieke besluiten en economische maatregelen die de vraag naar de Russische valuta kunstmatig hoog houden. Dit omvat de eis om gas in roebels af te rekenen en beleidsinterventies van de centrale bank, die de koers in 2022 tijdelijk sterker maakten dan voor de oorlog.

Een belangrijke factor die in april 2022 bijdroeg aan de stijging was de Russische eis dat landen gas in roebels moesten afrekenen. Dit dwong kopers van Russisch gas om roebels aan te kopen op de financiële markten, wat de vraag naar de munt verhoogde en daarmee de koers deed stijgen. Deze maatregel creëerde een kunstmatige vraag naar de roebel, ongeacht de onderliggende economische prestaties van Rusland.

Naast deze politieke zet heeft de Russische centrale bank in midden 2022 ook actief beleidsmaatregelen genomen om de roebel te ondersteunen. Deze interventies leidden tot een snel herstel van de waarde van de roebel, die tijdelijk zelfs sterker was dan vóór het begin van de oorlog. Dergelijke maatregelen kunnen variëren van kapitaalcontroles tot renteverhogingen, allemaal gericht op het stabiliseren en versterken van de nationale munt.

Verschillende factoren dragen bij aan de aanhoudende of potentiële stijging van de roebel:

• Verplichte roebeltransacties: De eis om gas en andere exportproducten in roebels af te rekenen, zorgt voor een constante externe vraag naar de munt.
• Koppeling aan goud: De Russische overheid heeft een stap gezet door de roebel te koppelen aan goud. Dit kan het vertrouwen in de roebel herstellen en de munt mogelijk zelfs sterker maken dan de Amerikaanse dollar, afhankelijk van de precieze implementatie en de wereldwijde goudprijs.
• Overheidsvraag: De Russische overheid heeft mogelijk grote hoeveelheden roebels nodig voor binnenlandse uitgaven of projecten. In een relatief kleine markt voor de roebel kan een dergelijke vraag van de overheid leiden tot een forse stijging van de waarde van de munt.

Het is echter belangrijk te nuanceren dat een sterke roebel niet altijd uitsluitend voordelig is voor de Russische economie. Een lagere waarde van de roebel ten opzichte van de Amerikaanse dollar kan bijvoorbeeld de roebelwaarde van olie-exporten verhogen. Dit betekent dat Rusland meer roebels ontvangt voor dezelfde hoeveelheid geëxporteerde olie, wat gunstig kan zijn voor de overheidsbegroting en de inkomsten van exporteurs. De ideale koers van de roebel is daarom een complex evenwicht tussen het handhaven van stabiliteit en het stimuleren van de exportinkomsten.