Wat is de betekenis van opgevraagd kapitaal?

Opgevraagd kapitaal is het deel van het geplaatste kapitaal van een vennootschap dat door de aandeelhouders nog niet volledig is gestort, maar waarvan de vennootschap wel al heeft bepaald dat het moet worden voldaan. Het vertegenwoordigt een verplichting voor de aandeelhouders om op korte termijn het nominale bedrag of een deel daarvan te storten, nadat de vennootschap hiertoe een verzoek heeft gedaan.

Binnen de bedrijfsstructuur, met name bij kapitaalvennootschappen zoals een besloten vennootschap (BV) of een naamloze vennootschap (NV), speelt het geplaatste kapitaal een centrale rol. Dit geplaatste kapitaal omvat alle aandelen die zijn uitgegeven. Het opgevraagd kapitaal is een specifiek deel hiervan: het betreft de som van het kapitaal dat weliswaar is geplaatst, maar waarvoor de aandeelhouders hun stortingsplicht nog niet volledig hebben voldaan.

De vennootschap heeft in zo'n geval besloten dat dit deel van het kapitaal moet worden gestort. Hoewel de volstorting nog niet heeft plaatsgevonden, is de verplichting daartoe wel al geactiveerd en wordt deze op korte termijn verwacht. Het opvragen van dit kapitaal gebeurt door een daartoe bevoegd vennootschapsorgaan. Dit kan bijvoorbeeld het bestuur zijn, afhankelijk van de statuten van de vennootschap. In een situatie van faillissement kan ook de curator van de BV het opgevraagd kapitaal opeisen van de aandeelhouders, om zo de schuldeisers te kunnen voldoen.

De resterende verplichting voor een aandeelhouder om een deel van het nominale bedrag van zijn aandelen te storten nadat de vennootschap dit heeft opgevraagd, wordt ook wel 'obligo' genoemd. Dit betekent dat de aandeelhouder nog een schuld heeft aan de vennootschap. De storting van dit nominale bedrag, of een deel daarvan, hoeft pas te gebeuren na een bepaalde afgesproken termijn of op het moment dat de vennootschap het daadwerkelijk opvraagt.

Het opgevraagd kapitaal staat in contrast met 'niet opgevraagd kapitaal', wat het deel van het geplaatste kapitaal is dat nog niet door de vennootschap is opgevraagd en waarvoor de stortingsplicht dus nog niet is geactiveerd.

Een praktisch voorbeeld:

Stel, een BV heeft een geplaatst kapitaal van €100.000, verdeeld over 100.000 aandelen van €1 nominaal. Bij de oprichting is overeengekomen dat de aandeelhouders in eerste instantie 25% van de nominale waarde storten, dus €0,25 per aandeel. Dit betekent dat €25.000 direct is volgestort. De resterende €75.000 is geplaatst, maar nog niet opgevraagd.

Indien het bestuur van de BV later besluit dat er extra liquiditeit nodig is en een verzoek indient om nog eens €0,50 per aandeel te storten, dan wordt dit deel van het kapitaal 'opgevraagd kapitaal'. De aandeelhouders hebben dan de verplichting om elk €0,50 per aandeel te storten. De resterende €0,25 per aandeel blijft dan nog 'niet opgevraagd kapitaal', totdat het bestuur ook daarvoor een stortingsverzoek doet.

De belangrijkste kenmerken van opgevraagd kapitaal zijn:

• Het is altijd een deel van het geplaatste kapitaal.
• De stortingsplicht is geactiveerd door de vennootschap.
• De aandeelhouders hebben een actieve verplichting tot volstorting.
• Het kan worden opgevraagd door het bevoegde vennootschapsorgaan of de curator bij faillissement.
• De term 'obligo' verwijst naar de openstaande stortingsverplichting van de aandeelhouder.