Wat is niet-opgevraagd kapitaal?
Niet-opgevraagd kapitaal is het deel van het geplaatst kapitaal van een vennootschap dat nog niet door de aandeelhouders is gestort en waarvoor op dit moment geen onmiddellijke stortingsverplichting geldt. Het vertegenwoordigt een potentiële bron van financiering die de onderneming in de toekomst kan aanspreken. Dit kapitaal staat op de balans als onderdeel van het eigen vermogen, maar is nog niet daadwerkelijk in de kas van de vennootschap aanwezig.
Binnen het geplaatst kapitaal van een vennootschap, zoals een Nederlandse naamloze vennootschap (N.V.), wordt onderscheid gemaakt tussen het reeds gestorte deel en het nog niet gestorte deel. Dit nog niet gestorte deel kan vervolgens weer worden onderverdeeld in opgevraagd kapitaal en niet-opgevraagd kapitaal. Het opgevraagde kapitaal is het deel dat weliswaar nog niet is gestort, maar waarvoor al wel een onmiddellijke stortingsplicht geldt. Het niet-opgevraagde kapitaal is dus het deel dat nog niet is gestort én waarvoor de stortingsplicht nog niet is geactiveerd.
De aanwezigheid van niet-opgevraagd kapitaal biedt een vennootschap flexibiliteit. Wanneer een bedrijf volledig betaald kapitaal heeft en alle aandelen zijn verkocht, kan het moeilijker zijn om extra kapitaal aan te trekken zonder nieuwe schuldfinanciering aan te gaan. Niet-opgevraagd kapitaal fungeert dan als een soort 'reserve' die de vennootschap kan aanspreken bij toekomstige financieringsbehoeften, zonder direct een lening te hoeven afsluiten of nieuwe aandelen uit te geven.
Op de balans van een onderneming is het kapitaal opgedeeld in verschillende componenten, waaronder het geplaatst kapitaal en het niet-opgevraagd kapitaal. Het niet-opgevraagd kapitaal wordt doorgaans gepresenteerd als een negatieve post binnen het eigen vermogen, vaak onder een specifieke lettercode zoals 'B' of 'I.B'. Dit geeft aan dat het weliswaar onderdeel is van het eigen vermogen, maar nog niet liquide is.
De specifieke boekhoudkundige verwerking kan per jurisdictie verschillen. Hier zijn enkele kenmerken:
- Nederland: Bij een Nederlandse N.V. kan het nog niet gestorte deel van het geplaatst kapitaal worden onderverdeeld in opgevraagd en niet-opgevraagd kapitaal, afhankelijk van de onmiddellijke stortingsverplichting. Indien opgevraagd kapitaal nog niet is gestort en volgens nationaal recht niet onder het eigen vermogen wordt opgenomen, kan het onder de activa (post A of D II 5) worden vermeld.
- België: In België definieert niet-opgevraagd kapitaal van een N.V. het deel van het geplaatst kapitaal dat nog niet gestort is. Het algemeen rekeningenstelsel in België omvat geplaatst kapitaal en niet-opgevraagd kapitaal als onderdelen van het totale kapitaal.
Een rekenvoorbeeld uit België illustreert dit principe. Stel dat een Belgische N.V. een geplaatst kapitaal heeft van €100.000. Hiervan is €53.875 reeds gestort en €46.125 is nog niet gestort, maar ook nog niet opgevraagd. In dit geval vertegenwoordigt de €46.125 het niet-opgevraagd kapitaal. Dit bedrag is het verschil tussen het geplaatst kapitaal en het reeds gestorte, opgevraagde kapitaal. De vennootschap kan dit bedrag in de toekomst opvragen bij de aandeelhouders wanneer er behoefte is aan extra middelen.