MVB duurzaam verantwoord beleggen
MVB duurzaam verantwoord beleggen, ook bekend als maatschappelijk verantwoord beleggen of ESG-beleggen, is een beheersstrategie die ESG-criteria toepast. Deze aanpak betreft beleggen met impact en behelst diverse duurzaamheidsinitiatieven. Zo omvat het CO2-reductie, active ownership en impact beleggen via Green Bonds, naast andere duurzaamheidsactiviteiten. U kunt hiermee investeren in ondernemingen die rekening houden met diversiteit, klimaatverandering en inclusie.
Wat is maatschappelijk verantwoord beleggen?
Maatschappelijk verantwoord beleggen (MVB) is een investeringsbenadering die rekening houdt met niet-financiële factoren zoals milieueffecten, sociale verantwoordelijkheid en goed bestuur. Het streeft naar rendementen voor beleggers, terwijl het tegelijkertijd bedrijven financiert die bijdragen aan duurzame ontwikkeling. Dit betekent dat u kiest voor investeringen die goed zijn voor mens, milieu en maatschappij.
Een duurzame beleggingsportefeuille toont maatschappelijke betrokkenheid bij mens, maatschappij en milieu. Maatschappelijk verantwoord beleggen, ook wel duurzaam beleggen genoemd, betreft investeringen in bedrijven die geselecteerd zijn op sociale en milieukundige criteria. Deze bedrijven moeten extrafinanciële criteria naleven, zoals respect voor het leefmilieu en goede bedrijfsgovernance. De term maatschappelijk verantwoord beleggen komt dichter bij de internationaal gebruikelijke term ESG-beleggen.
Hoe werkt duurzaam verantwoord beleggen?
Maatschappelijk verantwoord beleggen (MVB) werkt door verschillende strategieën voor duurzaam investeren toe te passen. U kunt hierbij denken aan het uitsluiten van bepaalde bedrijven of sectoren, het actief zoeken naar ESG-kansen, en betrokkenheid als aandeelhouder. Deze aanpak omvat diverse gradaties, van het beperken van ESG-risico's tot het beoordelen van de impact van uw investeringen.
ESG-criteria
ESG-criteria staat voor Environmental, Social en Governance. Deze niet-financiële evaluatiecriteria beoordelen de duurzaamheid en het ethisch gedrag van bedrijven. Ze bieden een kader om de duurzaamheid van een organisatie te beoordelen. Vermogensbeheerders passen deze criteria toe bij beleggingsbeslissingen, met name bij duurzaam en impact beleggen. Dit helpt beleggers bedrijven te identificeren die zowel economische als duurzame doelen nastreven. Bovendien dienen ze als criteria voor ethisch beleggen.
Uitsluitingen en selectie van bedrijven
Bij maatschappelijk verantwoord beleggen (MVB) is de uitsluiting van bedrijven en sectoren een belangrijke strategie. Deze kwalitatieve methode weert bepaalde ondernemingen en sectoren uit de beleggingsportefeuille, zoals de tabaksindustrie, producenten van clusterbommen, fossiele brandstoffen, wapenindustrie en gokken. Uitsluitingscriteria veroorzaken zo de uitsluiting van bedrijven betrokken bij controversiële sectoren, zoals pensioenfonds PME in 2023 deed. Een belangrijke strategie van SRI is het uitsluiten van bedrijven met niet-verantwoorde activiteiten die niet voldoen aan ESG-criteria. Naast uitsluiting vindt er ook selectie plaats; een ranking op basis van materiële ESG-factoren leidt tot de selectie van bedrijven met goede duurzaamheidsscores, waarbij tussen 2020 en 2023 de 30% slechtst scorende aandelen per sector werden uitgesloten. Specifieke voorbeelden van uitsluitingen zijn de MSCI SRI selectieprocedure die bedrijven uit de kernenergie-, wapen- en fossiele brandstofindustrie weert, en ABN AMRO MeesPierson die tabak, kansspelen, bont, dierproeven en fossiele brandstoffen uitsluit. Verder sluiten indexsamenstellingen van beursgenoteerde bedrijven ondernemingen uit die pure kolenmijnbouw beoefenen of betrokken zijn bij controversiële wapens. Het label ISR selecteert bedrijven passend bij duurzame en ethische normen, terwijl de klimaatindex van Easyvest bedrijven uitsluit op basis van onvolledigheid van ESG-gegevens.
Actief rentmeesterschap en engagement
Actief rentmeesterschap en engagement houdt in dat beleggers actief invloed uitoefenen op de bedrijven waarin zij investeren. Vermogensbeheerders voeren hiervoor een engagementbeleid, gericht op actief aandeelhouderschap. Een belangrijk onderdeel hiervan is het voeren van engagement met ondernemingen om hun duurzaamheid te beïnvloeden. Zij voeren engagementactiviteiten uit met ondernemingen, inclusief het uitoefenen van stemrecht, waar dit mogelijk en haalbaar is. Van investeerders wordt verwacht dat zij meedoen aan dit rentmeesterschap en betrokkenheid, volgens de stewardship codes.
Welke vormen van verantwoord beleggen zijn er?
Er zijn verschillende vormen van mvb duurzaam verantwoord beleggen. U kunt kiezen voor duurzame fondsen, ETF's met ESG-screening en impact beleggen. Duurzaam beleggen laat u handelen in overeenstemming met uw belangen. Hierbij gebruikt u uw spaargeld als hefboom voor verandering. Impact beleggen is de groenste vorm van duurzaam beleggen, gericht op maatschappelijk rendement. Voor alle vormen zijn basisprincipes zoals spreiden en lange termijn denken belangrijk.
Duurzame fondsen
Duurzame fondsen, ook wel groene fondsen genoemd, streven naar duurzaamheid naast financieel rendement. Deze beleggingsfondsen balanceren tussen financieel rendement en duurzame maatschappelijke en ecologische impact. Intentionele duurzame fondsen hebben duurzaamheid, impact of ecologische, sociale en bestuurlijke factoren als expliciete focus. Ze volgen criteria zoals bescherming van het milieu door zuinig gebruik van hulpbronnen, eerlijke arbeidsomstandigheden en reductie van broeikasgassen. U kunt hiermee investeren in bedrijven die bijdragen aan een duurzamere samenleving en profiteren van betere rendementen, mede door de energietransitie. Dit biedt de mogelijkheid om een substantiële bijdrage te leveren en tegelijkertijd een competitief rendement te behalen.
ETF's met ESG-screening
ETF's met ESG-screening zijn beursgenoteerde fondsen die rekening houden met milieu-, sociale aspecten en goed ondernemingsbestuur. ESG-criteria staan centraal bij de selectie van deze duurzame ETF's. Deze fondsen gebruiken filters en uitsluitingen, zoals de ESG Screened-standaard, om controversiële bedrijven te weren. Bedrijven die bijvoorbeeld omgaan met controversiële wapens, tabak of het Global Compact van de VN niet naleven, worden uitgesloten. De Xtrackers Europese ESG-Screened aandelensector-ETF's passen gedifferentieerde ESG-criteria toe. Een andere aanpak is de ESG-best-in-class-methode, waarbij bedrijven uit alle sectoren worden opgenomen die de hoogste ESG-beoordeling hebben. U kunt zo een ETF of fonds kiezen dat een mandje van ESG-bedrijven bevat.
Impact beleggen
Impact beleggen is een vorm van duurzaam beleggen. Het richt zich op beleggingen met meetbare positieve milieu- of sociale impact, naast marktconform rendement. Deze aanpak heeft een dubbel doel: financieel rendement behouden en tegelijkertijd positieve maatschappelijke en milieueffecten nastreven. De intentie is om een duurzame toekomst voor mens en planeet te creëren. Het legt nadruk op bedrijven, fondsen of projecten met aantoonbaar positieve impact. Een cruciaal kenmerk van impact beleggen is de meetbaarheid van deze impact.
Wat zijn de voordelen en nadelen?
MVB duurzaam verantwoord beleggen heeft zowel voordelen als nadelen. Het kan een positieve maatschappelijke impact hebben, maar er zijn ook overwegingen rondom rendement, risico en kosten.
Maatschappelijke impact
Maatschappelijke impact betekent dat een onderneming of investering een positieve bijdrage levert aan de samenleving. Ondernemersinvesteringen kunnen sociale impact creëren door werkgelegenheid te scheppen, innovatie te stimuleren en maatschappelijke of milieuproblemen aan te pakken. Denk hierbij aan milieueffecten zoals biodiversiteit, of sociale aspecten zoals onderwijs en gezondheidszorg. Impactbeleggen lost belangrijke sociale problemen op, zoals armoede en gendergelijkheid. Sociale ondernemingen richten zich bijvoorbeeld op energietransitie of duurzame productie. Ook sociale vastgoedbeleggingen kunnen een maatschappelijke bijdrage leveren. Het meten van deze impact, het 'sociaal rendement', is cruciaal om de bijdrage aan de maatschappij aantoonbaar te maken voor stakeholders. Bovendien is maatschappelijke impact belangrijk voor financieel rendement.
Rendement en risico
Rendement en risico zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden bij beleggen. Hogere rendementen zijn alleen te behalen door meer risico te accepteren, want het risico is evenredig met het potentiële rendement. Bij een mix van spaarsaldo en aandelenbelegging neemt het verliesrisico proportioneel toe met het verwachte rendement. Uw risicobereidheid beïnvloedt de kansen op rendement; meer risico wordt op lange termijn beloond met hogere rendementen. De risicopremie van een belegging is het extra rendement bovenop het risicovrije rendement, zoals de bonus voor het nemen van kredietrisico bij risicovollere obligaties. De rendement-tot-risicoratio definieert de verhouding van rendement ten opzichte van het genomen risico. Een goede rendement-risico combinatie is cruciaal, want rendement zonder risicoanalyse kan leiden tot negatieve verrassingen. De rendement-naar-risico verhouding in portefeuilles wordt toegelicht met een risico-gecorrigeerd rendementsframework.
Kosten en spreiding
Bij mvb duurzaam verantwoord beleggen via ETF's krijgt u te maken met verschillende kosten. De spread is een belangrijke, vaak indirecte kostenpost die ontstaat door het verschil tussen de bied- en laatprijs van effecten. Deze kosten zijn vooral relevant voor frequente kopers en verkopers van ETF's en kunnen variëren per aandeel of fonds. Spreadkosten zijn verborgen kosten, minder transparant dan orderkosten.
| Kostenaspect | Omschrijving | Relevantie |
|---|---|---|
| Spread | Verschil tussen bied- en laatprijs | Indirecte kostenpost |
| Transactiekosten | Orderkosten en spread | Voor ETF-handel |
| Verborgen kosten | Minder transparant dan orderkosten | Door verschil bied- en laatprijs |
| Variatie | Per aandeel of fonds | Voor DEGIRO spreadkosten |
Hoe kies je een verantwoord beleggingsproduct?
Het kiezen van een verantwoord beleggingsproduct hangt sterk af van uw persoonlijke financiële situatie en doelen. U stemt uw investeringskeuzes af op uw risicobereidheid en de gewenste beleggingshorizon. Dit betekent dat u kijkt naar uw beleggingsdoel en risicoprofiel, de duurzaamheidscriteria van bedrijven en de transparantie van de beleggingen.
Beleggingsdoel en risicoprofiel
Uw beleggingsdoel en risicoprofiel vormen de basis voor uw beleggingskeuzes. Een beleggingsprofiel bestaat uit uw risicotolerantie, financiële doelstellingen en beleggingshorizon. Ook uw persoonlijke situatie, kennis, ervaring en financiële draagkracht spelen hierbij een rol. Uw beleggingsdoel bepaalt het risiconiveau van uw belegging. Hoe dichter het doel in de toekomst ligt, hoe hoger het risico dat u kunt nemen. Voor absolute zekerheid bij doelstellingen kiest u een zeer defensief risicoprofiel. Bijvoorbeeld, als u belegt voor pensioen of de studie van uw kinderen, kiest u vaak voor minder risico.
Duurzaamheidscriteria van bedrijven
Duurzaamheidscriteria van bedrijven omvatten milieu, maatschappij en goed bestuur, bekend als ESG-criteria. Duurzame bedrijven nemen deze niet-financiële criteria ter harte. Ze moeten rekening houden met hun impact op het milieu, werknemers, leveranciers en klanten. Dit betekent bijvoorbeeld het beoordelen van CO₂-uitstoot, energie- en waterverbruik, en het bevorderen van hernieuwbare energie. Ook ethisch gedrag, mensenrechten en de bestrijding van corruptie zijn belangrijke aspecten. Duurzame ondernemingen implementeren deze criteria volledig in hun bedrijfsvoering. Bedrijven moeten voldoen aan deze duurzaamheidscriteria voor duurzaam beleggen. Indexaanbieders gebruiken deze criteria om de duurzaamheidsrating van bedrijven te bepalen.
Transparantie en rapportage
Transparantie en rapportage zijn cruciaal voor duurzaam verantwoord beleggen. Beleggers moeten de naleving van ethische doelstellingen kunnen evalueren. Duidelijke en begrijpelijke rapportages zijn essentieel voor effectieve impactmeting. Dit verhoogt de geloofwaardigheid van prestatierapporten en helpt greenwashing te voorkomen. Bedrijven in de Europese Unie moeten hun duurzaamheidsrapportages consistent en vergelijkbaar maken. Zo stimuleert transparantie verandering en versterkt het de waardecreatie. Ondernemingen die onder de CSRD vallen, moeten transparant rapporteren over hun duurzaamheidsbeleid en acties.
Is verantwoord beleggen hetzelfde als duurzaam beleggen?
Ja, verantwoord beleggen en duurzaam beleggen zijn nauw verwant. Verantwoord beleggen heeft kenmerken van duurzaam en ethisch beleggen. Duurzaam beleggen definieert als investeren in bedrijven en projecten die financieel rendement en positieve milieu- en maatschappelijke impact opleveren. U houdt hierbij rekening met milieu, sociale thema's en goed bestuur. Het heeft als uitgangspunt een duidelijk ecologisch of sociaal doel in combinatie met financieel rendement. Het doel van duurzaam beleggen is financieel rendement behalen en positieve impact op milieu, maatschappij en governance creëren. Dit gaat verder dan alleen financiële prestaties; u investeert in bedrijven die goed presteren op milieu, sociaal en bestuur. Duurzaam beleggen verandert uw manier van denken over geld en impact.
Wat is het beste duurzame beleggingsfonds?
Het beste duurzame beleggingsfonds hangt af van uw persoonlijke beleggingsstrategie, financiële situatie en duurzaamheidswaarden. Een duurzaam beleggingsfonds moet het beste bij u als belegger passen. Beleggers die duurzaam beleggen belangrijk vinden, worden aanbevolen duurzamere beleggingsopties te overwegen. Een duurzaam beleggingsfonds kan kiezen uit vier strategische beleggingsopties, waaronder integratie van ESG-thema’s en impact-investeringen. Deze fondsen balanceren tussen financieel rendement en duurzame maatschappelijke en ecologische impact. Het ASN Duurzaam Aandelenfonds is in 2025 door IEX Gouden Stier geselecteerd als beste duurzame beleggingsfonds. Deze prijs voor het Beste duurzame fonds is toegekend aan het ASN Duurzaam Aandelenfonds. In 2014 was het zelfs het enige duurzame beleggingsfonds in de top 25. Ook een beste duurzame vastgoed-ETF is afgestemd op de beleggingsstrategie en financiële situatie van de belegger.
Is groen beleggen nog financieel interessant?
Ja, groen beleggen is nog financieel interessant. U profiteert van belastingvoordelen en kansen op financiële voordelen. Groen beleggen en groenfinanciering bieden investeerders belastingvoordelen, vooral als het fonds door de Belastingdienst is erkend. In 2023 was fiscaal voordeel al een praktisch argument voor deze beleggingskeuze. Groene beleggingen bieden kansen op aantrekkelijke rendementen, met name in de branche van hernieuwbare energie en duurzame technologieën. Deze sectoren hebben significant groeipotentieel, wat voor een lange termijn belegger een slimme zet kan zijn. Beleggers in groene energie aandelen zien soms een lage waardering, maar vanaf de tweede helft van 2024 kunnen winstverwachtingen stijgen. Let wel op: donkergroene vastgoedbeleggingen kostten in 2023 op korte termijn enkele miljoenen euro's meer.
Wat zijn de nadelen van duurzaam beleggen?
Duurzaam beleggen kent ook nadelen die u moet overwegen. Beleggen in duurzame beleggingsfondsen kan leiden tot hogere kosten voor beleggers door intensievere analyse en monitoring. Er is een risico op onvoldoende financieel rendement, en traditionele beleggingsliteratuur geeft aan dat duurzaam beleggen rendement kan kosten. Bovendien wordt betwijfeld of duurzaam beleggen altijd het beste rendement oplevert. Duurzaam beleggen is geen garantie voor duurzaamheid, met mogelijke onvoorziene problemen. Het exclusief uitsluiten van bepaalde sectoren kan de kwetsbaarheid en het beleggingsrisico verhogen door minder spreiding. Duurzame ETF's brengen risico's met zich mee, zoals verlies van inleg, beperkte keuze en mogelijk lagere rendementen. Tot slot kan greenwashing een negatief effect hebben op de duurzaamheidsdoelstellingen.