Kan je een lening krijgen om aandelen te kopen?
Ja, u krijgt een lening om aandelen te kopen. Dit is echter een complexe en risicovolle financiële strategie die wordt afgeraden. Dit gebeurt via specifieke constructies zoals effectenkredieten aangeboden door brokers of banken, of via leningen van werkgevers voor werknemersparticipaties. Deze opties komen met aanzienlijke voorwaarden en risico's die een grondig begrip vereisen.
De mogelijkheid om een lening te verkrijgen voor de aankoop van aandelen hangt sterk af van het type lening en de context. Er zijn hoofdzakelijk twee scenario's waarin dit voorkomt:
- Leningen via de werkgever: Volgens kennisgroepen.belastingdienst.nl wordt een lening voor de aankoop van aandelen vaak verstrekt door of namens de werkgever, met name voor werknemersparticipaties. De voorwaarden van zo'n lening moeten marktconform (zakelijk) zijn. Voor koopsomleningen tot € 75.000 kan de rente worden vastgesteld op de laagste van de marktrente van een persoonlijke lening en een effectenkrediet. Het is belangrijk te beseffen dat gewone aandelen in werknemersparticipaties risicovoller zijn, omdat ze achtergesteld zijn ten opzichte van andere soorten aandelen.
- Effectenkredieten: Sommige financiële instellingen, zoals brokers of gespecialiseerde banken, bieden effectenkredieten aan. Dit is een lening waarbij de aangekochte effecten (aandelen) als onderpand dienen. Aanbieders van effectenkredieten zijn bereid tot maximaal 70% van de waarde van het onderpand te financieren (Loan-to-Value, LTV). Een voorbeeld van een instelling die EffectenKrediet aanbiedt, is Van Lanschot Kempen.
Rekenvoorbeeld: Stel u koopt aandelen ter waarde van € 10.000. Met een LTV van 70% kunt u maximaal € 7.000 lenen. Als de waarde van uw aandelen daalt tot € 8.000, dan is de lening van € 7.000 nog steeds 87,5% van de waarde van het onderpand. De kredietverstrekker kan dan een bijstorting (margin call) eisen om de LTV weer op het afgesproken niveau te brengen, bijvoorbeeld door u te vragen € 1.000 bij te storten of aandelen te verkopen.
Beleggen met geleend geld brengt aanzienlijke risico's met zich mee en wordt doorgaans sterk afgeraden. Het kredietrisico op een lening voor de aankoop van aandelen tendeert naar het risico op de verkochte aandelen zelf, die in waarde kunnen dalen of zelfs waardeloos kunnen worden. Als de waarde van de aandelen daalt, moet de geleende som nog steeds worden terugbetaald, ongeacht de prestatie van de belegging. Dit kan leiden tot een restschuld, zelfs als de belegging volledig is mislukt.
De risico's van beleggen met geleend geld kunnen verder oplopen, met name bij bepaalde constructies. Een combinatie van beleggen met geleend geld en het uitlenen van aandelen via een broker kan risico's opstapelen. Bij een faillissement van de broker kan dit leiden tot zowel een restschuld als een restvordering, wat de financiële situatie van de belegger aanzienlijk kan compliceren.
Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste risico's bij beleggen met geleend geld:
- Waardevermindering van aandelen: De waarde van de gekochte aandelen kan dalen, waardoor het onderpand minder waard wordt en de lening niet meer volledig gedekt is. De geleende som moet alsnog worden terugbetaald.
- Verplichte bijstorting (margin call): Bij een effectenkrediet kan de aanbieder bij een forse waardedaling van de aandelen een bijstorting eisen. Als u hier niet aan kunt voldoen, kunnen de aandelen gedwongen worden verkocht, vaak met verlies.
- Hogere rentekosten: De rente over een lening verhoogt de kosten van de belegging. De belegging moet niet alleen winstgevend zijn om de initiële investering terug te verdienen, maar ook om de rentekosten te dekken.
- Verhoogd verliespotentieel: Beleggen met geleend geld vergroot zowel de potentiële winst als het potentiële verlies. Een kleine daling in de waarde van de aandelen kan leiden tot een veel groter percentage verlies op het eigen vermogen.
- Faillissementsrisico broker: Zoals eerder genoemd, kan een faillissement van de broker extra complicaties en risico's met zich meebrengen, vooral als u aandelen heeft uitgeleend.
Voordat u overweegt een lening aan te gaan om aandelen te kopen, is het essentieel om de bijbehorende risico's grondig te begrijpen en te bepalen of deze passen bij uw financiële situatie en risicobereidheid. Meer informatie over de algemene risico's van beleggen vindt u op onze pagina over beleggingsrisico's.