Is het verstandig om in kolen te investeren?

Investeren in kolen is, vanuit zowel financieel als ethisch oogpunt, over het algemeen niet verstandig. De sector wordt geconfronteerd met toenemende financiële risico's door stijgende kosten en wetgeving, terwijl de milieuschade en slechte arbeidsomstandigheden steeds meer onder de loep liggen. Deze factoren dragen bij aan een afnemende aantrekkelijkheid voor investeerders.

Financieel gezien is energie opgewekt uit kolen in Nederland en vrijwel de gehele Europese Unie duurder dan duurzame elektriciteit. Kolenenergie is minder rendabel dan groene energiebronnen. Een belangrijke oorzaak hiervan is de Europese afspraak over een prijs voor CO2-uitstoot, wat de kosten voor kolencentrales verhoogt. Ter illustratie: met een CO2-prijs van bijvoorbeeld 80 euro per ton en een gemiddelde uitstoot van 0,9 ton CO2 per MWh opgewekte elektriciteit, betekent dit een extra kost van 72 euro per MWh (0,9 x 80 euro) bovenop de operationele kosten. Dit uitholt de concurrentiepositie verder. Het verminderen van de hoeveelheid opgewekte stroom door kolen is dan ook financieel verstandig gebleken.

Daarbij komt de aangescherpte regelgeving. In Nederland moeten kolencentrales uiterlijk in 2030 gesloten zijn. Dit creëert een duidelijk eindpunt voor de exploitatie van kolencentrales en beperkt de potentiële lange-termijnrendementen aanzienlijk. Grote institutionele beleggers, zoals ABP, reageren hierop door hun beleggingen in steenkoolproducenten af te stoten. Zij willen niet dat bedrijven waarin zij beleggen nieuwe kolengestookte elektriciteitscentrales bouwen en verkopen aandelen en obligaties van bedrijven die dergelijke uitbreidingen plannen. Deze trend van desinvestering kan de toegang tot kapitaal voor de kolensector verder bemoeilijken.

Vanuit ethisch en maatschappelijk perspectief zijn de nadelen van kolen evident. De verbranding van steenkool veroorzaakt een aanzienlijke CO2-uitstoot, wat de grootste bijdrage levert aan het broeikaseffect en klimaatverandering. Daarnaast leidt het tot luchtvervuiling, met negatieve gevolgen voor de volksgezondheid. De winning van steenkool brengt ook schade toe aan landschappen en gaat vaak gepaard met slechte arbeidsomstandigheden in de mijnen.

Een overzicht van de overwegingen bij investeringen in kolen versus duurzame energie:

• Financiële Rendabiliteit: Kolenenergie is minder rendabel en duurder dan groene energiebronnen, mede door de CO2-prijs en de daaruit voortvloeiende extra bedrijfskosten.
• Regelgeving en Risico: De verplichte sluiting van Nederlandse kolencentrales tegen 2030 en de algemene trend naar decarbonisatie creëren aanzienlijke operationele en investeringsrisico's voor de kolensector.
• Milieu-impact: Kolenverbranding is een grote veroorzaker van CO2-uitstoot en luchtvervuiling, wat bijdraagt aan klimaatverandering en gezondheidsproblemen.
• Sociale Aspecten: De winning van steenkool kan leiden tot landschapsvernietiging en slechte arbeidsomstandigheden.
• Beleggerssentiment: Grote institutionele beleggers trekken zich terug uit kolen en vermijden bedrijven die investeren in nieuwe kolencentrales, wat de reputatie en financieringsmogelijkheden van kolenbedrijven beïnvloedt.

Gezien de financiële onrendabelheid, de strikte regelgeving met een duidelijke einddatum, en de zware ethische en ecologische bezwaren, is investeren in kolen een strategie met aanzienlijke risico's en beperkte toekomstperspectieven.