Is koerswinst belast?

Koerswinst op beleggingen is in Nederland deels belast, maar niet direct op de gerealiseerde winst zelf. De belasting wordt geheven via Box 3 van de inkomstenbelasting, waar inkomen uit sparen en beleggen wordt belast op basis van een fictief rendement over de waarde van uw vermogen. Dit systeem staat echter onder druk en zal in de toekomst wijzigen naar een heffing op werkelijk rendement.

Volgens belastingdienst.nl en rijksoverheid.nl valt inkomen uit spaargeld en aandelen onder Box 3. De huidige belastingberekening in Box 3 is gebaseerd op de methode met het fictief rendement. Dit betekent dat de Belastingdienst ervan uitgaat dat u een bepaald percentage rendement behaalt op uw vermogen, ongeacht of u dit rendement daadwerkelijk heeft behaald. Over dit fictieve rendement betaalt u inkomstenbelasting.

Misvatting: directe belasting op koerswinst
Een veelvoorkomende misvatting is dat u direct belasting betaalt over de koerswinst die u behaalt wanneer u beleggingen verkoopt. Dit is niet het geval onder het huidige fictief-rendementstelsel. U betaalt belasting over een verondersteld rendement op de waarde van uw beleggingen op 1 januari van het belastingjaar. De daadwerkelijke winst of verlies door koersstijgingen of -dalingen gedurende het jaar heeft geen directe invloed op de belastingheffing in Box 3, tenzij deze de totale waarde van uw vermogen op de peildatum beïnvloedt.

Toekomstige wijzigingen in Box 3
Het kabinet streeft ernaar om per 1 januari 2028 een heffing op werkelijk rendement over vermogen in Box 3 in te voeren, zoals rijksoverheid.nl aangeeft. Dit betekent een fundamentele verandering in de manier waarop koerswinst wordt belast. Vanaf belastingaangifte 2025 kan de belasting in Box 3 al berekend worden met werkelijk rendement. Onder dit toekomstige stelsel zal de belastingheffing veel meer aansluiten bij de werkelijke opbrengsten en waardeveranderingen van uw beleggingen.

Verschil tussen fictief en werkelijk rendement

• Fictief rendement (huidig systeem, 2026): De belasting wordt berekend over een door de Belastingdienst vastgesteld percentage rendement op de waarde van uw vermogen op 1 januari. Dit percentage is afhankelijk van de samenstelling van uw vermogen (spaargeld of overige bezittingen zoals beleggingen). De werkelijke koerswinsten of -verliezen worden niet direct belast. Het inkomen uit vermogen in Box 3 (fictief rendement) wordt belast met 36% inkomstenbelasting.
• Werkelijk rendement (toekomstig systeem, streefdatum 2028): Hierbij wordt gekeken naar het daadwerkelijk behaalde rendement op uw vermogen. Dit omvat rente, dividend, huurinkomsten en ook de waardeveranderingen van uw beleggingen, inclusief ongerealiseerde koerswinsten en -verliezen. Waardedalingen van vermogen zullen in dit stelsel aftrekbaar zijn.

Welke beleggingen vallen onder Box 3?
In het huidige en toekomstige Box 3-stelsel vallen diverse beleggingen onder de vermogensbelasting. Het gaat onder meer om:

• Spaargeld en aandelen.
• Aandelen, obligaties, financiële derivaten en cryptovaluta (onder een toekomstige vermogensaanwasbelasting).
• Onroerende zaken en aandelen in startende ondernemingen (onder een toekomstige vermogenswinstbelasting, die alleen gerealiseerde winsten belast).

De overgang naar een systeem met werkelijk rendement betekent dat de jaarlijkse waardestijgingen van vermogen, inclusief koerswinsten, jaarlijks belast zullen worden, ongeacht of deze al gerealiseerd zijn door verkoop. Dit geldt voor een breed scala aan beleggingen.