Kennis- en ervaringstoets beleggen
De kennis- en ervaringstoets beleggen beoordeelt of u voldoende kennis en ervaring heeft om de risico's van zelf beleggen te begrijpen. Deze toets, verplicht in Nederland sinds 2018, is onderdeel van de klantacceptatie bij het openen van een beleggingsrekening. U beantwoordt vragen en doorloopt soms een simulatie; dit geeft inzicht in uw toereikendheid voor beleggen.
Wat is de kennis- en ervaringstoets?
De kennis- en ervaringstoets beleggen beoordeelt uw kennis en ervaring met een financieel product. Deze toets bepaalt of u zonder advies een product kunt aanvragen. Bij DEGIRO bestaat de toets uit vijf meerkeuzevragen. U moet minimaal vier antwoorden goed hebben. Onvoldoende kennis of ervaring kan leiden tot een inschrijvingsrestrictie. Inschrijven kan dan alleen na expliciete erkenning van de risicowaarschuwing. Voor producten zoals SNS Gouden Handdruk Inkomen en SNS Lijfrentenieren wordt deze toets gebruikt om uw geschiktheid te bepalen.
Waarom is de toets verplicht bij beleggen?
De kennis- en ervaringstoets beleggen is verplicht om u als belegger te beschermen. Het zorgt ervoor dat u de risico’s van zelfstandig beleggen begrijpt en voldoende kennis en ervaring heeft. Beleggen in financiële instrumenten zonder deze kennis leidt tot een verhoogd risico op verlies. De toets beoordeelt uw kennis en ervaring met beleggen in financiële instrumenten, zodat u op de hoogte bent van de verhoogde risico’s. Dit is geen willekeurige eis, maar een belangrijke bescherming.
Beleggingsondernemingen moeten zorgvuldig met klanten omgaan, zo stelt de AFM. De geschiktheidstoets garandeert dat adviezen aansluiten bij uw persoonlijke situatie. Beleggingsadvies of vermogensbeheer moet gebaseerd zijn op uw financiële positie, doelstellingen, risicobereidheid, kennis en ervaring. Stel, u wilt beleggen in complexe derivaten; dan is het cruciaal dat u de werking en risico's ervan doorgrondt. De passendheidstoets is vaker verplicht geworden, mede omdat MiFID 2 de criteria voor vrijstelling heeft aangescherpt en meer beleggingsproducten als 'complex' zijn aangemerkt.
Wanneer moet een aanbieder de toets afnemen?
Een aanbieder moet de kennis- en ervaringstoets beleggen afnemen wanneer u een complex beleggingsproduct wilt kopen zonder advies. Dit is vooral het geval bij producten die als 'niet-eenvoudig' worden aangemerkt. De toets zorgt ervoor dat u de risico's van zo'n belegging begrijpt en niet voor verrassingen komt te staan. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) bepaalt de kaders hiervoor. Voor specifieke productcategorieën en de exacte voorwaarden verwijzen wij u naar de aanbieder.
Welke vragen en gegevens komen in de toets terug?
De kennis- en ervaringstoets beleggen peilt uw begrip van beleggingsproducten, uw ervaring met transacties en uw financiële situatie. De passendheidstoets bestaat uit 8 stellingen en 4 meerkeuzevragen. Deze toets helpt de aanbieder te bepalen of een beleggingsproduct bij u past en of u de risico's ervan begrijpt.
Kennis van beleggingsproducten
Kennis van beleggingsproducten betekent dat u de kenmerken en risico's van elk product begrijpt voordat u belegt. U moet de verschillen kennen tussen beleggingsproducten zoals aandelen, obligaties en ETF's. Het is essentieel dat u alleen investeert in producten die u volledig begrijpt. Dit geldt ook voor investeringsfondsen en complexere financiële producten, zoals cryptovaluta. Goed geïnformeerd zijn over de werking en risico's van diverse beleggingsvormen helpt u weloverwogen keuzes te maken.
Ervaring met transacties verricht
Ervaring met transacties verricht betekent dat u praktische kennis heeft van het uitvoeren van financiële handelingen. Dit omvat het verwerken en bevestigen van transacties, zoals het kopen en verkopen van digitale activa op een cryptocurrency exchange. Bijvoorbeeld, een Bitcoin-transactie bestaat uit het verzenden van Bitcoins direct tussen gebruikers, waarbij u zelf de validatie doet. U moet de details van belangrijke online transacties noteren voor referentie. Transacties op platforms zoals Bitvavo zijn snel en transparant, wat bijdraagt aan uw ervaring opdoen met beleggen.
Financiële situatie en risicoacceptatie
Uw financiële situatie en liquiditeitsbehoefte bepalen hoeveel risico u kunt accepteren bij beleggen. Een belegger moet begrijpen hoeveel risico zij kan verdragen. U bepaalt uw persoonlijke risicotolerantie op basis van uw financiële omstandigheden en houding. Hierbij spelen factoren zoals leeftijd, tijdshorizon, financiële situatie, arbeidszekerheid en comfort met mogelijk geld verliezen een rol. De aanwezigheid van andere inkomstenbronnen en financiële stabiliteit maakt risicovollere beleggingen comfortabeler. Het is belangrijk om uw persoonlijke risicotolerantie te berekenen en te beoordelen. Dit helpt u om te gaan met marktfluctuaties zonder financiële nood te creëren.
Wat gebeurt er als je onvoldoende kennis of ervaring hebt?
Als u onvoldoende kennis of ervaring heeft, mag de aanbieder u niet zomaar laten beleggen zonder advies. Dit betekent dat u mogelijk geen toegang krijgt tot bepaalde producten via 'execution only', of dat u een waarschuwing ontvangt. U krijgt dan de kans om de toets te herhalen.
Waarschuwing bij execution only
Bij execution only beleggen krijgt u soms waarschuwingen. Zo geeft MEXEM een veiligheidswaarschuwing aan gebruikers zonder realtime-abonnement. Dit gebeurt wanneer u een market order uitvoert zonder actuele prijzen. Het risico is dan een nadelige prijsuitvoering voor uw belegging.
Afsluiten zonder advies
Afsluiten zonder advies betekent dat u zelfstandig beleggingsproducten kiest. De kennis- en ervaringstoets beoordeelt of u hiervoor voldoende inzicht heeft in de risico's. Als u de toets succesvol afrondt, kunt u zonder persoonlijke begeleiding beleggingen doen. U bent dan zelf verantwoordelijk voor het inschatten van de risico's en het maken van de juiste keuzes. Voor gedetailleerde informatie over producten en hun risico's verwijzen wij u naar de aanbieder.
Herhalen na een onvoldoende score
Als u onvoldoende scoort op de kennis- en ervaringstoets beleggen, kunt u deze meestal opnieuw afleggen. Elke aanbieder heeft eigen regels over hoe vaak en na welke wachttijd u de toets mag herhalen. Dit geeft u de kans om uw kennis over beleggingsproducten en de bijbehorende risico's te verbeteren. Voor de specifieke voorwaarden van een hertest neemt u contact op met de betreffende aanbieder.
Hoe beoordeel je de toets als belegger?
U beoordeelt de kennis en ervaringstoets beleggen door eerlijk te antwoorden op vragen over uw kennis, ervaring en financiële situatie. Dit helpt de aanbieder te bepalen of u de risico's van beleggen zonder advies begrijpt. Het gaat erom dat u zelf inschat of u voldoende inzicht heeft, of dat advies inwinnen verstandiger is — zeker bij beleggen met geleend geld.
Welke antwoorden zijn eerlijk en volledig?
Eerlijke en volledige antwoorden op de kennis- en ervaringstoets beleggen zijn essentieel. Ze geven de aanbieder een goed beeld van jouw kennis en risicobereidheid. Zo kan de aanbieder bepalen of beleggen zonder advies bij jou past. Ook helpt het om te zien of je de risico's van beleggen begrijpt. Niet eerlijk antwoorden kan leiden tot producten die niet bij je situatie passen. Lees de vragen zorgvuldig en antwoord op basis van je werkelijke begrip. Voor exacte details over de toets raadpleeg je de aanbieder of de AFM.
Wanneer is advies inwinnen verstandiger?
Advies inwinnen is altijd verstandiger bij beleggingsbeslissingen, zelfs na een kennis- en ervaringstoets. Alle beleggers moeten advies inwinnen van een professioneel financieel adviseur en een deskundige adviseur raadplegen om de risico's en geschiktheid van een belegging te bepalen. Professioneel advies moet voorafgaand aan elke investeringsbeslissing worden ingewonnen. Websitegebruikers moeten geschikte adviseurs raadplegen vóór het nemen van investeringsbeslissingen, want beleggers moeten altijd een financieel adviseur of betrouwbare bronnen raadplegen. Een belegger die beleggingsbeslissingen neemt, moet een financieel adviseur raadplegen en klanten moeten overwegen en eventueel professioneel advies inwinnen. De websitegebruiker moet relevant en specifiek professioneel advies verkrijgen. U moet altijd een financieel adviseur raadplegen voor beleggingsbeslissingen.
Wat betekent dit voor beleggen met geleend geld?
Beleggen met geleend geld voegt een extra laag risico toe. De kennis- en ervaringstoets beleggen beoordeelt of u deze verhoogde risico's begrijpt. U moet dan niet alleen de risico's van de belegging zelf inschatten, maar ook die van de lening. Dit betekent dat u de kosten van de lening, zoals rente, meeneemt in uw afweging. Een onverwachte daling van uw belegging kan dan leiden tot problemen met het terugbetalen van de lening.
Wat is een kennis- en ervaringstoets?
Een kennis- en ervaringstoets beleggen is een beoordeling van uw kennis en ervaring met financiële producten. Deze toets bepaalt of u geschikt bent om zonder advies een product aan te vragen, zoals bij SNS Lijfrentenieren. Het doel is ook om uw persoonlijke risicoklasse vast te stellen. Zo’n toets bestaat vaak uit meerkeuzevragen; bij DEGIRO zijn dit bijvoorbeeld 5 vragen waarvan u er minimaal 4 goed moet beantwoorden.
Wat moet je weten voordat je gaat beleggen?
Voordat u begint met beleggen, moet u zich goed informeren en gedegen kennis over beleggen vergaren. Dit betekent dat u de basisprincipes van beleggen en de werking van beleggingsstrategieën begrijpt. U moet ook de verschillende soorten investeringen en de kenmerken van elk beleggingsproduct kennen. Voor beleggen in aandelen is het belangrijk de risico's te kennen. Denk vooraf na over welke aandelen u wilt kopen. Blijf daarnaast geïnformeerd over marktontwikkelingen en zorg dat u de marktwerking en uw investeringsdoelen begrijpt. Voldoende financiële kennis is essentieel voordat u geld belegt, zeker in wereldwijd gediversifieerde portefeuilles. Het is cruciaal om risicobewust te zijn, zoals Van Lanschot Kempen benadrukt.
Is beleggen nog verstandig?
Beleggen kan een verstandige keuze zijn, maar dit hangt sterk af van uw persoonlijke financiële situatie en doelen. Het is een beter alternatief dan sparen, mits u tijd heeft en bereid bent risico te nemen. Een goed geïnformeerde belegger kan hierdoor een verstandige investering doen. Een gedegen beleggingsstrategie en risicomanagementplan zijn essentieel om bewust te zijn van de risico's. Op de lange termijn, met een visie van meer dan tien jaar, kan beleggen uw vermogen laten groeien. U moet altijd rekening houden met koersschommelingen en alleen geld inleggen dat u langere tijd kunt missen.
Waar kun je het beste in beleggen als beginner?
Voor beginnende beleggers zijn breed gespreide indexfondsen of ETF’s de beste start. Deze opties maken passief beleggen eenvoudig en kostenefficiënt. Een gediversifieerde portefeuille van goedkope indexfondsen, ETF's en beleggingsfondsen is een veelvoorkomende strategie. Ook vastgoedfondsen zijn geschikte keuzes, net als conservatieve beleggingsfondsen of obligaties voor wie risico wil vermijden. Spreid altijd uw risico door in verschillende aandelen, fondsen of trackers te investeren. Begin klein en experimenteer om uw eigen beleggingsstrategie te ontwikkelen. Investeer alleen geld dat u op lange termijn kunt missen en bouw eerst een stevige spaarbuffer op.
Moet een vastgoedpartij zoals SynVest ook zo'n toets gebruiken?
Een vastgoedpartij zoals SynVest moet de kennis- en ervaringstoets beleggen afnemen als zij complexe beleggingsproducten aanbiedt zonder advies. De verplichting hangt af van de aard van de vastgoedbeleggingen. Dit geldt voor producten die de Wet op het financieel toezicht (Wft) als 'niet-eenvoudig' beschouwt. Twijfelt u over de classificatie van een specifiek aanbod? Raadpleeg dan de Autoriteit Financiële Markten (AFM) voor helderheid.