Is algoritmische handel illegaal?

Algoritmische handel is niet illegaal, maar is in Nederland en de gehele Europese Unie streng gereguleerd om de integriteit en stabiliteit van de financiële markten te waarborgen. Deze vorm van geautomatiseerde handel is toegestaan onder strikte voorwaarden en staat onder continu toezicht van financiële autoriteiten, die eisen stellen aan de systemen en processen van de betrokken ondernemingen.

Algoritmische handel, waarbij computersystemen automatisch handelsbeslissingen nemen en uitvoeren, is een geaccepteerde praktijk binnen de financiële sector. De legaliteit hiervan is verankerd in Europese regelgeving, zoals Artikel 5a van Verordening (EU) nr. 1227/2011, volgens de ACM. In Nederland wordt het toezicht op algoritmische handel primair uitgevoerd door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Autoriteit Consument & Markt (ACM), die ervoor zorgen dat marktdeelnemers zich aan de regels houden en de stabiliteit van de markt niet in gevaar brengen. De AFM integreert hierbij ook aanbevelingen van de Europese toezichthouder ESMA in het toezicht op de sector.

Ondernemingen die algoritmische handel toepassen, evenals aanbieders van Direct Electronic Access (DEA), zijn onderworpen aan specifieke verplichtingen. Volgens de AFM zijn zij verplicht tot een jaarlijkse beoordeling van hun handelssystemen, algoritmen, handelscontroles en governancekader. Deze verplichting vloeit voort uit artikel 9 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/589 (RTS 6). Ondernemingen hoeven hierbij niet langer artikelen 14 en 18 van RTS 6 op te nemen in deze jaarlijkse zelfbeoordeling. Bovendien moeten beleggingsondernemingen en banken in Nederland de AFM informeren bij de aanvang en beëindiging van algoritmische handel op een handelsplatform, en bij de aanvang en beëindiging van het aanbieden van DEA.

Ook de ACM stelt eisen aan algoritmische handel, met name in de energiemarkt. Algoritmehandel moet bij de ACM worden gemeld en geregistreerd in het registratiesysteem CEREMP. Marktdeelnemers die algoritmes gebruiken, moeten robuuste systemen inrichten die de weerbaarheid, voldoende capaciteit en naleving van geldende handelsregels garanderen. Dit omvat het gebruik van doeltreffende systemen en risicocontroles die voorkomen dat foutieve handelsorders worden verzonden of dat de systemen bijdragen aan een onordelijke markt.

Naast de specifieke regels voor algoritmische handel, vallen ondernemingen die deze methoden gebruiken ook onder de bredere Verordening Digitale Operationele Weerbaarheid (DORA). Dit betekent dat zij moeten voldoen aan eisen voor bedrijfscontinuïteit en het beheer van IT-risico's, zoals vermeld door de AFM.

Hieronder een overzicht van de belangrijkste verplichtingen voor ondernemingen die algoritmische handel toepassen:

• Jaarlijkse beoordeling: Systemen, algoritmen, controles en governancekader moeten jaarlijks worden beoordeeld (volgens artikel 9 van RTS 6).
• Melding aan toezichthouders: Beleggingsondernemingen en banken moeten de AFM informeren bij aanvang en beëindiging van algoritmische handel en het aanbieden van DEA. Algoritmehandel moet ook bij de ACM worden gemeld en in CEREMP worden geregistreerd.
• Weerbare systemen: Handelssystemen moeten weerbaar zijn, voldoende capaciteit hebben en zich houden aan de geldende handelsregels.
• Risicocontroles: Er moeten doeltreffende systemen en risicocontroles aanwezig zijn om foutieve orders en marktverstoringen te voorkomen.
• DORA-naleving: Voldoen aan de Verordening Digitale Operationele Weerbaarheid (DORA) voor IT-risico's en bedrijfscontinuïteit.