Hoeveel inkomstenbelasting betaal je over aandelen?

In Nederland betaalt u inkomstenbelasting over aandelen op twee manieren: in Box 2 voor een aanmerkelijk belang of in Box 3 voor reguliere beleggingen. In Box 2 wordt belasting geheven over daadwerkelijke inkomsten zoals dividend en verkoopwinst. In Box 3 betaalt u belasting over een verondersteld rendement op uw vermogen, niet over de werkelijke winst.

Inkomsten uit een aanmerkelijk belang vallen onder Box 2 van de inkomstenbelasting. U heeft een aanmerkelijk belang als u, alleen of samen met uw fiscale partner, minimaal 5% van de aandelen, opties of winstbewijzen bezit in een Nederlandse vennootschap (NV of BV) of coöperatie. Dit betreft doorgaans twee soorten inkomsten:

• Dividenduitkeringen: Dit zijn winstuitkeringen die de vennootschap aan u doet.
• Verkoopwinst: Dit is de winst die u behaalt bij de verkoop van uw aandelen.

De belasting in Box 2 wordt geheven over het daadwerkelijk ontvangen dividend of de gerealiseerde verkoopwinst. De exacte tarieven voor Box 2 worden jaarlijks vastgesteld door de Belastingdienst. De kennisbank bevat geen specifieke tarieven voor 2026, maar de belasting wordt berekend als een percentage van uw inkomen uit aanmerkelijk belang.

Als u geen aanmerkelijk belang heeft (dus minder dan 5% van de aandelen bezit), vallen uw aandelen en de opbrengsten daaruit onder Box 3: inkomen uit sparen en beleggen. In tegenstelling tot Box 2, waar de daadwerkelijke inkomsten worden belast, heft Box 3 belasting over een verondersteld rendement op uw vermogen. Dit betekent dat het niet uitmaakt hoeveel dividend u ontvangt of hoeveel winst u maakt met de verkoop van aandelen; de belasting wordt berekend over een fictief rendement dat de Belastingdienst jaarlijks vaststelt.

Voor de berekening van het belastbaar vermogen in Box 3 wordt uw vermogen verdeeld over verschillende categorieën, waaronder spaargeld en overige bezittingen (waaronder aandelen). Over dit vermogen wordt een fictief rendement berekend, waarover vervolgens belasting wordt geheven. Er geldt een heffingsvrij vermogen, waarover u geen belasting betaalt.

Een rekenvoorbeeld voor Box 3, gebaseerd op de situatie van 2024, illustreert de werking. Voor 2026 zijn de exacte bedragen en percentages nog niet bekend, maar het principe van belastingheffing over een verondersteld rendement blijft hetzelfde:

• Stel, u had in 2024 een vermogen van €100.000 dat volledig in aandelen was belegd.
  • Tot €57.000 was dit vermogen in 2024 heffingsvrij.
  • Over het resterende bedrag van €43.000 (€100.000 - €57.000) werd een fictief rendement berekend.
  • In dit specifieke geval betaalde de belastingbetaler belasting over een belastbaar vermogen van €935.
• Stel, u had in 2024 een vermogen van €100.000, waarvan €50.000 in aandelen en €50.000 spaargeld.
  • Ook hier gold het heffingsvrije vermogen van €57.000.
  • De belasting werd geheven over 43% van het totale fictieve rendement.
  • In dit geval betaalde de belastingbetaler belasting over een belastbaar rendement van €579.

Deze voorbeelden uit 2024 tonen aan dat de belasting niet direct over de werkelijke winst of dividend wordt geheven, maar over een berekend rendement, na aftrek van het heffingsvrije vermogen. De percentages voor het fictieve rendement en het heffingsvrije vermogen worden jaarlijks door de Belastingdienst vastgesteld.

Werknemers die aandelenopties ontvangen, moeten inkomstenbelasting betalen over de winst die zij hiermee behalen. Deze winst is het verschil tussen de marktwaarde van de aandelen op het moment van uitoefening en de uitoefenprijs van de opties. De belastingheffing vindt plaats in het jaar van ontvangst van de inkomsten.

Een belangrijke wijziging betreft aandelenopties van startende ondernemingen (start-ups) en snelgroeiende bedrijven (scale-ups). Vanaf 2027 geldt voor deze categorie een fiscale werknemersoptieregeling waarbij 35 procent van het belastbaar inkomen uit aandelenopties is vrijgesteld van inkomstenbelasting bij de verkoop van de aandelen. Het uitstellen van de belastingheffing tot het moment dat de aandelen verhandelbaar zijn, kan in de praktijk vaak leiden tot een hogere belastingheffing, doordat de waarde van het aandeel in die periode kan stijgen. Voor de meest actuele informatie over belasting op aandelen en opties, raadpleegt u de website van de Belastingdienst.