Hoeveel hou je over van 1 miljoen?
Van een vermogen van 1 miljoen euro blijft in 2026 voor een alleenstaande €940.643 over dat onderhevig is aan Box 3-belasting, na aftrek van het heffingsvrije vermogen. Het exacte bedrag dat netto overblijft na belasting kan niet eenduidig worden vastgesteld, omdat de belasting wordt geheven over een fictief rendement dat afhangt van de samenstelling van uw vermogen, en de specifieke percentages voor dit rendement niet in de beschikbare feiten zijn opgenomen.
De Nederlandse Belastingdienst heft belasting over vermogen in Box 3. Deze belasting wordt niet geheven over de werkelijke opbrengsten uit uw spaargeld of beleggingen, maar over een zogenaamd 'fictief rendement'. Dit betekent dat de Belastingdienst uitgaat van een verondersteld rendement op uw vermogen, ongeacht of u dit rendement daadwerkelijk heeft behaald. Het belastingtarief over dit berekende rendement bedraagt in 2026 36%, zoals vermeld door belastingdienst.nl.
Heffingsvrij vermogen Voordat de belasting wordt berekend, mag u een deel van uw vermogen belastingvrij houden. Dit is het heffingsvrije vermogen. Voor 2026 bedraagt dit heffingsvrije vermogen €59.357 per persoon, conform de gegevens van belastingdienst.nl. Dit bedrag wordt afgetrokken van uw totale vermogen voordat het fictieve rendement wordt berekend.
Rekenvoorbeeld voor een alleenstaande in 2026 Stel u bent een alleenstaande en uw totale vermogen bedraagt €1.000.000 op 1 januari 2026.
- Totaal vermogen: €1.000.000
- Heffingsvrij vermogen (2026): €59.357
- Belastbaar vermogen (grondslag sparen en beleggen): €1.000.000 - €59.357 = €940.643
Over dit belastbare vermogen van €940.643 wordt een fictief rendement berekend. De percentages voor dit fictieve rendement zijn afhankelijk van de samenstelling van uw vermogen (bijvoorbeeld spaargeld versus beleggingen) en zijn niet opgenomen in de beschikbare feiten. Echter, om de berekening van de uiteindelijke belasting te illustreren, nemen we een hypothetisch berekend rendement van bijvoorbeeld €50.000 op dit belastbare vermogen. De Box 3-belasting bedraagt dan:
- Hypothetisch berekend rendement: €50.000
- Box 3-belasting (36% over het berekende rendement): €50.000 0,36 = €18.000
In dit hypothetische scenario zou u dus €18.000 aan Box 3-belasting betalen over uw vermogen van 1 miljoen euro. Het netto bedrag dat overblijft van uw vermogen is dan €1.000.000 - €18.000 = €982.000, naast de jaarlijkse opbrengst van uw vermogen.
Verschil bij fiscaal partnerschap Als u een fiscaal partner heeft, wordt het heffingsvrije vermogen verdubbeld. Dit heeft een directe invloed op het belastbare deel van uw vermogen:
- Alleenstaande: Het heffingsvrije vermogen bedraagt €59.357 (2026).
- Fiscaal partners: Het gezamenlijke heffingsvrije vermogen bedraagt 2 x €59.357 = €118.714 (2026).
Bij een gezamenlijk vermogen van 1 miljoen euro voor fiscale partners, zou het belastbare vermogen €1.000.000 - €118.714 = €881.286 bedragen. Dit lagere belastbare vermogen resulteert in een lager berekend rendement en dus een lagere Box 3-belasting.
Misvatting over Box 3-belasting Een veelvoorkomende misvatting is dat de Box 3-belasting wordt geheven over de daadwerkelijk behaalde winst of rente op uw vermogen. Dit is echter niet het geval. De belasting wordt geheven over het reeds genoemde fictieve rendement, ongeacht of uw spaargeld of beleggingen in dat jaar meer of minder hebben opgeleverd dan dit fictieve percentage. Dit betekent dat u belasting kunt betalen over een rendement dat u niet heeft ontvangen, of juist minder belasting betaalt dan wanneer u veel rendement heeft behaald.
Historische ontwikkeling van het heffingsvrije vermogen Het heffingsvrije vermogen is niet statisch en kan jaarlijks wijzigen. Ter illustratie van deze wijzigingen:
- In 2025 bedroeg het heffingsvrije vermogen €57.684 per persoon, volgens belastingdienst.nl.
- In 2026 is dit bedrag gestegen naar €59.357 per persoon, eveneens volgens belastingdienst.nl.
Deze aanpassingen hebben directe gevolgen voor de hoogte van het deel van uw vermogen dat onderhevig is aan Box 3-belasting.