Hoe werkt de future?

Een future is een gestandaardiseerd financieel contract waarbij twee partijen overeenkomen om op een vooraf bepaalde datum in de toekomst een onderliggende waarde te kopen of te verkopen tegen een vaste prijs. Dit derivaat ontleent zijn waarde aan een ander financieel product, zoals grondstoffen, valuta's of aandelenindices. Het contract creëert een juridisch bindende verplichting voor beide partijen om de transactie op de afloopdatum uit te voeren.

De kern van een future contract is de verplichting die het met zich meebrengt. De koper van een future verplicht zich om de onderliggende waarde te kopen op de afloopdatum, terwijl de verkoper zich verplicht om deze te verkopen. Dit onderscheidt futures van opties, waarbij de houder van een optie het recht heeft, maar niet de plicht, om de onderliggende waarde te kopen of te verkopen. Futures worden verhandeld op gereguleerde beurzen, wat zorgt voor transparantie en liquiditeit.

De prijs van een future contract wordt in eerste instantie bepaald door de actuele spotprijs van het onderliggende product, maar ook door factoren zoals rentetarieven, opslagkosten (voor fysieke goederen) en de verwachte toekomstige spotprijs. Deze prijs komt tot stand door een continu proces van vraag en aanbod op de beurs. Gedurende de looptijd van het contract kan de futureprijs fluctueren op basis van nieuwe informatie en veranderende marktverwachtingen. Kleine prijsbewegingen worden vaak aangeduid als 'ticks'.

Beleggers gebruiken futures om diverse redenen. Hedging is een veelvoorkomend gebruik, waarbij bedrijven of individuen zich indekken tegen ongunstige prijsschommelingen in de toekomst. Speculatie is een andere belangrijke drijfveer, waarbij beleggers proberen te profiteren van verwachte prijsbewegingen. Het financiële resultaat van een future contract hangt af van de relatie tussen de overeengekomen futureprijs en de marktprijs van de onderliggende waarde op de afloopdatum.

• Voor de koper: Als de marktprijs van de onderliggende waarde op de afloopdatum hoger is dan de overeengekomen futureprijs, realiseert de koper winst. Is de marktprijs lager, dan lijdt de koper verlies.
• Voor de verkoper: Als de marktprijs van de onderliggende waarde op de afloopdatum lager is dan de overeengekomen futureprijs, realiseert de verkoper winst. Is de marktprijs hoger, dan lijdt de verkoper verlies.

Stel, een belegger koopt in januari een future contract voor ruwe olie met een afloopdatum in juni, tegen een vaste prijs van €70 per vat. Het contract vertegenwoordigt 1.000 vaten. De totale contractwaarde is dan €70 x 1.000 = €70.000. In juni zijn er twee mogelijke scenario's:

1. Scenario 1: Olieprijs stijgt. De marktprijs van ruwe olie in juni is €75 per vat. De koper is verplicht de olie te kopen voor €70 per vat en kan deze direct doorverkopen voor €75 per vat. De winst voor de koper bedraagt (€75 - €70) x 1.000 vaten = €5.000. De verkoper lijdt een verlies van €5.000, omdat deze de olie voor €70 moest verkopen terwijl de marktwaarde €75 was.
2. Scenario 2: Olieprijs daalt. De marktprijs van ruwe olie in juni is €65 per vat. De koper is verplicht de olie te kopen voor €70 per vat, terwijl de marktwaarde slechts €65 is. Het verlies voor de koper bedraagt (€70 - €65) x 1.000 vaten = €5.000. De verkoper maakt in dit geval €5.000 winst, omdat deze de olie voor €70 kon verkopen terwijl de marktwaarde €65 was.

Futures contracten worden op de afloopdatum afgewikkeld. Dit kan op twee manieren gebeuren: via contante afwikkeling of via fysieke levering. Bij contante afwikkeling wordt alleen het verschil tussen de overeengekomen futureprijs en de marktprijs op de afloopdatum uitbetaald, zonder dat de onderliggende waarde daadwerkelijk van eigenaar wisselt. Bij fysieke levering wordt de onderliggende waarde, zoals grondstoffen of valuta, daadwerkelijk geleverd door de verkoper aan de koper. Meer informatie over de verschillende soorten derivaten vindt u hier.