Hoe bereken je FCFF en FCFE?
Free Cash Flow to Firm (FCFF) en Free Cash Flow to Equity (FCFE) bereken je door de operationele kasstromen van een bedrijf aan te passen voor investeringen en schulden. FCFF vertegenwoordigt het geld dat beschikbaar is voor zowel schuldeisers als aandeelhouders, terwijl FCFE specifiek het geld aangeeft dat beschikbaar is voor aandeelhouders na aftrek van alle verplichtingen, inclusief schuldaflossingen en nieuwe leningen.
FCFF en FCFE zijn belangrijke maatstaven voor de financiële gezondheid en waardering van een onderneming. Ze geven inzicht in hoeveel contant geld een bedrijf genereert na het dekken van operationele kosten en kapitaalinvesteringen. Het verschil zit in de ontvangers van deze kasstromen.
Free Cash Flow to Firm (FCFF)
FCFF is het contante geld dat een bedrijf genereert voordat het rekening houdt met rentebetalingen aan schuldeisers, maar na aftrek van kapitaaluitgaven en veranderingen in werkkapitaal. Het is de totale kasstroom die beschikbaar is voor alle kapitaalverschaffers van het bedrijf (zowel schuldeisers als aandeelhouders). Afhankelijk van de beschikbare financiële gegevens zijn er verschillende manieren om FCFF te berekenen. Veelgebruikte formules zijn:
- Vanuit Nettowinst: Nettowinst + Niet-contante kosten + Rentekosten × (1 – Belastingtarief) – Kapitaaluitgaven – Verandering in werkkapitaal
- Vanuit Operationele Kasstroom (CFO): Operationele Kasstroom + Rentekosten × (1 – Belastingtarief) – Kapitaaluitgaven
- Vanuit EBIT: Winst vóór rente en belastingen (EBIT) × (1 – Belastingtarief) + Afschrijvingen en Amortisatie – Kapitaaluitgaven – Verandering in werkkapitaal
- Vanuit EBITDA: Winst vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie (EBITDA) – Kapitaaluitgaven – Verandering in werkkapitaal
Free Cash Flow to Equity (FCFE)
FCFE is het contante geld dat overblijft voor de aandeelhouders nadat alle kosten, inclusief rentebetalingen en schuldaflossingen, zijn voldaan en na aftrek van kapitaaluitgaven en veranderingen in werkkapitaal. Het vertegenwoordigt de kasstroom die direct aan aandeelhouders kan worden uitgekeerd zonder de operationele activiteiten van het bedrijf te beïnvloeden. Voor FCFE bestaan eveneens meerdere berekeningsmethoden:
- Vanuit Nettowinst: Nettowinst + Niet-contante kosten – Verandering in operationele activa & passiva – Kapitaaluitgaven + Netto nieuwe schuld
- Vanuit Operationele Kasstroom (CFO): Operationele Kasstroom – Kapitaaluitgaven + Netto nieuwe schuld
- Vanuit FCFF: FCFF – Rentekosten × (1 – Belastingtarief) + Netto nieuwe schuld
Financiële posten en hun betekenis
De volgende financiële posten zijn nodig voor een correcte berekening van FCFF en FCFE:
- Nettowinst (Net Income): De winst na aftrek van alle kosten, inclusief belastingen en rente.
- Niet-contante kosten (Non-Cash Charges): Dit zijn kosten die de winst verlagen maar geen directe kasuitstroom veroorzaken, zoals afschrijvingen en amortisatie.
- Rentekosten (Interest Expense): De kosten die een bedrijf betaalt voor geleend geld.
- Belastingtarief (Tax Rate): Het effectieve belastingtarief dat het bedrijf betaalt over zijn winst.
- Kapitaaluitgaven (Capital Expenditures - CapEx): Investeringen in vaste activa, zoals gebouwen, machines en apparatuur. Dit wordt ook wel aangeduid als langetermijninvesteringen.
- Verandering in werkkapitaal (Change in Working Capital): Het verschil in vlottende activa en vlottende passiva tussen twee perioden. Dit kan ook worden aangeduid als veranderingen in operationele activa en passiva of investering in werkkapitaal.
- Operationele Kasstroom (Cash Flow from Operations - CFO): De kasstroom die voortkomt uit de reguliere bedrijfsactiviteiten.
- Winst vóór rente en belastingen (Earnings Before Interest and Taxes - EBIT): De operationele winst van een bedrijf, berekend als Omzet – Kosten van verkochte goederen – Operationele kosten.
- Afschrijvingen en Amortisatie (Depreciation and Amortization): De waardevermindering van materiële en immateriële activa over tijd.
- Winst vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization - EBITDA): Berekend als EBIT + Afschrijvingen en Amortisatie.
- Netto nieuwe schuld (Net Debt Issued (Repaid) / Net Borrowings): Het verschil tussen nieuw opgenomen schuld en afgeloste schuld. Dit wordt berekend als Opgenomen schuld – Afgeloste schuld.
Rekenvoorbeeld: FCFF en FCFE berekenen
Stel, een bedrijf heeft de volgende financiële gegevens voor een bepaald jaar (illustratieve cijfers):
| Post | Bedrag (€) |
|---|---|
| Nettowinst | € 1.000.000 |
| Niet-contante kosten (Afschrijvingen & Amortisatie) | € 200.000 |
| Rentekosten | € 150.000 |
| Belastingtarief | 25% |
| Kapitaaluitgaven (CapEx) | € 300.000 |
| Verandering in werkkapitaal | € 50.000 |
| Opgenomen schuld | € 100.000 |
| Afgeloste schuld | € 70.000 |
Berekening van FCFF (vanuit Nettowinst):
FCFF = Nettowinst + Niet-contante kosten + Rentekosten × (1 – Belastingtarief) – Kapitaaluitgaven – Verandering in werkkapitaal
FCFF = € 1.000.000 + € 200.000 + € 150.000 × (1 – 0,25) – € 300.000 – € 50.000
FCFF = € 1.000.000 + € 200.000 + € 150.000 × 0,75 – € 300.000 – € 50.000
FCFF = € 1.000.000 + € 200.000 + € 112.500 – € 300.000 – € 50.000
FCFF = € 962.500
Berekening van FCFE (vanuit FCFF):
Eerst berekenen we de netto nieuwe schuld:
Netto nieuwe schuld = Opgenomen schuld – Afgeloste schuld = € 100.000 – € 70.000 = € 30.000
FCFE = FCFF – Rentekosten × (1 – Belastingtarief) + Netto nieuwe schuld
FCFE = € 962.500 – (€ 150.000 × (1 – 0,25)) + € 30.000
FCFE = € 962.500 – € 112.500 + € 30.000
FCFE = € 880.000
Dit voorbeeld illustreert dat de FCFF (€ 962.500) hoger is dan de FCFE (€ 880.000), omdat FCFF de kasstroom is vóórdat rentebetalingen aan schuldeisers (na belastingvoordeel) en de impact van nieuwe/afgeloste schuld in mindering zijn gebracht. FCFE toont het bedrag dat daadwerkelijk overblijft voor de aandeelhouders.