Wie erft aandelen bij overlijden?

Aandelen bij overlijden gaan over op de erfgenamen van de overledene. Wie de erfgenamen zijn, hangt af van de aanwezigheid van een testament. Zonder testament bepaalt het wettelijk erfrecht wie de aandelen erft, waarbij de partner en kinderen de eerste begunstigden zijn. Met een testament kan de aandeelhouder zelf vastleggen wie de aandelen ontvangt. Aandelen vertegenwoordigen een deel van het eigendom en de waarde van een bedrijf, zoals een BV of NV.

Aandelen, of deze nu deel uitmaken van een besloten vennootschap (BV) of een naamloze vennootschap (NV), zijn waardevolle bezittingen die na het overlijden van de eigenaar deel uitmaken van de nalatenschap. Deze aandelen vertegenwoordigen een deel van het eigendom van een bedrijf en hebben een bepaalde waarde. De overdracht van deze aandelen aan nieuwe eigenaren, de erfgenamen, is een automatisch proces dat wordt geregeld door de wet of door een testament.

De vraag wie precies de aandelen erft, kent twee hoofdwegen:

• Wettelijk erfrecht (zonder testament): Als de overledene geen testament heeft opgesteld, bepaalt de Nederlandse wet wie de erfgenamen zijn. In dit geval gaan de aandelen automatisch over naar de wettelijke erfgenamen.
• Testament: Heeft de overledene wel een testament opgesteld, dan prevaleert de daarin vastgelegde wil. Een testament biedt de mogelijkheid om af te wijken van het wettelijk erfrecht en specifieke personen of entiteiten als erfgenamen aan te wijzen.

De concrete invulling van het wettelijk erfrecht hangt af van de familiesituatie van de overledene. Hieronder staan de meest voorkomende scenario's:

• Partner en kinderen: Als er geen testament is, erven de partner en de kinderen van de overledene gezamenlijk de aandelen. Dit is de standaardregel binnen het wettelijk erfrecht. De langstlevende partner krijgt vaak het vruchtgebruik van de aandelen, terwijl de kinderen de blote eigendom erven, om de continuïteit te waarborgen.
• Gescheiden aandeelhouder met kinderen: Als de aandeelhouder gescheiden was ten tijde van overlijden en geen nieuwe partner had, gaan de aandelen in een BV naar de kinderen. De ex-partner erft dan niets.
• Geen partner of kinderen: Indien de overledene geen partner of kinderen achterlaat, schuift de erfopvolging verder op. De erfenis, inclusief de aandelen, gaat dan naar de ouders en/of broers en zussen van de overledene.

Naast aandelen in een BV of NV, kunnen er ook belangen zijn in andere bedrijfsvormen, zoals een vennootschap onder firma (VOF), een maatschap of een commanditaire vennootschap (CV). De overdracht van het aandeel van de overledene in dergelijke structuren wordt vaak geregeld in de vennootschaps- of maatschapsovereenkomst:

• Voortzettingsbeding: Is er een voortzettingsbeding overeengekomen, dan gaat het aandeel van de overledene over naar diens erfgenamen. Zij treden dan in principe in de positie van de overledene en worden mede-vennoot of -maat.
• Verblijvingsbeding: Bij een verblijvingsbeding gaat het aandeel van de overledene over naar de overblijvende vennoten of maten. De erfgenamen ontvangen dan meestal een financiële vergoeding voor dit aandeel, maar worden zelf geen vennoot of maat. Dit voorkomt dat onbekende partijen toetreden tot de onderneming.

De aanwezigheid van een testament speelt een doorslaggevende rol in wie de aandelen erft. Zonder een testament volgt men de strikte regels van het wettelijk erfrecht, die niet altijd overeenkomen met de wensen van de overledene. Het opstellen van een testament, eventueel in combinatie met specifieke bepalingen in de statuten van een BV/NV of de overeenkomst van een VOF/maatschap/CV, biedt de mogelijkheid om de overdracht van aandelen na overlijden nauwkeurig te sturen en onduidelijkheden voor de erfgenamen te voorkomen. Voor meer informatie over de afwikkeling van een nalatenschap, kunt u terecht op onze pagina over nalatenschap afwikkelen.