Wat valt niet onder het depositogarantiestelsel?
Wat valt niet onder het depositogarantiestelsel?
Het depositogarantiestelsel beschermt niet alle financiële producten en instellingen. Specifiek vallen beleggingen zoals aandelen, obligaties en ETF's, achtergestelde deposito's, en spaarverzekeringen buiten de bescherming. Bovendien zijn tegoeden van overheden, banken en andere financiële ondernemingen uitgesloten van een vergoeding via dit stelsel. Ook online brokers die geen bankvergunning hebben, vallen niet onder het Nederlandse depositogarantiestelsel.
Het depositogarantiestelsel (DGS) is opgericht om spaarders te beschermen bij een faillissement van een bank. Het garandeert tegoeden tot een maximum van €100.000 per persoon per bank. Echter, niet alle financiële producten, diensten of cliënten vallen onder deze bescherming. De kern van de uitsluitingen ligt vaak in de aard van het product of de status van de rekeninghouder, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen sparen en beleggen, en tussen consumenten en professionele partijen.
Een belangrijke categorie die niet onder het depositogarantiestelsel valt, zijn beleggingen. Dit omvat producten zoals aandelen, obligaties, beleggingsfondsen en ETF's (Exchange Traded Funds). Het risico van deze producten ligt in de marktwaarde, die kan fluctueren. Bij een faillissement van de bank of broker waar deze beleggingen worden aangehouden, zijn de beleggingen zelf niet gedekt door het DGS. Wel zijn de beleggingen van klanten gescheiden van het vermogen van de bank of broker, waardoor ze in principe buiten het faillissement vallen. Voor brokers die geen bank zijn, geldt het Nederlandse depositogarantiestelsel niet, zoals vermeld in de regelgeving.
Daarnaast zijn er specifieke spaarproducten die buiten de bescherming vallen. Een voorbeeld hiervan is een achtergesteld deposito. Dit type deposito biedt vaak een hogere rente, maar heeft een lagere zekerheid bij een faillissement van de bank. Het geld op een achtergesteld deposito wordt als 'achtergesteld' beschouwd, wat betekent dat andere schuldeisers voorrang krijgen bij een uitkering, en het DGS hierop niet van toepassing is. Ook een spaarverzekering, een product dat spaarelementen combineert met een verzekering, valt niet onder het depositogarantiestelsel.
Het depositogarantiestelsel is primair bedoeld voor particuliere spaarders en kleine bedrijven. Om die reden komen bepaalde entiteiten niet in aanmerking voor een vergoeding. Dit geldt voor overheden, banken en andere financiële ondernemingen. Hun tegoeden worden niet beschermd, omdat zij geacht worden zelf de risico's in te kunnen schatten en te dragen, of omdat er andere specifieke regelingen voor hen gelden.
Om een helder overzicht te geven, volgt hier een vergelijking van veelvoorkomende financiële producten en tegoeden, en hun status onder het depositogarantiestelsel:
| Product of tegoed | Valt onder DGS? | Toelichting |
|---|---|---|
| Spaarrekening | Ja | Tot €100.000 per persoon per bank. |
| Betaalrekening | Ja | Tot €100.000 per persoon per bank. |
| Termijndeposito (niet-achtergesteld) | Ja | Tot €100.000 per persoon per bank. |
| Aandelen | Nee | Beleggingen zijn onderhevig aan marktrisico en vallen buiten het DGS. |
| Obligaties | Nee | Beleggingen zijn onderhevig aan marktrisico en vallen buiten het DGS. |
| ETF's en beleggingsfondsen | Nee | Beleggingen zijn onderhevig aan marktrisico en vallen buiten het DGS. |
| Achtergesteld deposito | Nee | Lagere zekerheid bij faillissement; andere schuldeisers krijgen voorrang. |
| Spaarverzekering | Nee | Combinatie van sparen en verzekeren; valt onder andere regelgeving. |
| Tegoeden bij online brokers (zonder bankvergunning) | Nee | Deze vallen niet onder het Nederlandse DGS omdat ze geen bank zijn. |
| Tegoeden van overheden, banken, financiële ondernemingen | Nee | Deze entiteiten zijn uitgesloten van bescherming. |
Een veelvoorkomende misvatting is dat alle tegoeden die bij een financiële instelling worden aangehouden, automatisch onder het depositogarantiestelsel vallen. Dit is echter niet het geval. Zoals eerder genoemd, zijn beleggingen fundamenteel anders dan spaargeld en vallen ze niet onder deze bescherming. Ook het onderscheid tussen een bank en een online broker is cruciaal; een online broker zonder bankvergunning valt niet onder het Nederlandse depositogarantiestelsel, wat betekent dat het geld op een beleggingsrekening bij zo'n broker niet is gedekt door het DGS.
Het depositogarantiestelsel wordt in Nederland uitgevoerd door De Nederlandsche Bank (DNB), die toezicht houdt op de financiële sector en verantwoordelijk is voor de uitkering van de garantie bij een faillissement van een deelnemende bank. De regels hiervoor zijn vastgelegd in de Wet op het financieel toezicht (Wft) en Europese richtlijnen.