Beleggen in duurzame fondsen

Beleggen in duurzame fondsen betekent investeren via financiële producten die zich richten op bedrijven met een positieve milieu- en sociale impact. Deze fondsen, een type beleggingsfonds, streven naast financieel rendement ook naar duurzaamheid en maatschappelijke doelen. Op deze pagina leest u hoe u een duurzame beleggingsportefeuille opbouwt en waar u op let, inclusief de voordelen van betere rendementen, de bijdrage aan een duurzamere leefomgeving en mogelijkheden voor passief beleggen.

Wat zijn duurzame beleggingsfondsen?

Duurzame beleggingsfondsen zijn een type fonds dat zich richt op duurzaamheid en verantwoord beleggen. Deze fondsen, ook wel groenfondsen genoemd, beleggen in duurzame investeringen zoals milieuvriendelijke projecten of bedrijven die bijdragen aan een duurzamere samenleving. Ze balanceren tussen financieel rendement en een duurzame maatschappelijke en ecologische impact.

Voor u als belegger betekent dit dat u financiële rendementen kunt genereren en tegelijkertijd een positieve maatschappelijke bijdrage levert. Naast rendement, veiligheid en liquiditeit volgen deze fondsen het criterium duurzaamheid. Dit maakt ze een aantrekkelijke optie voor wie verder kijkt dan alleen winst. Ze worden vaak beoordeeld op criteria zoals de reductie van broeikasgassen, eerlijke arbeidsomstandigheden en het uitsluiten van kinderarbeid.

Hoe werkt beleggen in duurzame fondsen?

Beleggen in duurzame fondsen werkt door te investeren in financiële producten die zich richten op duurzame bedrijven. Dit kan via duurzame beleggingsfondsen, ETF's of indexfondsen, of door directe aandelen in duurzame bedrijven. Deze fondsen selecteren ondernemingen op basis van hun duurzaamheid en passen diverse beleggingsstrategieën toe. Ze gebruiken bijvoorbeeld ESG-criteria en sluiten ongewenste activiteiten uit. Ook zoeken ze naar bedrijven die een positieve bijdrage leveren aan milieu en maatschappij.

Selectie van bedrijven

De selectie van bedrijven voor duurzame fondsen gebeurt via specifieke methoden. Een veelgebruikte aanpak is de 'Best-in-Class' strategie. Deze methode selecteert de best presterende bedrijven binnen elke sector, zonder bepaalde sectoren volledig uit te sluiten. Hierbij wordt gekeken naar criteria zoals milieu, maatschappij en goed bestuur (ESG), waarbij de bedrijven worden gekozen die het beste aan deze criteria voldoen. Een voorbeeld is de DuurzaamTopSelectie portefeuille, die 20 sterke merken bevat die bijdragen aan een betere wereld. Het selectieproces voor deze portefeuille volgt een beleid van vier stappen. Ook BNP Paribas SRI-ETFs gebruiken een Best-in-Class aanpak, waarbij bedrijven een minimale ESG-rating moeten hebben.

Duurzame criteria en uitsluitingen

Duurzame criteria en uitsluitingen vormen de basis voor beleggen in duurzame fondsen. Deze fondsen hanteren strikte criteria voor investeringsselectie, waarbij ze bedrijven met duurzame bedrijfsmodellen vooropstellen. Uitsluitingscriteria spelen een belangrijke rol om investeringen te vermijden die ethische of ecologische waarden schenden. Duurzaam beleggen sluit ondernemingen uit die niet aansluiten bij persoonlijke waarden of die schadelijk zijn, zoals sectoren met ethische of ecologische bezwaren. Selectiecriteria voor duurzame actieve ETF's zijn vaak gebaseerd op ESG, SRI en specifieke uitsluitingscriteria. Zo zijn de uitsluitingscriteria van WWF-Nederland gebaseerd op UN Global Compact criteria met aanvullende eisen, en omvatten SRI-criteria de uitsluiting van wapens, tabak en gokken. Beleggers kunnen deze uitsluitingscriteria toepassen in hun duurzame beleggingsportefeuilles. De criteria voor duurzaam beleggen zijn in de loop der tijd geëvolueerd van enkel uitsluiting naar meer impactgericht beleggen.

Engagement en stemrecht

Engagement en stemrecht zijn instrumenten die investeerders en vermogensbeheerders inzetten om gendergelijkheid binnen bedrijven te bevorderen. Deze instrumenten helpen ook om uitdagingen beter te begrijpen en beste praktijken voor gendergelijkheid te identificeren. Het uitoefenen van stemrecht van aandeelhouders is hierbij een belangrijk onderdeel van engagement. Effectief engagement, zoals dialoog en stemmen op de jaarvergadering, vereist duidelijke doelstellingen en een tijdlijn. Ook escalatiestappen zijn hierbij nodig.

Welke soorten duurzame fondsen zijn er?

Duurzame fondsen bieden verschillende gradaties van duurzaamheid en financiële kenmerken, en komen in diverse vormen. U kunt onder andere kiezen uit:

• Actief beheerde fondsen die duurzame aandelen selecteren.
• Beursgenoteerde indexfondsen die ESG-criteria hanteren.
• Fondsen die beleggen in duurzame investeringen, ook wel groene of ethische fondsen genoemd.
• Intentionele fondsen met een expliciet duurzaam mandaat.

Aandelenfondsen

Aandelenfondsen hebben als beleggingsobjectief aandelen van bedrijven. Deze fondsen vertegenwoordigen eigendom in ondernemingen. Ze bieden beleggers een toegankelijke manier om deel te nemen aan de dynamische aandelenmarkt. Een belangrijk voordeel is diversificatie over veel aandelen met één transactie. Aandelenfondsen kunnen potentieel hogere rendementen bieden, maar hebben ook volatiele rendementen. Ze zijn eenvoudiger te beheren dan losse aandelen. Beleggers verzamelen via deze fondsen belangen in bedrijven en profiteren van marktomstandigheden. U kunt kiezen uit groeifondsen of waardefondsen.

Obligatiefondsen

Obligatiefondsen zijn beleggingsfondsen die investeren in obligaties. Een obligatiefonds verzamelt geld van deelnemers om diverse obligaties aan te kopen. Deze fondsen bevatten vastrentende waarden, zoals staats-, gemeentelijke en bedrijfsobligaties, en beleggen ook in effecten van semioverheden. Het doel van obligatiefondsen is kapitaalbehoud en het genereren van een regelmatig, stabiel inkomen, vaak met een lager risico dan aandelenfondsen. Ze bieden beleggers een gediversifieerde portefeuille, wat investeren met relatief klein kapitaal mogelijk maakt, en worden gezien als een stabiele beleggingsmogelijkheid. Dit type fonds investeert uitsluitend in obligaties en biedt risicodiversificatie.

Indexfondsen en ETF's

Indexfondsen en ETF's zijn beleggingsproducten die marktindices volgen. Ze repliceren de prestaties van een specifieke markt- of sectorindex, zoals de S&P 500. Deze fondsen bieden beleggers een brede spreiding over aandelen of obligaties. Dit leidt tot diversificatie en een lager risico vergeleken met individuele aandelen. Bovendien hebben indexfondsen en ETF's vaak lage beheerskosten, wat ze aantrekkelijk maakt voor langetermijnbeleggen in duurzame fondsen.

Waar let je op bij het kiezen van een duurzaam fonds?

Bij het kiezen van een duurzaam fonds let u op de duurzaamheidscriteria, kostenstructuur en beleggingsstrategieën. Zorgvuldig onderzoek helpt u een weloverwogen keuze te maken die financieel en ethisch rendeert. U moet kritisch kijken naar de duurzaamheidsclaims van het fonds en bepalen of het aansluit bij uw persoonlijke groene voorkeur. Ook de strengere duurzaamheidsbeoordeling van de fondsbeheerder is belangrijk, waarbij criteria zoals milieubescherming een rol spelen.

Kosten en fondskosten

Beleggen in duurzame fondsen brengt diverse kosten met zich mee. U betaalt jaarlijks fondskosten voor het beheer en de administratie van het fonds. Deze kosten worden verwerkt in de koers of prijs. De fondsbeheerder brengt deze kosten in rekening, die beheers- en transactiekosten omvatten, zoals toetredings- en uittredingskosten. De totale fondskosten, inclusief fondsmanagement en operationele kosten, staan vermeld in de basisinformatiebrochure (KID). Ook zijn er kosten voor het openen van een beleggingsrekening, aansluitkosten voor de beurs, en aankoop- en verkoopkosten. Fondsen brokers rekenen daarnaast instap- en uitstapkosten en een service fee.

Risico en spreiding

Risicobeheer bij beleggen in duurzame fondsen wordt effectief bereikt door spreiding. Door uw vermogen te verdelen over verschillende beleggingen, sectoren, regio's en zelfs meer dan 10.000 bedrijven wereldwijd, verkleint u het risico aanzienlijk. Dit vermindert de kans op een sterke negatieve invloed op uw portefeuille als een enkel aandeel of sector slecht presteert. Spreiding verlaagt de onvoorspelbaarheid van risico en de kans op verlies, zelfs bij onverwachte tegenvallers zoals economische crisissen. Vooral het koersrisico bij aandelenbeleggingen daalt aanzienlijk door deze methode. Zorgvuldige spreiding is essentieel voor risicobeperking in uw beleggingsportefeuille.

Duurzaamheidslabel en SFDR-classificatie

De SFDR-classificatie van duurzame beleggingsproducten is gereguleerd door de Europese Verordening betreffende de openbaarmaking van informatie over duurzaam beleggen (SFDR). Deze verordening trad in werking op 10 maart 2021 en verplicht financiële entiteiten om hun producten te classificeren. Binnen de SFDR-classificatie worden beleggingsproducten ingedeeld in drie duurzaamheidscategorieën: Artikel 6, Artikel 8 en Artikel 9-fondsen. Artikel 8-fondsen zijn gematigd duurzaam. Artikel 9-fondsen classificeren de hoogst duurzame financiële producten met een specifiek duurzaam beleggingsdoel. Deze classificatie helpt greenwashing te voorkomen en zorgt voor meer duidelijkheid en een uniforme duurzaamheidsdefinitie voor beleggers.

Hoe begin je met beleggen in duurzame fondsen?

Om te beginnen met beleggen in duurzame fondsen, kiest u voor duurzame beleggingsfondsen of ETF's die ESG-criteria integreren. Een startende belegger kan ethische fondsen gebruiken die samengesteld zijn volgens duurzame criteria. Begin met het vaststellen van uw doelen op basis van waarden zoals milieu, sociale rechtvaardigheid of goed bestuur. Duurzaam beleggen kan ook met een klein budget, door vermogen op te bouwen via regelmatige kleine bedragen. Zo bouwt u een duurzame portefeuille op die past bij uw doelstellingen en risicotolerantie, en draagt u bij aan een betere planeet en samenleving.

Stap 1: Bepaal je doel en horizon

De eerste stap bij beleggen in duurzame fondsen is het bepalen van uw beleggingsdoel. Een financieel plan maken begint met het vaststellen van uw beleggingshorizon. Het definiëren van financiële doelstellingen helpt u bij het kiezen van de juiste investeringshorizon. Dit bepaalt ook uw risiconiveau. Door deze doelen te stellen, bepaalt u of u een korte of lange termijn beleggingsdoel heeft. Dit is essentieel voor het bepalen van de zeithorizon van uw investeringen.

Stap 2: Vergelijk aanbieders en fondsen

Vergelijk aanbieders en fondsen zorgvuldig voordat u gaat beleggen in duurzame fondsen. Een fondsvergelijker helpt u bij het vergelijken van verschillende duurzame beleggingsfondsen op rendement en risico. U kunt hiermee ook duurzame ASN beleggingsfondsen vergelijken op risico's en mogelijke rendementen. Voor ETF's is het belangrijk om de kosten en aanbieders te vergelijken. Let hierbij op de kostenstructuur, zoals expense ratio's, management fees en performance fees. Particuliere beleggers moeten alle kosten in kaart brengen en aanbieders vergelijken. De fondsvergelijker tool van Morningstar Benelux ondersteunt u bij het vergelijken van eigenschappen van beleggingsfondsen. Ook fondsbrokers vergelijkt u op criteria zoals fondsenaanbod, kosten en betrouwbaarheid.

Stap 3: Open een rekening en stort inleg

Om te beleggen in duurzame fondsen opent u eerst een beleggingsrekening. Dit is de eerste stap om periodiek beleggen te starten bij een betrouwbare aanbieder, zoals een bank of broker. Na het openen van de rekening ontvangt u toegangsgegevens, waarmee u geld kunt storten. Een particuliere belegger start met beleggen door geld over te maken naar deze rekening. Bij het storten van inleg kiest u een betaalmethode en voert u het gewenste bedrag in. Het overgemaakte geld gebruikt u vervolgens om aandelen of andere financiële producten te kopen.

Stap 4: Volg en herbalanceer je portefeuille

Het volgen en herbalanceren van uw beleggingsportefeuille is essentieel om deze in lijn te houden met uw risicoprofiel en financiële doelen bij beleggen in duurzame fondsen. Dit proces beheert het risico door de oorspronkelijke portefeuille-allocatie te herstellen. U brengt hiermee de gewogen verdeling van uw beleggingen terug naar de bedoelde activaspreiding. Een periodieke herziening zorgt ervoor dat uw portefeuille afgestemd blijft op uw doelen en de marktomstandigheden. Stel, u begon met een 60/40 verhouding tussen aandelen en obligaties; herbalanceren betekent dan het verkopen van aandelen en het bijkopen van obligaties om die balans te herstellen. Regelmatig herbalanceren is dus cruciaal voor het onderhoud van een Buy-and-Hold-portfolio.

Wat kosten duurzame beleggingsfondsen?

De kosten van duurzame beleggingsfondsen zijn over het algemeen hoger dan die van niet-duurzame fondsen. Dit komt door intensievere analyse en monitoring, wat leidt tot hogere beheerskosten en vergoedingen. De hogere kosten worden ook veroorzaakt door het verzamelen van ESG-data en de constructie van duurzame strategieën. Duurzame actieve beleggingsfondsen kunnen extra kosten hebben door hogere lopende fondskosten, vaak door ethiekcommissies.

Toch zijn duurzame beleggingsfondsen niet te duur. Een onderzoek van Morningstar toonde enkele jaren geleden aan dat actieve duurzame aandelenfondsen in Europa gemiddeld iets goedkoper waren dan conventionele aandelenfondsen. Duurzame fondsen brengen wel hogere beheerskosten met zich mee dan duurzame ETF's, vanwege het actieve fondsbeheer. Duurzame wereldindexfondsen, zoals die gebruikt worden door Index People Vermogensbeheer en vermogensbeheerder Hout, hebben relatief lage kosten. De kosten van duurzame fondsen zijn een betrouwbare indicator voor toekomstige relatieve rendementen; lagere kosten vergroten de kans op een beter rendement.

Wat zijn de voordelen en nadelen van duurzaam beleggen?

Duurzaam beleggen biedt zowel voordelen als nadelen, waarbij de voordelen meestal opwegen tegen belastingvoordelen en positieve impact. Het maakt een duurzame toekomst mogelijk en kan stabiele langetermijnrendementen opleveren. Duurzame bedrijven zijn vaak toekomstbestendiger en lopen minder risico door klimaatverandering, wat duurzaam beleggen financieel aantrekkelijk maakt. Ook vermindert het risico's op corruptie en wanbeheer. U kunt zelfs belastingvoordeel krijgen bij investeringen in groene projecten of bedrijven, en de vraag naar duurzame beleggingsmogelijkheden neemt toe.

Toch zijn er ook nadelen. Duurzaam beleggen wordt vaak als duurder gezien dan conventioneel beleggen, mede door hogere beheerkosten. Er bestaat een risico op onvoldoende financieel rendement, en sommigen betwijfelen of het wel het beste rendement oplevert. Wetenschappelijk onderzoek toont echter aan dat duurzaam beleggingsbeleid rendementelijk gelijk is aan traditioneel beleggen. Bovendien kan duurzaam beleggen een positieve invloed hebben op uw beleggingsrendement.

Hoe beoordeel je de duurzaamheid van een fonds in de praktijk?

U beoordeelt de duurzaamheid van een fonds in de praktijk aan de hand van vijf pijlers. Deze pijlers omvatten ESG-doelstellingen, duurzame portefeuillekenmerken, kwaliteit van duurzaamheidsonderzoek, actief aandeelhouderschap en transparantie over ESG-rapportage. Een fonds wordt geëvalueerd op ecologische, sociale aspecten en goed ondernemingsbestuur. Hierbij let u op criteria zoals milieubescherming, eerlijke arbeidsomstandigheden en respect voor mensenrechten. Dit helpt u om greenwashing te herkennen en de werkelijke impact van uw belegging te begrijpen.

SFDR artikel 6, 8 en 9 uitgelegd

De SFDR-verordening, opgelegd door de Europese Unie, classificeert financiële producten in Artikel 6, 8 en 9. Dit geeft duidelijkheid over de duurzaamheid van beleggingsproducten. Artikel 6 omvat producten die niet in de categorieën 8 of 9 vallen. Producten onder Artikel 8 richten zich op ESG-kenmerken. Artikel 9 producten hebben duurzame beleggingen als doel. Ze voldoen aan procedures voor goed ondernemingsbestuur. Dit zijn de meest deugdzame producten voor duurzaam beleggen met een milieuvriendelijk of maatschappelijk doel.

ESG-scores, uitsluitingscriteria en impactdoelen

Een ESG-score beoordeelt bedrijven op milieu, sociale factoren en goed bestuur. Deze scores worden beoordeeld op duurzaamheidscriteria, zoals milieu-impact, sociale verantwoordelijkheid en corporate governance. Ze omvatten specifieke criteria zoals CO2-uitstoot, waterverbruik, diversiteit, arbeidsomstandigheden, ethiek en transparantie. De scores zijn gebaseerd op het beleid en de processen van bedrijven op deze gebieden. Het milieucriterium meet bijvoorbeeld het beheer van milieugevaren, inclusief energieverbruik en afvalproductie; sociale indicatoren omvatten onder meer medewerkerstevredenheid. ESG-scores helpen beleggers bij het beoordelen van de bedrijfsimpact en ethiek, en creëren transparantie in duurzame beleggingsanalyse. Dit stelt investeerders in staat om gefundeerde beslissingen te nemen, waarbij vermogensbeheerders deze criteria toepassen bij de selectie van beleggingstitels.

Greenwashing herkennen bij duurzame fondsen

Greenwashing is wanneer een fonds zich duurzaam voordoet, maar dit in werkelijkheid niet is. Het is een misleidende voorstelling van duurzaamheid. Beleggingsinstellingen doen zich hierbij duurzamer voor dan ze werkelijk zijn. U herkent greenwashing door te letten op schijnbaar duurzame claims zonder daadwerkelijke duurzame daden. Echte duurzame investeringen vereisen dat u greenwashing vermijdt. Beleggers in duurzame ETF's en ethische beleggingsfondsen moeten zorgvuldig controleren op dit risico. Fondsen kunnen zichzelf onterecht als ethisch presenteren. Soms bevatten duurzame fondsen bedrijven met twijfelachtige duurzaamheid. De oplossing hiervoor is greenwashing tegengaan via transparantie en educatie van beleggers.

Wat is het beste duurzame beleggingsfonds?

Het beste duurzame beleggingsfonds is het fonds dat het beste bij uw persoonlijke situatie, beleggingsstrategie en duurzaamheidswaarden past. De keuze voor een duurzame wereld-ETF is altijd persoonlijk. U vindt een overzicht van opties op beste duurzame beleggingsfondsen.

Het ASN Duurzaam Aandelenfonds is bijvoorbeeld door IEX Gouden Stier geselecteerd als een van de beste. Dit fonds won de prijs voor Beste duurzame fonds. In 2014 was het zelfs het enige duurzame beleggingsfonds in de top 25. Uit onderzoek blijkt dat duurzame beleggingsfondsen tot 62 procent beter presteren dan traditionele fondsen, wat wijst op betere rendementen voor fondsen met een duurzame focus. Duurzaam beleggende fondsen zoeken binnen sectoren naar de meest duurzaam opererende ondernemingen. Beleggers die duurzaamheid belangrijk vinden, kunnen ook kiezen voor alternatieven zoals het Triodos Groenfonds.

Is groen beleggen nog financieel interessant?

Ja, groen beleggen is financieel interessant. Het biedt beleggers belastingvoordeel, mits het fonds erkend is door de Belastingdienst. Dit fiscale voordeel maakt groen beleggen aantrekkelijk. Groen beleggen verschilt hierin van duurzaam beleggen, waar deze fiscale voordelen niet gelden. U kunt groen beleggen of sparen via speciale groenfondsen, vaak opgericht door banken. Deze groene geldbeleggingen bieden kansen op aantrekkelijke rendementen en significant groeipotentieel. Een voorbeeld is participatie in Groenfonds Regionaal Duurzaam, dat een gezond rendement van 4% tot 6% per jaar kan opleveren.

Wat zijn de nadelen van duurzaam beleggen?

Duurzaam beleggen kent naast voordelen ook specifieke nadelen die u in overweging moet nemen.

• Hogere kosten: Duurzame beleggingsfondsen zijn vaak duurder dan conventionele opties, door intensievere analyse en monitoring.
• Risico op lager rendement: Er bestaan onzekerheden over het financiële potentieel en het beste rendement, wat kan leiden tot onvoldoende opbrengsten.
• Beperkte spreiding: Het uitsluiten van bepaalde sectoren kan de spreiding van uw beleggingen verminderen, wat het beleggingsrisico verhoogt.
• Greenwashing: Het gevaar van greenwashing is reëel, waarbij fondsen zich duurzamer voordoen dan ze zijn, wat de werkelijke impact ondermijnt.
• Specifieke risico's bij ETF's: Duurzame ETF's bieden soms een beperkte keuze en brengen, net als andere beleggingen, het risico op verlies van uw inleg met zich mee.
• Rendementsverlies: Volgens traditionele beleggingsliteratuur kan de focus op duurzaamheid ten koste gaan van het financiële rendement.

Heeft 100 euro per maand beleggen zin?

Ja, beleggen met 100 euro per maand kan zeker zinvol zijn, vooral door het rente-op-rente effect. Een belegger die hiermee start, kan op de lange termijn bijna 250.000 euro bij elkaar beleggen. Een vroege startende belegger kan met een maandelijkse inleg van 100 euro na 40 jaar beleggen bijna 190.000 euro opbouwen bij een rendement van ongeveer 6% per jaar. Met een gemiddeld rendement van 8% over 40 jaar kan dit zelfs oplopen tot meer dan 600.000 euro. Over 30 jaar kan 100 euro per maand bij 6% rendement 49.000 euro opleveren, en bij 7% rendement zelfs 122.709 euro. Zelfs als het rendement door kosten gedrukt wordt tot 5,8% over 30 jaar, kan de opgebouwde waarde 141.673 euro zijn. Na 25 jaar sparen via een beleggingsrekening kunt u ruim 50.000 euro bereiken, en na 20 jaar is een totaal eindvermogen van 52.397 euro mogelijk. Dit toont aan dat beleggen met 100 euro per maand kan leiden tot flinke groei in rendement op lange termijn.

Hoe herken je greenwashing bij duurzame fondsen?

Greenwashing herken je door kritisch te kijken naar de werkelijke beleggingen van een fonds. Het is een misleidende voorstelling van duurzaamheid, waarbij bedrijven zich groener voordoen dan ze zijn. Soms bevatten duurzame fondsen bedrijven met twijfelachtige duurzaamheid of controversiële praktijken. Een onderzoek van Investico toonde aan dat meer dan de helft van 'donkergroene' fondsen in fossiele brandstoffen investeert. Let ook op fondsen die misleidend hernoemd worden, vaak als marketinginstrument, wat angst voor greenwashing voedt. Europese regels zoals SFDR zijn bedoeld om dit te voorkomen. Beleggers die greenwashing willen vermijden, moeten het fondsobjectief en de beleggingen grondig onderzoeken. Keurmerken zoals het FNG-Siegel bieden hierbij extra oriëntatie.