Hoeveel belasting betaal je over winst uit beleggingen?
In Nederland betaal je over winst uit beleggingen belasting in Box 3, die voor de jaren 2026 en 2027 wordt berekend over een fictief rendement. Het belastingtarief hierover bedraagt 36%. Echter, als je werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement, betaal je belasting over het lagere werkelijke rendement. Vanaf 2028 is de intentie om over te stappen op een heffing over het werkelijk behaalde rendement.
Voor de jaren 2026 en 2027 hanteert de Belastingdienst nog een overgangsregeling voor de belasting op vermogen in Box 3. Deze belasting wordt geheven over een 'fictief rendement' op je vermogen, inclusief beleggingen. Het tarief over dit fictieve rendement is 36%. Een belangrijk aspect van de huidige regeling is dat als je werkelijk behaalde bruto rendement lager is dan het berekende fictieve rendement, de belasting wordt berekend over het lagere werkelijke rendement. Beleggers betalen hierdoor nooit meer belasting dan over hun werkelijk behaalde rendement en beleggers die verlies maken, betalen géén belasting.
Om dit te illustreren, volgt hier een rekenvoorbeeld voor de belasting over beleggingswinst voor de jaren 2026-2027. Stel, je hebt een belegd vermogen waarover de Belastingdienst een fictief rendement van €4.000 berekent. Het belastingtarief is 36%.
- Scenario 1: Werkelijk rendement is hoger dan fictief rendement
Je behaalt een werkelijk rendement van €6.000. De belasting wordt dan berekend over het fictieve rendement van €4.000.
Berekening: 36% van €4.000 = €1.440 belasting. - Scenario 2: Werkelijk rendement is lager dan fictief rendement
Je behaalt een werkelijk rendement van €2.000. Omdat je werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement, wordt de belasting berekend over je werkelijke rendement.
Berekening: 36% van €2.000 = €720 belasting. - Scenario 3: Je maakt verlies
Je behaalt een werkelijk rendement van -€1.000 (verlies). In dit geval betaal je geen belasting over je beleggingen.
De huidige systematiek met het fictieve rendement is sinds 2001 van kracht, maar de Hoge Raad heeft geoordeeld dat het werken met een fictief rendement oneerlijk is. Daarom wordt er gewerkt aan een nieuw stelsel, de 'Wet werkelijk rendement box 3', die het mogelijk maakt om belasting te heffen over het werkelijk behaalde rendement.
Vanaf 2028 zal de belastingheffing op beleggingen naar verwachting gebaseerd zijn op het (bruto) werkelijk rendement. Dit betekent een fundamentele verschuiving in de manier waarop je belasting betaalt over je beleggingswinst. De nieuwe wet kiest voor een combinatie van belasting op vermogensaanwas voor gewone beleggingen en aandelen, en vermogenswinst voor vastgoed. De berekening van het werkelijk rendement bij beleggingen kan complex zijn, aangezien het vaak gebaseerd is op een 'papieren' werkelijkheid zolang de beleggingen niet zijn verkocht.
Een veelvoorkomende misvatting is dat de belasting op beleggingen in 2026 al volledig over het werkelijk behaalde rendement wordt geheven. Dit is onjuist. Voor 2026 en 2027 blijft de basis de fictieve rendementsheffing, met de belangrijke correctie dat je nooit meer belasting betaalt dan over je werkelijk behaalde rendement. De overstap naar een volledige heffing op werkelijk rendement staat gepland voor 2028. Voor meer informatie over de actuele belastingregels kun je terecht op de website van de Belastingdienst.