Wat als je aandelen erft?

Wanneer u aandelen erft, krijgt u te maken met zowel praktische als fiscale zaken. Praktisch gezien moeten de aandelen op uw naam worden gezet en fiscaal gezien zijn ze onderdeel van de erfenis waarover erfbelasting verschuldigd kan zijn, en vallen ze daarna in Box 3 van de inkomstenbelasting als onderdeel van uw vermogen.

Het proces van het erven van aandelen omvat verschillende stappen, zowel administratief als juridisch. Het is raadzaam om hierin zorgvuldig te werk te gaan om complicaties te voorkomen. De eerste stap is vaak het verkrijgen van een verklaring van erfrecht.

• Verklaring van erfrecht: Dit document, opgesteld door een notaris, toont aan wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de nalatenschap af te wikkelen. Zonder deze verklaring kunnen banken en brokers de aandelen doorgaans niet overschrijven.
• Informeren van de bank/broker: Met de verklaring van erfrecht informeert u de bank of de beleggingsinstelling waar de aandelen worden aangehouden over het overlijden van de erflater. Zij zullen de rekening blokkeren en u begeleiden bij het overschrijven van de aandelen.
• Overschrijven van de aandelen: De aandelen worden vervolgens op naam van de erfgenaam of erfgenamen gezet. Dit kan betekenen dat ze naar een bestaande beleggingsrekening van de erfgenaam worden overgeboekt, of dat er een nieuwe rekening moet worden geopend.
• Keuze aanhouden of verkopen: Na de overdracht kunt u besluiten de aandelen aan te houden of te verkopen. Deze keuze heeft fiscale implicaties, zoals hieronder verder wordt toegelicht.

Fiscale gevolgen van het erven van aandelen zijn tweeledig: u krijgt te maken met erfbelasting en later met inkomstenbelasting.

Erfbelasting: De waarde van de geërfde aandelen op de datum van overlijden van de erflater telt mee voor de erfbelasting. De hoogte van deze belasting is afhankelijk van de totale waarde van de erfenis en uw relatie tot de overledene. Er gelden verschillende vrijstellingen en tarieven. Voor de meest actuele informatie over vrijstellingen en tarieven voor erfbelasting verwijst de Belastingdienst naar hun website.

Inkomstenbelasting (Box 3): Zodra de aandelen op uw naam staan, worden ze onderdeel van uw vermogen in Box 3 van de inkomstenbelasting. In Box 3 wordt belasting geheven over een fictief rendement op uw vermogen, inclusief de waarde van de aandelen. De werkelijke koerswinsten of verliezen en ontvangen dividenden worden hierbij niet direct belast, maar de waarde van de aandelen op de peildatum (1 januari van het betreffende belastingjaar) telt mee voor de berekening van het forfaitaire rendement. De exacte percentages en de vermogensvrijstellingen wijzigen jaarlijks. Voor de meest recente cijfers kunt u de website van de Belastingdienst raadplegen.

Aanmerkelijk belang: Een uitzondering op de Box 3-regeling geldt als de erflater (of u als erfgenaam) een 'aanmerkelijk belang' had in een vennootschap. Dit is doorgaans het geval als u (of de erflater) ten minste 5% van de aandelen in een vennootschap bezit. In dat geval vallen de aandelen in Box 2 van de inkomstenbelasting, waar andere regels en tarieven gelden voor de waardestijging en dividenden.

Een veelvoorkomende misvatting is dat u bij de verkoop van geërfde aandelen direct belasting betaalt over de behaalde winst. In werkelijkheid geldt voor de meeste particuliere beleggers dat de aandelen in Box 3 vallen, waar niet de werkelijke winst, maar een fictief rendement wordt belast. Dit betekent dat als u de aandelen verkoopt, de opbrengst de omvang van uw vermogen beïnvloedt voor de Box 3-heffing van het volgende jaar, maar er is geen aparte belasting op de verkoopwinst zelf, tenzij er sprake is van een aanmerkelijk belang.

Gezien de complexiteit van de fiscale regels, vooral bij grotere erfenissen of specifieke situaties zoals een aanmerkelijk belang, is het verstandig om advies in te winnen bij een notaris of een fiscaal adviseur. Zij kunnen u helpen de specifieke gevolgen voor uw situatie te bepalen en de afwikkeling correct te laten verlopen.