Verwateren aandelen berekenen

Verwateren aandelen berekenen is essentieel om te begrijpen hoe uw belang in een bedrijf verandert. Verwatering treedt op wanneer nieuwe aandelen worden uitgegeven en bestaande aandeelhouders niet naar rato bijkopen, waardoor zij een lager percentage van het totaal aantal uitstaande aandelen in handen hebben en hun eigendomspercentage daalt. Op deze pagina leest u hoe u de verwatering van aandelen en de verwaterde winst per aandeel kunt berekenen, inclusief de impact op het eigendomsaandeel.

Wat betekent aandelenverwatering?

Aandelenverwatering is een financiële term die betekent dat de waarde of het percentage van bestaande aandelen afneemt bij de uitgifte van nieuwe aandelen. Het definieert een situatie waarbij het percentage aandelenbezit van een aandeelhouder afneemt. Dit gebeurt omdat nieuwe aandelen worden uitgegeven en de aandeelhouder niet hetzelfde percentage bijkoopt.

Voor u als bestaande aandeelhouder vermindert dit de nettovermogenswaarde per aandeel. Uw eigendomspercentage in het bedrijf daalt, net als uw macht en invloed. Ook verlaagt aandelenverwatering de winst per aandeel, waardoor de waarde van uw bestaande aandelen afneemt. De uitgifte van extra gewone aandelen of converteerbare senior effecten door de uitgevende entiteit veroorzaakt deze verwatering. Stel, u bezit 10% van een bedrijf. Als het bedrijf nieuwe aandelen uitgeeft en u koopt niet bij, dan zakt uw percentage. Dit is een direct gevolg van de beslissing van het bedrijf om extra aandelen uit te geven.

Hoe bereken je verwatering van aandelen?

U berekent verwatering van aandelen door te kijken naar het aantal bestaande aandelen en de nieuwe uitgifte. Het procentuele eigenaarschap na verwatering bepaalt u door uw aandelen te delen door het nieuwe totale aantal uitstaande aandelen. Dit proces omvat het vaststellen van het aantal bestaande en nieuwe aandelen, waarna u het verwateringspercentage en uw nieuwe belang per aandeelhouder berekent.

Stap 1: bepaal het aantal bestaande aandelen

Om de verwatering van aandelen te berekenen, start u met het vaststellen van het huidige aantal uitstaande aandelen. Een bedrijf stelt bij oprichting het aantal aandelen vast, meestal op 100 aandelen. Voor aandelen is een opgave van het aantal geautoriseerde aandelen nodig. Een aandelensplitsing kan het aantal aandelen in bezit van bestaande aandeelhouders verhogen. Dit initiële aantal is de basis voor de verdere berekening van verwatering.

Stap 2: tel de nieuwe uitgifte mee

Na het bepalen van de bestaande aandelen, telt u de nieuwe uitgifte mee. Dit zijn de aandelen die het bedrijf extra uitgeeft, bijvoorbeeld om kapitaal op te halen. U voegt dit aantal toe aan het totaal van de al bestaande aandelen. Het totale aantal aandelen vormt dan de basis voor de verwateringsberekening.

Stap 3: bereken het verwateringspercentage

U berekent het verwateringspercentage door de nieuwe aandelen te delen door het totale aantal aandelen na de uitgifte. Dit percentage laat zien hoeveel het belang van bestaande aandeelhouders afneemt. Het is een belangrijke indicator voor de impact van een nieuwe aandelenuitgifte. Voor een precieze berekening heeft u de exacte aantallen bestaande en nieuwe aandelen nodig.

Stap 4: bereken het nieuwe belang per aandeelhouder

Om het nieuwe belang per aandeelhouder te berekenen, telt u uw eigen aandelen op bij de nieuwe uitgifte. Het aantal nieuwe aandelen dat toekomt aan aandeelhouders wordt bepaald door het bezugsverhältnis, de verhouding tussen oude en nieuwe aandelen. Bij een overname kunnen er bijvoorbeeld 4.000 nieuwe aandelen ontstaan. Daarna deelt u uw persoonlijke aantal aandelen door het totale aantal aandelen na de uitgifte. Dit resultaat is uw nieuwe percentage eigendom in de vennootschap.

Voorbeeld van verwatering bij een aandelenuitgifte

Verwatering van aandelen betekent dat de waarde of het percentage van bestaande aandelen afneemt bij de uitgifte van nieuwe aandelen. Voor een dieper inzicht in dit proces, kunt u hier meer lezen over verwateren van aandelen. Een voorbeeld van verwatering bij een aandelenuitgifte maakt dit duidelijk. Stel, u bezit 10% van de aandelen in een bedrijf. Als het bedrijf nieuwe aandelen uitgeeft en u koopt niet bij, daalt uw eigendomspercentage. Dit is een situatie die in Nederland verwatering wordt genoemd, waarbij uw percentage aandelenbezit afneemt omdat u niet hetzelfde percentage bijkoopt. Hierdoor heeft u een lager percentage van het totaal aantal uitstaande aandelen in handen. Dit vermindert uw eigendomspercentage en kan leiden tot een onevenredige vermindering in economische en stemrechten, waarbij de vermindering van stemrecht zelfs verhoudingsgewijs groter kan zijn dan de toename van activa door de uitgifte. In 2021 daalde een aandelenbezit van 1 procent zelfs naar 0,94 procent na een kapitaalverhoging. Dit proces vermindert ook de nettowaarde per aandeel voor bestaande aandeelhouders.

Wanneer treedt verwatering op?

Verwatering van aandelen treedt op wanneer een bedrijf nieuwe aandelen uitgeeft, waardoor het relatieve eigendomspercentage van bestaande aandeelhouders daalt. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij de uitgifte van nieuwe aandelen, of door de conversie van opties en leningen. Ook kan verwatering optreden als het voorkeursrecht van bestaande aandeelhouders wordt uitgesloten.

Nieuwe aandelen uitgeven

Nieuwe aandelen uitgeven is een manier voor bedrijven om geld op te halen, vaak voor groei. Beursgenoteerde bedrijven trekken zo kapitaal aan, als alternatief voor schulden. Door deze uitgifte stijgt het aantal uitstaande aandelen in de financiële markt. Dit vermindert het aandeel van huidige aandeelhouders en leidt tot verwatering van hun belang. De winst wordt dan verdeeld over meer aandelen, wat de waarde van bestaande aandelen kan doen dalen. Een gerichte aandelenuitgifte kan voorkeursrechten van aandeelhouders omzeilen. Bedrijven kunnen nieuwe aandelen ook kosteloos aan zichzelf uitgeven, wat het geplaatst aandelenkapitaal verhoogt.

Opties, converteerbare leningen en stock compensation

Opties en stock compensation beïnvloeden de verwatering van aandelen. Opties die aan werknemers en managers worden uitgegeven, verwateren aandeelhoudersbelangen. Werknemers met stock opties krijgen het recht om aandelen te kopen tegen een vooraf bepaalde uitoefenprijs. Deze aandelenopties als personeelsbeloning geven rechten om aandelen te kopen, wat kan leiden tot eigendom van aandelen. Opties kunnen ook dienen als potentieel stemrechtgevende instrumenten. Verschillende aandelenopties, warrantplannen en performance share plans laten personeelsleden toe aandelen te verwerven. Alternatieve verloning voor kaderleden kan bestaan uit aandelenoptieplannen, RSU-schema’s, Phantom shares en Virtual Stock Options. Deze alternatieve vergoedingsstructuren zijn vaak belastingvriendelijke compensatievormen.

Voorkeursrecht en uitsluiting daarvan

Voorkeursrecht geeft bestaande aandeelhouders het recht om als eerste nieuwe aandelen te kopen. Dit voorkomt dat hun belang verwaterd raakt. Soms wordt dit recht uitgesloten, bijvoorbeeld om snel kapitaal op te halen bij nieuwe investeerders. De voorwaarden hiervoor staan vaak in de statuten van een bedrijf of een aandeelhoudersovereenkomst. Voor specifieke details over voorkeursrecht en de uitsluiting ervan, raadpleegt u de statuten van de betreffende onderneming.

Wat zijn de gevolgen voor aandeelhouders?

Verwatering van aandelen heeft directe gevolgen voor bestaande aandeelhouders, zoals een afname van hun eigendomspercentage en stemrechten. Nieuwe uitgifte van aandelen, bijvoorbeeld door kasbehoefte of omzetting van leningen, vermindert hun belang. Dit kan ook de ondernemingswaarde verwateren. Zelfs bonus aandelen of aandelenvergoedingen in de techindustrie kunnen het relatieve aandelenbezit verminderen. Dit beïnvloedt de winst per aandeel en kan leiden tot verlies van controle, vooral voor minderheidsaandeelhouders.

Effect op stemrecht

Aandelenverwatering heeft direct invloed op uw stemrecht. Uw stemrecht, als aandeelhouder, is het recht om te stemmen over belangrijke beslissingen. Voor minderheidsaandeelhouders is de invloed van dit stemrecht vaak beperkt, zoals Rosl Veltmeijer aangeeft. In België kunnen drempels van twee derde of het principe van dubbel stemrecht de rechten van minderheidsaandeelhouders ondermijnen, wat het principe van 'één aandeel, één stem' kan schenden. Het gebruik van stemrecht is overigens niet onbeperkt; maatschappelijk onbetamelijk handelen is niet toegestaan volgens het Nederlandse vennootschapsrecht.

Effect op winst per aandeel

Aandelenverwatering verlaagt de winst per aandeel. Wanneer een bedrijf nieuwe aandelen uitgeeft, daalt de winst per aandeel als de totale winst gelijk blijft. Een toename van uitstaande aandelen verlaagde de winst per aandeel in het eerste kwartaal van 2024. Omgekeerd kan een vermindering van uitstaande aandelen de winst per aandeel verhogen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de inkoop van eigen aandelen, wat de winst per aandeel doet stijgen. De winst wordt dan verdeeld over minder aandeelhouders. Ook compensatoire aandelenopties kunnen een negatieve invloed hebben op de winst per aandeel.

Effect op minderheidsaandeelhouders

Verwatering van aandelen raakt minderheidsaandeelhouders direct. Een meerderheidsaandeelhouder kan besluiten nemen om uw belang te verwateren of zelfs buitenspel te zetten, bijvoorbeeld door nieuwe aandelen uit te geven. Dit leidt tot een reductie van de nettowaarde per aandeel. Ook omvat verwatering een onevenredige vermindering in economische en stemrechten, waarbij het stemrecht verhoudingsgewijs sterker afneemt dan de toename van activa door de uitgifte. Als u na een aandelenuitgifte niet hetzelfde percentage bijkoopt, ervaart u verwatering. Gedragingen van de meerderheidsaandeelhouder kunnen de waarde van uw aandelen verminderen. De verdunning van uw eigendomspercentage verlaagt ook de potentiële rendementen op uw initiële investering. Zelfs als u niet kiest voor dividendbetaling in aandelen, ervaart u een marginale verdunning van uw aandelenbezit.

Hoe voorkom je ongewenste verwatering?

Om ongewenste verwatering te voorkomen, moet u uw rechten als aandeelhouder goed vastleggen en benutten. Dit kan door duidelijke afspraken in statuten en aandeelhoudersovereenkomsten, en door het benutten van voorkeursrecht bij nieuwe uitgiftes. Zo beschermt u uw belang en invloed binnen het bedrijf.

Statuten en aandeelhoudersovereenkomst

Statuten en een aandeelhoudersovereenkomst zijn essentieel om ongewenste verwatering te voorkomen en aandeelhoudersgeschillen te beheersen. De statuten leggen de basisregels van de vennootschap vast, waaraan elke aandeelhouder gebonden is. Een aandeelhoudersovereenkomst regelt de onderlinge verhoudingen tussen aandeelhouders en vult de statuten aan. U tekent als aandeelhouder deze overeenkomst, die niet openbaar is en niet strijdig mag zijn met de statuten. Statuten wijzigt u via een besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders.

Voorkeursrecht goed vastleggen

Voorkeursrecht legt u goed vast door het schriftelijk vast te leggen, inclusief een uitleg over de werking en gevolgen. Dit voorkomt onduidelijkheid en beschermt uw rechten. De voorwaarden van het voorkeursrecht, zoals de inwerkingtreding en reactietermijnen, moeten duidelijk zijn. Ook een boetebeding kan onderdeel zijn van de vastlegging. Zonder duidelijke afspraken over bijvoorbeeld de koopprijs, kan er discussie ontstaan over de precieze inhoud van het voorkeursrecht. De eigenaar van de zaak moet een duidelijk voorbehoud maken om het voorkeursrecht tegen derden te beschermen. Eenmaal contractueel vastgelegd, kunnen deze afspraken niet zomaar eenzijdig worden gewijzigd.

Bescherming voor bestaande aandeelhouders

Bestaande aandeelhouders beschermen zich tegen verwatering van hun aandelenbelang door matchingsrechten en preferente inschrijvingsrechten. Deze rechten voorkomen dat je eigendomspercentage verwatert bij nieuwe financieringsrondes. Matchingsrechten geven je het recht om te investeren in nieuwe rondes vóór externe investeerders. Zo behoud je jouw participatiepercentage in de onderneming. Ook de uitgifte van een Berichtigingsaktie beschermt aandeelhouders tegen kapitaalverwatering. Uitgiftepremies beschermen oude aandeelhouders tegen nieuwe aandeelhouders bij een kapitaalsverhoging. Juridische en contractuele bescherming kan ook helpen om verlies van participatiewaarde te voorkomen. In België beschermt voorkeurrecht of contractuele bescherming bestaande aandeelhouders specifiek tegen aandelenverwatering.

Hoe bereken je verwaterde aandelen?

Verwaterde aandelen bereken je door de verwaterde winst per aandeel (Diluted EPS) te bepalen. Deze berekening wordt uitgevoerd door het netto-inkomen te delen door het gewogen gemiddelde aantal gewone aandelen, plus het effect van verwaterende gewone equivalente aandelen. Voor financiële verslaggeving reken je het netto-inkomen toe aan controlerende aandeelhouders. Je deelt dit door het gewogen gemiddelde aantal gewone aandelen plus verwaterende aandelen, inclusief potentieel verwaterende effecten en de uitgifte van verwaterde aandelen of units. Het gaat om het nettoresultaat per aandeel, aangepast voor verwatering, of het netto-inkomen beschikbaar voor gewone aandeelhouders. Uiteindelijk is het de netto winst of verlies van het boekjaar, toe te rekenen aan gewone aandeelhouders, gedeeld door het aantal gewone aandelen inclusief potentiële verwatering.

Wat is verwaterde winst per aandeel?

Verwaterde winst per aandeel, of Diluted EPS, is een financiële maatstaf die de winst per aandeel van een bedrijf weergeeft, inclusief het effect van mogelijke verwatering. U berekent dit door het netto-inkomen te delen door het gewogen gemiddelde aantal gewone aandelen, plus de invloed van potentieel verwaterende effecten. Hierbij tellen bijvoorbeeld stockopties, restricted stock met toekomstige dienstvereiste en uitoefenbare warrants mee. Zo berekent Van Lanschot Kempen de winst toewijsbaar aan gewone aandeelhouders gedeeld door het gewogen gemiddelde aantal gewone uitstaande aandelen, aangepast voor mogelijke verwatering.

Wat is een voorbeeld van aandelenverwatering?

Een voorbeeld van aandelenverwatering is de uitgifte van nieuwe aandelen door een bedrijf. Dit kan gebeuren via nieuwe gewone aandelen of door Stock Appreciation Rights. Hierdoor vermindert het eigendomspercentage van de aandeelhouder in het bedrijf. Bestaande aandeelhouders hebben dan een lager percentage van het totaal aantal uitstaande aandelen in handen. Ook bij gestructureerde schuld met warrants of HTGC leningen met warrants kan verwatering optreden, wat vaak resulteert in een lage tot middelmatige aandelenverwatering. Dit leidt voor bestaande aandeelhouders tot een vermindering van de nettovermogenswaarde per aandeel en een onevenredige vermindering in economische en stemrechten.

Wat zijn volledig verwaterde aandelen?

Volledig verwaterde aandelen zijn het totale aantal aandelen dat uitstaat als alle converteerbare instrumenten, zoals management aandelen, zijn omgezet in gewone aandelen. Dit geeft een completer beeld van de mogelijke verwatering van aandelen. In mei 2020 had Pershing Square Holdings, Ltd. 203.794.271 openbare aandelen op volledig verwaterde basis. Dit was inclusief de veronderstelde conversie van management aandelen. Na een aandeleninkoop in juni 2020 daalde dit aantal naar 202.371.460 volledig verwaterde openbare aandelen voor hetzelfde bedrijf. Dit toont aan hoe het aantal verwaterde aandelen kan fluctueren.