Waarom ging Silicon Valley Bank failliet?

Silicon Valley Bank (SVB) ging in maart 2023 failliet door een combinatie van slecht renterisicobeheer, aanzienlijke verliezen op investeringen in staatsobligaties als gevolg van snelle renteverhogingen, en een daaropvolgende bankrun veroorzaakt door verlies van vertrouwen. Dit leidde tot acute liquiditeitsproblemen, mede door het hoge percentage onverzekerde deposito's.

De ondergang van Silicon Valley Bank (SVB) in maart 2023 was het resultaat van een ongelukkige samenloop van strategische fouten en externe economische omstandigheden. Jarenlang had SVB, die zich richtte op tech-startups en durfkapitalisten, een enorme instroom van deposito's gezien. Deze deposito's werden door de bank veelal geïnvesteerd in langlopende staatsobligaties, een belegging die traditioneel als veilig wordt beschouwd (Fact 1, Fact 2).

Het probleem ontstond toen centrale banken, in een poging de inflatie te beteugelen, de rentetarieven snel en agressief verhoogden. Dit "krapper monetair beleid" (Fact 8) en de "snelle renteverhogingen" (Fact 5, Fact 9) hadden directe gevolgen voor de waarde van de staatsobligaties die SVB in bezit had. Omdat de rente op nieuwe obligaties steeg, daalde de marktwaarde van de oudere obligaties met een lagere rente. SVB had hierdoor te maken met "betekenisvolle financiële verliezen" (Fact 1) op deze beleggingen, mede door "slecht renterisicobeheer" (Fact 1, Fact 2).

Toen de economische omstandigheden verslechterden, begonnen veel van SVB's klanten – de startups – hun geld op te nemen om hun bedrijfsvoering te financieren. Om aan deze opnames te voldoen, moest SVB een deel van haar obligatieportefeuille verkopen. Deze "gedwongen verkoop staatsobligaties" (Fact 6) gebeurde tegen een aanzienlijk verlies, omdat de marktwaarde van de obligaties door de gestegen rente was gedaald. De bank maakte deze verliezen openbaar, wat het vertrouwen van klanten schaadde (Fact 10).

De combinatie van deze factoren leidde tot paniek onder de depositohouders. Berichten in de media, inclusief sociale media, over de verliezen van SVB op vastrentende beleggingen door de stijgende rente (Fact 10) verspreidden zich razendsnel. Dit veroorzaakte een "bankrun" (Fact 3, Fact 4, Fact 7, Fact 12), waarbij een groot aantal klanten tegelijkertijd hun geld probeerde op te nemen. Een cruciaal aspect hierbij was dat "circa 90% van de deposito's onverzekerd" was (Fact 4), wat de angst bij klanten verder aanwakkerde om hun geld te verliezen.

SVB kon de enorme vraag naar contanten niet aan, wat resulteerde in ernstige "liquiditeitsproblemen" (Fact 4, Fact 11). De bank had simpelweg niet genoeg direct beschikbare middelen om alle opnames te dekken. Dit acute liquiditeitstekort leidde in maart 2023 tot het faillissement van de bank (Fact 3, Fact 4, Fact 11). Het faillissement van Silicon Valley Bank was het grootste bankfaillissement in de Verenigde Staten sinds de bankencrisis van 2008 (Fact 5).

De belangrijkste oorzaken van het faillissement kunnen als volgt worden samengevat:

• Slecht renterisicobeheer: SVB had een groot deel van haar geld geïnvesteerd in langlopende staatsobligaties toen de rentes laag waren, zonder zich voldoende in te dekken tegen rentestijgingen (Fact 1, Fact 2).
• Snelle renteverhogingen: Het agressieve monetaire beleid van centrale banken zorgde voor een snelle stijging van de rentes, waardoor de marktwaarde van SVB's obligaties fors daalde (Fact 5, Fact 8, Fact 9).
• Gedwongen verkoop met verlies: Om aan de opnameverzoeken van klanten te voldoen, moest SVB obligaties verkopen tegen een lagere prijs dan de aankoopwaarde, wat leidde tot "grote verliezen" (Fact 6).
• Verlies van vertrouwen en bankrun: Nieuws over de verliezen en de behoefte aan kapitaal leidde tot paniek en een massale opname van deposito's door klanten (Fact 3, Fact 7, Fact 10, Fact 12).
• Hoge onverzekerde deposito's: Het feit dat ongeveer 90% van de deposito's niet gedekt was door de Amerikaanse depositogarantie, versnelde de bankrun aanzienlijk (Fact 4).