Wat zijn de regels voor het schenken van aandelen?

Het schenken van aandelen omvat zowel juridische als fiscale regels, die zorgvuldige planning vereisen. Juridisch gezien is de overdracht van aandelen in een besloten vennootschap (BV) gebonden aan een blokkeringsregeling in de statuten, zoals een aanbiedings- of goedkeuringsplicht. Fiscaal zijn er voorwaarden voor de inkomstenbelasting om vervreemding te voorkomen en voor de schenkbelasting kan de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) van toepassing zijn onder specifieke voorwaarden.

Voordat aandelen geschonken kunnen worden, is het essentieel om de statuten van de vennootschap te raadplegen. Deze bevatten doorgaans een blokkeringsregeling, die de vrije overdraagbaarheid van aandelen beperkt. Dit is vastgelegd in artikel 2:195 van het Burgerlijk Wetboek en heeft als doel te voorkomen dat medeaandeelhouders geconfronteerd worden met een ongewenste nieuwe aandeelhouder. De blokkeringsregeling kan verschillende vormen aannemen:

Aanbiedingsregeling: De aandeelhouder die zijn aandelen wil schenken, moet deze eerst aanbieden aan de medeaandeelhouders. Pas als zij de aandelen niet willen overnemen, mag de schenking aan een derde plaatsvinden.
Goedkeuringsregeling: Voor de overdracht van aandelen is de voorafgaande goedkeuring van een orgaan van de vennootschap, zoals de algemene vergadering van aandeelhouders of het bestuur, vereist.

Daarnaast kan het maatschappelijk kapitaal in de statuten zijn opgenomen om de uitgifte van aandelen door bestuurders te beperken, wat aandeelhouders maximale controle geeft over de aandelenstructuur.

Voor de inkomstenbelasting is het schenken van aandelen met een aanmerkelijk belang (minimaal 5% van het geplaatste kapitaal) in principe een belaste vervreemding. Echter, onder bepaalde voorwaarden kan de schenking van aandelen in een vennootschap die een onderneming drijft, of een medegerechtigdheid houdt, als een geruisloze doorschuiving worden behandeld. Dit betekent dat de belastingheffing over de waardestijging van de aandelen wordt uitgesteld tot het moment dat de verkrijger de aandelen verder vervreemdt. De voorwaarden hiervoor zijn:

De vennootschap moet een onderneming drijven volgens het ondernemingsbegrip van de inkomstenbelasting, of een medegerechtigdheid houden.
De verkrijger van de aandelen moet binnenlands belastingplichtig zijn.
De geschonken aandelen mogen geen deel uitmaken van een onderneming van de verkrijger zelf.

Wordt niet aan deze voorwaarden voldaan, dan kan de schenker direct inkomstenbelasting verschuldigd zijn over de aanmerkelijkbelangwinst.

Naast de inkomstenbelasting kan schenkbelasting verschuldigd zijn. De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) biedt onder voorwaarden een vrijstelling voor de schenkbelasting, wat het schenken van ondernemingsvermogen, waaronder aandelen, fiscaal aantrekkelijker maakt. De voorwaarden voor toepassing van de BOR bij het schenken van aandelen zijn anders dan bij erfopvolging, en omvatten onder meer:

De schenker moet de aandelen minimaal vijf jaar in bezit hebben gehad voorafgaand aan de schenking.
De vennootschap waarvan de aandelen worden geschonken, moet een onderneming drijven.
Het belang dat wordt geschonken, moet minimaal 5% van het geplaatste kapitaal van de vennootschap bedragen.

De BOR is specifiek gericht op het faciliteren van een soepele overgang van een onderneming en kent complexe regels. Het is van belang om deze regels nauwkeurig te volgen om in aanmerking te komen voor de vrijstelling. Voor meer gedetailleerde informatie over de BOR, raadpleeg onze pagina over de Bedrijfsopvolgingsregeling.