Oorlog Rusland aandelen
De agressieve inval van Rusland in Oekraïne leidde tot een totale afwaardering van alle Russische aandelen. In aanloop naar het conflict, rond 24 februari 2022, verloren de aandelenmarkten al 8 procent van hun waarde, wat beleggen in Rusland sterk beïnvloedde. De Russische economie besteedde in 2024 40 procent aan de oorlog, wat grote financiële kosten met zich meebracht. U leest hier wat de oorlog betekent voor aandelen en beleggers.
Wat betekent de oorlog voor aandelen en beleggers?
De oorlog in Rusland en Oekraïne heeft een complexe impact op aandelen en beleggers. Het gedrag van aandelen in oorlogen wordt breed besproken, omdat aandelen reageren op oorlogen. Onrust door oorlog heeft een negatief effect op aandelenmarkten, wat kan leiden tot het sluiten van beurzen en een daling van wereldwijde markten door bedrijfsverstoring. De impact op de beurs hangt echter sterk af van de duur, ernst en belangen van het conflict.
Historisch gezien presteren aandelenmarkten positief tijdens oorlogen, al is dat vaak op de langere termijn. Voor beleggers betekent dit dat een grondige analyse van cruciaal belang is. Aandelen kunnen profiteren van meer vraag en rendement door een conflict. De militaire-industriële complexen maken bijvoorbeeld miljardenwinsten uit wapenverkoop, terwijl gemiddelde beleggers miljarden kunnen verliezen. Dit toont aan dat beleggen in oorlogstijd zowel risico's als specifieke kansen biedt.
Welke sectoren en aandelen reageren het sterkst?
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne laat zien dat bepaalde sectoren en aandelen sterker reageren op geopolitieke spanningen. Dit geldt voor defensie, energie en grondstoffen, maar ook voor banken en cyclische aandelen.
Defensie en veiligheid
Defensie en veiligheid zijn sectoren die vaak extra aandacht krijgen bij geopolitieke spanningen. Overheden kunnen hun uitgaven voor militaire middelen en veiligheidsmaatregelen verhogen. Dit leidt tot een hogere vraag naar producten en diensten van defensiebedrijven. De exacte invloed op individuele aandelen hangt echter af van specifieke contracten en de algemene marktomstandigheden.
Energie en grondstoffen
Energie en grondstoffen zijn belangrijke categorieën die reageren op de oorlog in Rusland en Oekraïne. Grondstoffen omvatten energieproducten zoals petroleum, olie en gas. Deze energiegrondstoffen zijn een hoofdcategorie van grondstoffen. Naast energie vallen ook landbouwproducten, levend vee, industriële metalen en edelmetalen onder grondstoffen. Energiegrondstoffen worden verhandeld als materialen en brandstoffen, voornamelijk voor huishoudens en industrieën. Harde grondstoffen zijn specifiek metalen en energiebronnen.
Banken en cyclische aandelen
Cyclische aandelen zijn aandelen waarvan de koers sterk correleert met economische cycli. Hun prestaties zijn afhankelijk van economische schommelingen. Ze groeien sterk tijdens positieve economische periodes. De bankensector behoort tot de sectoren met cyclische aandelen. Tegelijkertijd worden banken ook als voorbeelden van anticyclische aandelen gezien. Dit maakt het voor beleggers essentieel om de specifieke kenmerken van bankaandelen goed te analyseren, aangezien hun winst en aandelenkoersen sterk meebewegen met economische fluctuaties.
Wat doen sancties met Russische aandelen?
Sancties van westerse landen hebben de Russische aandelenmarkt zwaar beïnvloed. De Russische aandelen en obligaties werden in februari 2022 praktisch waardeloos. Dit leidde tot koersdalingen voor Russische bedrijven en maakte de aandelen moeilijk verhandelbaar. De Russische aandelenbeurs is vanaf begin 2022 gesloten. Rusland nam ook maatregelen die buitenlanders beletten om Russische aandelen te verkopen, wat de situatie voor beleggers in individuele aandelen, indexfondsen en staatsobligaties complex maakte.
Handel in Russische aandelen
Handel in Russische aandelen is sterk beperkt sinds de sancties en tegenmaatregelen. Meer informatie over Russische aandelen vindt u hier. De Russische aandelenbeurs sloot begin 2022 en bleef lange tijd dicht. Daarnaast namen de Russische autoriteiten maatregelen die buitenlandse beleggers beletten hun aandelen te verkopen. Dit maakt het voor u als belegger vrijwel onmogelijk om Russische aandelen te kopen of te verkopen. De situatie blijft complex en verandert snel.
Russische indexfondsen en ETF's
Russische indexfondsen en ETF's zijn sterk beïnvloed door de oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende sancties. De handel in deze beleggingsproducten is beperkt. Voor actuele informatie over de status van specifieke fondsen en de mogelijkheden tot handelen, raadpleegt u de betreffende fondsbeheerder of uw financiële adviseur.
Russische staatsobligaties
De Russische staatsschuld is sinds de oorlog in Oekraïne in 2022 gedegradeerd naar een speculatieve rating. Kredietbeoordelaars hebben de kredietwaardigheid van de Russische schuld verlaagd, wat wijst op een grote kans op wanbetaling. Russische obligaties in vreemde valuta worden op extreem lage niveaus verhandeld. Het rendement op Russische staatsobligaties uitgedrukt in dollars is tot maart 2022 sterk gestegen. Beleggers in deze obligaties hebben daardoor mogelijk nog geen couponbetalingen ontvangen, mede door Westerse sancties. De Russische regering moet $117 miljoen aan rente op dollarobligaties betalen. Ook moeten bezitters van Russische staatsobligaties in juni 2022 een renteaflossing van $400 miljoen voldoen. De Russische staatsschuld zal in de toekomst hogere financieringskosten met zich meebrengen.
Hoe beïnvloedt de oorlog Europese markten?
De oorlog ten oosten van Europa heeft de Europese markten significant beïnvloed, hoewel veel negatieve effecten al zijn verwerkt. Geopolitieke gebeurtenissen leiden tot waardedalingen, onzekerheid en onvoorspelbaarheid, met impact op beleggingen van beleggers. Dit heeft gevolgen voor inflatie, volatiliteit en bedrijven in de regio.
Inflatie en energieprijzen
De stijging van energieprijzen is de belangrijkste oorzaak van hoge inflatie. Tussen 2021 en 2023 steeg de inflatie sterk door hogere energiekosten, knelpunten in bevoorradingsketens en economische onzekerheid. In Nederland werd de inflatie in 2023 voornamelijk door energieprijzen veroorzaakt. Zo was in maart 2024 de stijging van 3,1 procent in Nederland grotendeels te wijten aan hogere energiekosten. Ook in de eurozone speelden oplopende energieprijzen een prominente rol. In september 2021 was de helft van de inflatie hierdoor veroorzaakt. Wanneer energieprijzen dalen, zoals in januari 2024, kan dit de inflatie juist verlagen.
Volatiliteit op de beurs
Volatiliteit op de beurs definieert de mate van marktbeweging omhoog of omlaag over tijd. Het geeft de beweeglijkheid van aandelen, de markt of de beurs weer. De volatiliteit van een aandeel geeft aan hoe sterk het stijgt of daalt. Het reflecteert de mate van prijsschommelingen van een aandeel. Deze koersschommelingen worden gemeten over percentuele veranderingen, vaak over periodes van 1, 3 of 5 jaar. Als risicomaatstaf voor aandelen en ETF's wordt volatiliteit gemeten over een numerieke waarde die koersschommelingen weergeeft. Volatiliteit als risicomaatstaf wordt meestal gebaseerd op historische koersen van effecten. Een hogere volatiliteit betekent een hoger risico. Hoge volatiliteit op financiële markten kan onrust en nervositeit veroorzaken bij beleggers. Dit kan ertoe leiden dat mensen op het verkeerde moment uitstappen. Volatiliteit fungeert uiteindelijk als een barometer voor onzekerheid.
Bedrijven met omzet in Rusland of Oekraïne
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft bedrijven met omzet in deze landen gedwongen hun zakelijke relaties te heroverwegen. Veel Nederlandse bedrijven overwegen of beëindigen overeenkomsten met Russische partijen, wat een directe reactie is op de situatie. Meer over Rusland-Oekraïne aandelen vindt u hier. EU-bedrijven die zaken doen met Rusland moeten bovendien de complexe en uitgebreide sanctieregels zorgvuldig bestuderen. In 2022 was het Nederlandse bedrijfsleven nog afhankelijk van leveringen uit zowel Oekraïne als Rusland. Eurozone banken hebben hun grootste blootstelling in deze regio vaak via lokale dochterondernemingen. Toch zijn bestaande Nederlandse bedrijven actief in Rusland blijkbaar niet massaal vertrokken, zoals Jeroen Ketting opmerkt.
Wat kun je als belegger doen in oorlogstijd?
In oorlogstijd zoeken beleggers vaak naar manieren om hun kapitaal te beschermen. Veel investeerders, inclusief centrale banken, kiezen dan voor goud als waardevaste investering. Ook beleggen in staatsobligaties of onroerend goed kan als veilig en stabiel worden gezien. Daarnaast zijn er aandelen die juist profiteren van oorlogssituaties. Het is belangrijk om risico's te spreiden en te overwegen wanneer u wel of niet verkoopt.
Risico spreiden met ETF's
ETF's helpen risico te spreiden door beleggingen over meerdere effecten te verdelen. Eén ETF doet dit automatisch over verschillende bedrijven, sectoren en landen. Dit vermindert het risico dat één slecht presterend aandeel of sector uw rendement verstoort. U verlaagt het risico van beleggen in aandelen via ETF's door breed te diversificeren over beleggingscategorieën, regio's en sectoren. Een ETF-portfolio kan het risico verder verlagen door regionale en sectorale spreiding, wat zorgt voor een langdurig verlaagd risico. Pas op voor schijnspreiding; klumpenrisico en overlap tussen ETF's verhogen juist het totale portefeuillerisico. Vermijd overschrijding van diversificatie door onnodige overlappingen.
Cash, defensieve aandelen en grondstoffen
Grondstoffen zoals goud, olie en agrarische producten kunnen dienen als beleggingen ter bescherming en spreiding. Ze bieden bescherming tegen inflatie en economische instabiliteit. Investeringen in grondstoffen zijn waardevolle activa in tijden van economische onzekerheid. Wanneer u bijvoorbeeld hoge inflatie verwacht, kunnen harde grondstoffen zoals goud, olie en koper specifiek tegen inflatie beschermen. Voor beleggers die bescherming zoeken, zijn grondstoffen een logische keuze. Grondstoffenbeleggingen bieden diversificatie en bescherming tegen economische instabiliteit; ze bieden beleggers diversificatieopties en afdekking tegen schokken.
Wanneer juist niet verkopen
U verkoopt uw aandelen, ook die beïnvloed door de oorlog in Rusland en Oekraïne, beter niet als u een lange beleggingshorizon heeft. Door te verkopen, legt u een verlies vast. Markten kunnen herstellen na periodes van onrust. Het is vaak verstandig om emotionele beslissingen te vermijden tijdens volatiliteit. Bedenk of u het geld op korte termijn echt nodig heeft. Voor persoonlijk advies over uw specifieke situatie kunt u een financieel adviseur raadplegen.
Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog komt?
Wanneer er oorlog komt, reageren aandelenmarkten vaak met onvoorspelbaarheid. Hoewel de wereldwijde aandelenmarkten kunnen dalen door bedrijfsverstoring, laten sommige historische voorbeelden, zoals de S&P500 tijdens de Tweede Wereldoorlog, juist positieve prestaties zien. Dit betekent dat er enerzijds miljardenverliezen kunnen zijn voor gemiddelde beleggers, terwijl anderzijds aandelen in de militaire-industriële complex miljardenwinsten boeken. Effectenbeleggers vinden ook investeringsmogelijkheden in aandelen die profiteren van oorlogssituaties, wat kan leiden tot meer vraag en rendement. Beleggen tijdens geopolitieke onrust beïnvloedt aandelenkoersen, en in extreme gevallen kunnen aandelenbeurzen zelfs sluiten. Het gedrag van aandelen tijdens oorlogen is een complex onderwerp.
Welke aandelen stijgen tijdens een oorlog?
Defensieaandelen en oliebedrijven kunnen stijgen tijdens een oorlog. Oorlogsspanningen dragen bij aan de waardestijging van defensieaandelen. Wapen-, munitie- en defensieproducenten trekken bij verhoogd oorlogsrisico aanzienlijke interesse. De defensiesector profiteert van toegenomen overheidsuitgaven aan militair en defensie. Oliebedrijven en defensiebedrijven kunnen profiteren van stijgende aandelenkoersen, zoals in 2022 te zien was. Historisch gezien presteert de aandelenmarkt vaak positief tijdens oorlogen. De Amerikaanse beurs steeg bijvoorbeeld tussen 1941 en 1945 met een totale stijging van 35,82 procent. Beurskoersen dalen zelden tijdens gewapende conflicten. Wereldwijde aandelenmarkten vertoonden stijgende koersen in de laatste weken van het eerste kwartaal van 2022.
Welke aandelen doen het goed in tijden van oorlog?
Welke aandelen goed presteren in tijden van oorlog is moeilijk te voorspellen. De impact van een conflict, zoals de oorlog in Rusland en Oekraïne, verschilt per sector en economische situatie. Voor actuele analyses en specifieke aanbevelingen is het raadzaam om gespecialiseerde financiële adviseurs te raadplegen.
Welke aandelen kunnen profiteren als de oorlog in Oekraïne eindigt?
Europese aandelenmarkten kunnen profiteren als de oorlog in Oekraïne eindigt. Een staakt-het-vuren en vredesgesprekken worden gezien als positieve katalysatoren voor Europese aandelenkoersen. Dit komt doordat Europa direct getroffen is door de oorlog. Duitse fiscale impulsen en mogelijke wederopbouw in Oekraïne kunnen de aantrekkelijkheid van de Europese aandelenmarkt versterken. Ook aandelen van opkomende markten kunnen verbeterde vooruitzichten krijgen. De Europese economie zou een positief effect ervaren, en een einde aan de oorlog zou bovendien gunstig zijn voor Rusland en Oekraïne zelf, wat de economische druk vermindert.
Kan ik nog beleggen in Russische aandelen?
Beleggen in Russische aandelen is complex en sterk beperkt door internationale sancties en tegenmaatregelen. De handel in deze aandelen is op veel beurzen stilgelegd of sterk bemoeilijkt. Voor de meest actuele informatie over de mogelijkheden en beperkingen kunt u het beste contact opnemen met uw eigen bank of beleggingsinstelling.
Wat is het effect van sancties op mijn portefeuille?
Economische sancties hebben een direct effect op uw portefeuille, vooral bij beleggingen in gesanctioneerde landen. Ze kunnen leiden tot waardeverlies van de nationale munteenheid van deze landen. Dit beïnvloedt de waarde van uw beleggingen in die valuta.
Sancties beïnvloeden ook de goudreserves van landen. Investeerders zien goud als bescherming, waardoor de vraag stijgt en de goudprijs kan toenemen. Bovendien beperken sancties de toegang tot dollarreserves, wat markten verstoort en aanzienlijke schade kan veroorzaken in uw beleggingsportefeuille.