Oorlog Iran: wat doen aandelen?
Een volledige oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran heeft op korte termijn een beperkt effect op de aandelenmarkt, met een initiële schok gevolgd door normale of goede prestaties. Geopolitieke spanningen, zoals die in april 2024 tussen Israël en Iran, kunnen de aandelenmarktvolatiliteit verhogen en kredietspreads verbreden, terwijl olieaandelen juist sterk kunnen stijgen. Dit artikel belicht hoe conflicten rond Iran de aandelenkoersen beïnvloeden en welke sectoren hierdoor geraakt worden.
Direct antwoord: wat betekent oorlog rond Iran voor beleggers?
Een mogelijke volledige oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran heeft op korte termijn een beperkt effect op de aandelenmarkt. De impact op de aandelenmarkt is een initiële schok, gevolgd door normale of zelfs goede prestaties binnen één tot drie jaar. Dit betekent dat beleggers na een eerste daling vaak herstel zien.
Een proxy-oorlog tussen Israël en Iran kan een grotere impact hebben op financiële markten, vooral door volatiliteit en hogere olieprijzen. Zo leidde een conflict tussen Israël en Iran in de eerste dagen van oktober 2024 tot een sterkere dollar, hogere olieprijzen en een 'risk-off' sentiment. Militaire dreiging kan de olieprijs flink opdrijven; in april 2024 zorgde dit voor een stijging van de wereldwijde olieprijs met 18 procent. Goldman Sachs voorspelde in oktober 2024 zelfs een potentiële stijging van 20 dollar per vat bij een directe oorlog tussen Iran en Israël. Een escalatie of dreiging van militaire actie door de VS tegen Iran, zoals in de week van 21 april 2025, kan de angst voor aanbodverstoring en olieprijsstijging vergroten. Gedoe met Iran beïnvloedde in het tweede kwartaal van 2019 de aandelenmarktvolatiliteit, en rond juni 2019 zorgde een conflict tussen de Verenigde Staten en Iran voor verhoogde volatiliteit op financiële markten. Geopolitieke spanningen, zoals na de Amerikaanse drone-aanval in Irak in januari 2020, leiden tot een toename van beleggingen in goud.
Welke markten reageren het eerst op een conflict met Iran?
De oliemarkt en de dollar reageren vaak het eerst op een conflict met Iran. Een conflict tussen Israël en Iran leidde in oktober 2024 tot een sterkere dollar en hogere olieprijzen. Dit creëerde ook een algemeen 'risk-off' sentiment onder beleggers.
De oliemarkt is bijzonder gevoelig voor spanningen in de regio. Escalatie kan deze markt uit evenwicht brengen en grote prijsschommelingen in ruwe olie veroorzaken. Conflicten tussen de Verenigde Staten en Iran leiden meestal tot prijsfluctuaties in olie en verhoogde volatiliteit op financiële markten. Deze prijsvolatiliteit op markten neemt toe door escalatie. Dit betekent dat u snel beweging kunt zien in uw beleggingen bij geopolitieke spanningen.
Straat van Hormuz: waarom is dit zo belangrijk voor aandelen?
De Straat van Hormuz is een smalle zeestraat en een belangrijke route voor de wereldwijde olietransport. Een groot deel van de olie en vloeibaar gas passeert deze doorgang. Bij spanningen, zoals een mogelijke oorlog met Iran, kan de aanvoer van energie in gevaar komen. Dit leidt tot onzekerheid op de financiële markten, wat de aandelen van energiegerelateerde bedrijven raakt. De stabiliteit in deze regio is daarom een aandachtspunt voor beleggers.
Welke scenario’s zijn mogelijk bij oorlog in het Midden-Oosten?
De geopolitieke situatie in het Midden-Oosten, met bestaande conflicten in Oekraïne en Israël, dreigt te escaleren tot een bredere oorlog waarbij Iran, Israël en de Verenigde Staten betrokken kunnen raken. Zo'n escalatie kan leiden tot onvoorspelbare uitkomsten. Denk hierbij aan scenario's zoals een beperkte escalatie, een langdurige oorlog of een sluiting van de Straat van Hormuz.
Beperkte escalatie
Een beperkte escalatie in de oorlog rond Iran betekent dat de impact op aandelenmarkten meestal kortstondig is. De situatie blijft dan beheersbaar, zonder een langdurige of wijdverspreide verstoring van de economie. Beleggers zien vaak een initiële schok, waarna de markten zich herstellen. Voor gedetailleerde analyses van dergelijke scenario's kunt u de publicaties van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) raadplegen.
Langdurige oorlog
Een langdurige oorlog, zoals een conflict rond Iran, brengt langdurige onzekerheid met zich mee voor de aandelenmarkten. Dit verschilt van een beperkte escalatie, waarbij de impact vaak kortstondig is. Bij een aanhoudend conflict kunnen beleggers te maken krijgen met langdurige volatiliteit en aanhoudende druk op de economie. Voor meer informatie over de economische gevolgen van langdurige spanningen kunt u de analyses van De Nederlandsche Bank (DNB) raadplegen.
Sluiting van de Straat van Hormuz
De sluiting van de Straat van Hormuz, een strategische passage voor olieaanvoer, zou ernstige gevolgen hebben. Iran dreigt de Straat van Hormuz te sluiten, wat de handelsroutes in het Midden-Oosten kan blokkeren en de distributie van olie bedreigt. Een militair conflict daar kan het olieaanbod met 20 procent verminderen, wat de olieprijzen kan doen stijgen tot ongeveer 600 Dollar per vat. Zo'n verstoring van deze kritieke vaarroute bedreigt de levering van olie en LNG naar Europa. Een langdurig conflict in de Perzische Golf, met verstoring van de doorvaart via de Straat van Hormuz, kan ernstige economische problemen veroorzaken voor Aziatische en wereldwijde economieën.
Welke sectoren en aandelen winnen of verliezen meestal?
Welke sectoren en aandelen winnen of verliezen bij een oorlog rond Iran, hangt sterk af van de aard en duur van het conflict. Er zijn geen vaste regels voor welke specifieke aandelen altijd stijgen of dalen. De impact verschilt per bedrijf en sector.
Over het algemeen reageren markten op onzekerheid. Sectoren die direct te maken hebben met energie of grondstoffen kunnen volatiel zijn. Voor een dieper inzicht in de situatie rond aandelen Iran, is het belangrijk de ontwikkelingen nauwlettend te volgen.
Hoe ga je als belegger om met oorlog en conflict?
Om als belegger om te gaan met oorlog en conflict, zijn second-level denken, agressiviteit en risicobewustzijn belangrijke strategieën. De invloed van geopolitieke onrust op aandelenkoersen is een veelbesproken onderwerp, waarbij het gedrag van aandelen in oorlogssituaties breed wordt behandeld. Vaak wenden investeerders zich tijdens internationale spanningen tot veiliger activa, zoals investeren in goud ter bescherming van kapitaal. Hoewel beleggen in wapens neerkomt op profiteren van oorlog, waarderen investeerders liever vrede boven oorlog. U doet er goed aan uw strategie te blijven volgen, risico's te spreiden en eventueel tijdelijk defensieve posities te overwegen.
Blijf je strategie volgen
Het is essentieel om trouw te blijven aan uw beleggingsstrategie en vol te houden, zelfs in onzekere tijden. Stel, u belegt in ETF's en de markt daalt door geopolitieke spanningen; dan is het juist zaak om niet in paniek te verkopen. Een regelgebonden strategie vraagt geduld, want deze kan tijdelijk achterblijven. Een sterke strategie bepaalt de richting en vertaalt zich in daadkrachtige uitvoering voor impact, wat het resultaat beïnvloedt. Een strateeg kan u adviseren over de te volgen strategie. Bovendien kan een gespecialiseerde service uw strategie vertalen naar daadkrachtige uitvoering en beschrijven hoe een sterke strategie richting geeft voor impact. Het is wel belangrijk dat u uw strategie regelmatig herziet en aanpast; een dergelijke strategie moet ook periodiek worden bijgesteld om relevant te blijven.
Risico spreiden over regio's en sectoren
Om uw beleggingen te beschermen, vooral in tijden van geopolitieke onrust zoals een mogelijke oorlog rond Iran, is het belangrijk om risico te spreiden over regio's en sectoren. Spreiding van beleggingen over regio's en sectoren beperkt het risico op verlies. Door te beleggen in verschillende bedrijven, sectoren en landen verkleint u de kans op sterke negatieve invloed op uw portefeuille. Beleggen in meerdere aandelen verspreid over sectoren en regio's verkleint financieel risico voor beleggers. Dit vermindert het concentratierisico en beschermt tegen de negatieve effecten van rampen in één specifieke sector of regio. Spreiding in uw beleggingsportefeuille vermindert risico's door verdeling over verschillende sectoren, regio's of beleggingscategorieën. Globale spreiding in een portfolio vermindert risico’s van individuele regio’s en landen, inclusief politieke en economische risico's.
Wanneer tijdelijk cash of defensieve posities overwegen
U overweegt tijdelijk cash of defensieve posities vooral in onzekere economische tijden, zoals bij geopolitieke onrust rond Iran. Een defensieve beleggershouding is een veilige strategie in zo'n onzekere economie. Dit is ook verstandig als u een korte termijn visie heeft of financiële doelen nadert. In crisistijd geeft een tijdelijk defensievere strategie vaak meer gemoedsrust. Een defensief risicoprofiel kan inhouden dat u een flink bedrag in cash aanhoudt. Dit is vooral nuttig bij onrustige markten. Het verhogen van cashposities is een van de defensieve strategieën voor uw portfolio. Deze aanpak vermindert risico's en helpt kapitaal te behouden in onzekere tijden.
Wat betekent dit voor vertrouwen, olie en de dollar?
De onzekerheid rond een conflict met Iran heeft vooral impact op het vertrouwen in de Amerikaanse dollar. Dit vertrouwen neemt al sinds 2020 en 2021 af. Zorgen van opkomende economieën over Amerikaanse sancties dragen hieraan bij, een trend die tot september 2024 zichtbaar was. Ook de verhoogde politieke en economische onzekerheid na 2020 vermindert het vertrouwen in Amerikaanse staatsobligaties en de dollar. De wereldwijde markt verliest hierdoor vertrouwen in de almachtige dollar. De status van de dollar als ultieme veilige haven staat duidelijk onder druk. Dit komt mede door onvoorspelbaar handelsbeleid en bredere zorgen over de Amerikaanse overheid in 2024. In 2025 verliest de dollar verder zijn status als veilige haven voor investeringen. Een direct gevolg van dit dalende vertrouwen is een stijgende goudvraag in 2024 en daarna.
Hoe reageert de beurs op de oorlog in Iran?
De beurs reageert op een oorlog in Iran vaak met verhoogde volatiliteit. Een volledige oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran veroorzaakt een initiële schok op de aandelenmarkt, waarna de markt vaak normaal of zelfs goed presteert voor 1 tot 3 jaar. Zo leidde escalatie tussen Israël en Iran in april 2024 tot verhoogde volatiliteit en bredere kredietspreads, met een negatieve impact op de Aziatische aandelenmarkt tussen 13 en 15 april 2024. Soms is de reactie gematigd, zoals begin januari 2020 na een Amerikaanse aanval op een Iraanse generaal. Financiële markten werden gerustgesteld op 3 januari 2020 toen duidelijk werd dat geen van beide partijen escalatie wilde. Een Israëlische vergeldingsaanval op Iran in oktober 2024 verminderde ook de onzekerheid op de wereldwijde financiële markten. Politieke spanningen kunnen ook specifiek de aandelenkoersen van oliebedrijven verlagen, zoals u zag eind 2019 en begin 2020.
Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog komt?
Wanneer oorlog uitbreekt, reageren aandelenmarkten vaak met veel onvoorspelbaarheid. Wereldwijde aandelen kunnen dalen door verstoringen in het bedrijfsleven. Soms sluiten beurzen zelfs tijdelijk, wat de onrust vergroot — een scenario dat beleggers zelden meemaken. Toch laten aandelen historisch gezien ook positieve prestaties zien tijdens oorlogen, zoals de S&P500 tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit betekent dat er, ondanks de algemene verliezen voor gemiddelde beleggers, ook investeringsmogelijkheden zijn in aandelen die profiteren van de oorlogssituatie.
Welke aandelen doen het goed in tijden van oorlog?
In tijden van oorlog of geopolitieke spanningen kunnen defensie-aandelen en oliebedrijven vaak profiteren van waardestijging. Wapen-, munitie- en defensieproducenten trekken dan aanzienlijke interesse op de aandelenmarkt. Dit komt doordat verhoogde overheidsuitgaven aan militaire uitrusting en technologie bijdragen aan een toegenomen waardering. Defensie-aandelen behaalden het afgelopen jaar zelfs een hoog beursrendement. Ook de bredere aandelenmarkt, zoals de Amerikaanse, kan historisch gezien goed presteren tijdens oorlogsperiodes.
Wat zijn de effecten van de oorlog in Iran op ondernemers?
De effecten van een oorlog in Iran op ondernemers hangen af van hun relatie met de Iraanse economie en de bredere markt. Al in 2016 was het ondernemersklimaat in Iran onduidelijk door politieke en economische onzekerheden, mede door de invloed van de Revolutionaire Garde. Vanaf februari 2025 zal de mislukking van Iran om ruwe olie te verkopen het Bruto Binnenlands Product (BBP) van Iran beïnvloeden, wat financiële onrust veroorzaakt. Hoewel een volledige oorlog tussen de VS en Iran op korte termijn een beperkt effect heeft op de aandelenmarkt, met een initiële schok gevolgd door normale of goede prestaties, kan deze schok het consumentenvertrouwen tijdelijk aantasten.