Is handelen met voorkennis strafbaar?

Handelen met voorkennis is in Nederland absoluut strafbaar. Het wordt beschouwd als een ernstig economisch delict en is illegaal. Zowel het zelf handelen met voorwetenschap als het bieden van de gelegenheid daartoe aan anderen, kan leiden tot zware juridische gevolgen, waaronder hoge gevangenisstraffen.

Misbruik van koersgevoelige informatie, ook wel handel met voorwetenschap genoemd, is een fundamentele inbreuk op de integriteit van financiële markten. Het is niet alleen verboden, maar wordt in Nederland specifiek aangemerkt als een economisch delict. Dit betekent dat het onder het fiscaal strafrecht en financieel economisch strafrecht valt, wat de ernst van de overtreding onderstreept. De wetgeving hieromtrent is strikt en heeft als doel een gelijk speelveld te waarborgen voor alle beleggers.

De juridische gevolgen van handelen met voorkennis zijn aanzienlijk. Het is een strafbaar feit dat niet licht wordt opgenomen door de autoriteiten. Overtreders kunnen worden geconfronteerd met hoge gevangenisstraffen. Dit geldt niet alleen voor de persoon die zelf de transacties uitvoert op basis van de voorwetenschap, maar ook voor iedereen die anderen de gelegenheid geeft om met deze voorkennis te handelen. Een voorzitter van een raad van commissarissen van een beursgenoteerd bedrijf heeft zelfs gesteld dat het een misdrijf is. Het principe is dat het verkrijgen van een oneerlijk voordeel door niet-openbare informatie de markt verstoort en het vertrouwen van beleggers schaadt.

Het verbod op handelen met voorkennis strekt zich uit over diverse financiële markten. Binnen de Europese Unie is het, naast marktmanipulatie, expliciet verboden onder wetgeving zoals MiCA (Markets in Crypto-Assets Regulation) voor de cryptomarkt. Dit betekent dat ook handel met voorkennis in digitale activa, zoals cryptocurrencies, onder dit strenge regime valt en strafbaar is. De wetgeving is dus breed en omvat zowel traditionele effecten als de opkomende cryptomarkten.

Een veelvoorkomende misvatting is dat handelen met voorkennis alleen strafbaar is als de gebeurtenis daadwerkelijk de koersprijs beïnvloedt. Dit is echter onjuist. Volgens het juridische principe in Nederland is het handelen met voorwetenschap op zich al verboden en strafbaar, ongeacht of de koers daadwerkelijk beweegt als gevolg van de transactie. Het gaat om het misbruik van de niet-publieke, koersgevoelige informatie, niet om het uiteindelijke effect op de markt.

Om de reikwijdte van het verbod te verduidelijken, kunnen we verschillende scenario's onderscheiden die als handelen met voorkennis worden aangemerkt:

• Zelf handelen met voorkennis: Een directielid van een beursgenoteerd bedrijf koopt aandelen van zijn eigen bedrijf, wetende dat er binnenkort een overnamebod wordt aangekondigd dat de koers zal doen stijgen. Deze kennis is nog niet publiek.
• Anderen gelegenheid geven tot handelen: Het directielid deelt deze niet-publieke informatie met een vriend, die vervolgens aandelen koopt. Het directielid heeft dan de gelegenheid geboden tot handelen met voorkennis.
• Misbruik van koersgevoelige informatie: Een belegger krijgt via een interne bron informatie over tegenvallende kwartaalcijfers van een bedrijf, nog voordat deze officieel worden gepubliceerd. De belegger verkoopt zijn aandelen om verlies te voorkomen. Dit valt ook onder misbruik van voorwetenschap.
• Handelen in de cryptomarkt: Een ontwikkelaar van een nieuwe cryptocurrency weet dat een grote beurslisting op handen is en koopt vlak voor de aankondiging een grote hoeveelheid van deze munt. Dit is handelen met voorkennis onder de MiCA-wetgeving.