Wat is het verschil tussen geplaatst en gestort kapitaal?

Geplaatst kapitaal en gestort kapitaal zijn beide onderdelen van het eigen vermogen van een vennootschap, maar ze verschillen fundamenteel in hun status: geplaatst kapitaal is het deel van het maatschappelijk kapitaal dat daadwerkelijk is uitgegeven aan aandeelhouders, terwijl gestort kapitaal het deel van dit geplaatste kapitaal is dat door de aandeelhouders daadwerkelijk is betaald aan de vennootschap.

Geplaatst kapitaal, ook wel maatschappelijk kapitaal genoemd, vertegenwoordigt het nominale bedrag van de aandelen die een vennootschap daadwerkelijk heeft uitgegeven aan haar aandeelhouders. Het is het deel van het totale aandelenkapitaal dat op papier is toegewezen aan de eigenaren van de onderneming. Dit bedrag weerspiegelt de verplichting die aandeelhouders zijn aangegaan om kapitaal in de vennootschap in te brengen door de aankoop van aandelen. In Nederland is dit een belangrijk begrip binnen het vennootschapsrecht, zowel voor de Besloten Vennootschap (B.V.) als de Naamloze Vennootschap (N.V.).

Gestort kapitaal is daarentegen het gedeelte van het geplaatste kapitaal dat daadwerkelijk door de aandeelhouders aan de vennootschap is betaald. Dit kan in contanten zijn, maar ook in natura, zoals de inbreng van activa. Het gestorte kapitaal is het concrete bedrag dat de vennootschap ter beschikking heeft gekregen vanuit de aandeelhouders. Voor zowel de N.V. als de B.V. in Nederland is het gestorte kapitaal dus het volgestorte deel van het geplaatste kapitaal.

Het cruciale onderscheid zit in het niet-gestorte deel van het geplaatste kapitaal. Dit is het bedrag dat weliswaar is overeengekomen bij de uitgifte van de aandelen, maar nog niet door de aandeelhouders is voldaan. Dit niet-gestorte deel kan verder worden onderverdeeld in opgevraagd kapitaal en niet-opgevraagd kapitaal. Opgevraagd kapitaal is het deel waarvoor de vennootschap de aandeelhouders al heeft verzocht om te betalen, terwijl niet-opgevraagd kapitaal het deel is waarvoor deze betalingsverplichting nog niet is geactiveerd. Deze specificatie is vooral relevant voor de Naamloze Vennootschap in Nederland.

Om het verschil te illustreren, nemen we een voorbeeld. Stel een vennootschap besluit 10.000 aandelen uit te geven met een nominale waarde van €10 per aandeel. Op het moment van uitgifte is het geplaatste kapitaal dan 10.000 aandelen x €10 = €100.000. Dit bedrag staat op papier als de totale waarde van de uitgegeven aandelen. De aandeelhouders betalen bij de uitgifte echter slechts €5 per aandeel. Het gestorte kapitaal bedraagt dan 10.000 aandelen x €5 = €50.000. Het resterende bedrag van €50.000 (10.000 aandelen x €5) is weliswaar geplaatst, maar nog niet gestort. Dit deel vertegenwoordigt een vordering van de vennootschap op de aandeelhouders.

De noodzaak om onderscheid te maken tussen geplaatst en gestort kapitaal is ook terug te zien in de financiële verslaglegging. Hoewel de specifieke regelgeving per jurisdictie kan verschillen, zoals in België en de Europese Unie waar een afzonderlijke vermelding van geplaatst en gestort kapitaal vereist is, is het ook in Nederland van belang deze twee bedragen gescheiden te presenteren. Dit geeft een transparant beeld van de kapitaalstructuur van een onderneming: enerzijds de omvang van de verplichtingen die aandeelhouders zijn aangegaan, anderzijds de mate waarin deze verplichtingen al zijn nagekomen.

Een veelvoorkomende misvatting is dat zodra aandelen zijn uitgegeven, het corresponderende bedrag direct beschikbaar is voor de vennootschap. De realiteit is echter dat het geplaatste kapitaal slechts de potentiële inbreng vertegenwoordigt. Pas wanneer het gestorte kapitaal daadwerkelijk is volstort, zijn deze middelen concreet beschikbaar. Het correct begrijpen van dit verschil is essentieel voor het beoordelen van de financiële soliditeit en liquiditeit van een onderneming, en voor het nakomen van vennootschapsrechtelijke verplichtingen in Nederland. Meer informatie over de samenstelling van het eigen vermogen van een vennootschap vindt u hier.