Waarom mislukte de beursgang van Deliveroo?

De beursgang van Deliveroo in het eerste kwartaal van 2021 mislukte voornamelijk door diepgaande zorgen van beleggers over het verdienmodel en de duurzaamheid ervan, met name de controversiële zzp-constructies voor bezorgers. Deze onzekerheden, gecombineerd met juridische druk en een gebrek aan schaalgrootte, leidden tot een koersdaling van 30% direct na de beursintroductie, waardoor het bedrijf als de meest onzekere weg naar winstgevendheid werd gezien.

Beleggers maakten zich grote zorgen over de duurzaamheid van dit model. Deliveroo lag in 2021 in meerdere landen onder vuur vanwege de behandeling van zijn bezorgers, waarbij de controverse over schijnzelfstandigheid centraal stond. Deze juridische discussies duidden op een potentieel risico voor hogere operationele kosten, mochten bezorgers als werknemers moeten worden aangemerkt. In Nederland oordeelde de Hoge Raad bijvoorbeeld dat er geen sprake was van echte zelfstandigheid voor Deliveroo-bezorgers, wat de druk op het bedrijf verder opvoerde.

De onzekerheid rond de arbeidsrelatie van de bezorgers werd gezien als een directe bedreiging voor de winstgevendheid van Deliveroo. Het bedrijf had al de reputatie het meest onzekere pad naar winstgevendheid te hebben, mede door een gebrek aan schaalgrootte in vergelijking met concurrenten. De mogelijke verplichting om zzp'ers om te zetten naar werknemers zou de winstmarges verder onder druk zetten, wat de aantrekkelijkheid voor investeerders verminderde.

Deze problemen culmineerden uiteindelijk in belangrijke strategische beslissingen. Zo vertrok Deliveroo op 11 augustus 2022 uit Nederland. Een belangrijke reden hiervoor was de druk van aandeelhouders om verliezen terug te dringen, mede ingegeven door de verwachte verkorting van de winst als gevolg van de omzetting van zzp'ers naar werknemers. Deliveroo wilde de uitspraak van de Hoge Raad over de arbeidsrechterlijke status van zijn bezorgers niet afwachten. Later, in november 2023, kon Deliveroo in Nederland ook niet aantonen dat het een IT-bedrijf is, wat de discussie over de aard van hun dienstverlening en de status van hun bezorgers verder compliceerde.

De belangrijkste factoren die bijdroegen aan de mislukte beursgang waren:

• Zorgen over het verdienmodel: Beleggers twijfelden aan de houdbaarheid van het bedrijfsmodel, vooral door de afhankelijkheid van zzp-constructies voor bezorgers.
• Controverse over schijnzelfstandigheid: In 2021 lag Deliveroo in diverse landen onder vuur vanwege de juridische status van zijn bezorgers. De uitspraak van de Hoge Raad in Nederland, die stelde dat bezorgers geen echte zelfstandigen waren, onderstreepte dit risico.
• Onzeker pad naar winstgevendheid: Het bedrijf werd gezien als een speler met een inherent onzeker traject naar winst, mede door een gebrek aan schaalgrootte vergeleken met concurrenten.
• Juridische en operationele risico's: De dreiging van hogere personeelskosten door de mogelijke verplichting om zzp'ers in vaste dienst te nemen, schrok investeerders af en leidde uiteindelijk tot het vertrek uit de Nederlandse markt in 2022.