Wie besluit tot uitgifte van aandelen?

De Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) is het primaire orgaan binnen een onderneming dat bevoegd is om te besluiten tot de uitgifte van aandelen. Deze bevoegdheid kan echter, met name bij een besloten vennootschap (BV), worden overgedragen aan een ander orgaan, zoals de Raad van Bestuur. Een dergelijke overdracht van bevoegdheid is niet permanent en kan door de AVA worden herroepen.

De hoofdregel in Nederland is vastgelegd in artikel 2:206 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek, waaruit blijkt dat de Algemene Vergadering van Aandeelhouders de bevoegdheid heeft om te besluiten tot uitgifte van aandelen. Dit is de standaardprocedure, waarbij de aandeelhouders gezamenlijk beslissen over de kapitaalstructuur van de onderneming. Echter, de wet biedt de mogelijkheid om deze bevoegdheid over te dragen.

Voor een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BV) kan de AVA de bevoegdheid tot het uitgeven van aandelen overdragen aan een ander orgaan, meestal de Raad van Bestuur. Deze delegatie van bevoegdheid is niet onbeperkt en kent vaak specifieke voorwaarden en een geldigheidstermijn. De AVA behoudt altijd het recht om deze gedelegeerde bevoegdheid weer in te trekken of te herroepen. Dit zorgt ervoor dat de aandeelhouders uiteindelijk de controle behouden over belangrijke beslissingen betreffende het aandelenkapitaal.

Wanneer de bevoegdheid is overgedragen, mag de Raad van Bestuur besluiten over de uitgifte en/of levering van aandelen. Dit kan gericht zijn op bestaande aandeelhouders, proportioneel aan hun huidige aandelenbezit, of via een gerichte uitgifte waarbij preëmptieve rechten van aandeelhouders van toepassing kunnen zijn. De Raad van Bestuur neemt dan ook besluiten over de overige voorwaarden van de uitgifte, altijd binnen de kaders van de autorisatie die zij van de AVA heeft ontvangen.

Wie besluit in welke situatie?

• Geen delegatie: De Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) besluit direct over de uitgifte van aandelen. Dit is de standaardprocedure, zoals vastgelegd in de wet.
• Delegatie aan Raad van Bestuur: De Raad van Bestuur besluit over de uitgifte van aandelen, mits de AVA deze bevoegdheid expliciet heeft overgedragen. Deze delegatie is vaak gebonden aan een maximale hoeveelheid aandelen en een specifieke geldigheidsduur.
• Gerichte uitgifte aan aandeelhouders: Binnen de gedelegeerde bevoegdheid kan de Raad van Bestuur besluiten tot uitgifte van aandelen aan bestaande aandeelhouders, bijvoorbeeld proportioneel aan hun huidige aandelenbezit of via een gerichte uitgifte met preëmptieve rechten.

Tijdelijke autorisaties en hun beperkingen

Een veelvoorkomende misvatting is dat eenmaal gedelegeerde bevoegdheid permanent is. In werkelijkheid zijn dergelijke autorisaties door de AVA vaak tijdelijk en gebonden aan specifieke limieten. Zo autoriseert de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van een bedrijf de Raad van Bestuur doorgaans voor een bepaalde periode om besluiten te nemen over aandelenuitgifte. Een voorbeeld hiervan is een autorisatie die geldig was voor 18 maanden vanaf de datum van het besluit van de AVA in 2024. Dit betekende dat de Raad van Bestuur binnen die periode, en tot een vooraf vastgesteld maximum aantal nieuwe aandelen (bijvoorbeeld 23.000.000, wat 2,99% van alle aandelen kon vertegenwoordigen), bevoegd was tot uitgifte. Een andere autorisatie voor een bedrijf in de aandelenmarkt om aandelen uit te geven tot maart 2025 voor 100.000.000 gewone aandelen en geautoriseerde preferente aandelen, toont eveneens de tijdelijkheid van dergelijke bevoegdheden.

Deze voorbeelden illustreren dat, hoewel de Raad van Bestuur operationeel kan handelen, de uiteindelijke controle en de initiële autorisatie bij de Algemene Vergadering van Aandeelhouders liggen. Zodra een dergelijke periode is verstreken, moet de AVA opnieuw een besluit nemen om de bevoegdheid te verlengen of te vernieuwen.