Is de AI-bubbel een crisis?
De AI-bubbel vertoont, op basis van observaties uit 2024, de kenmerken van een veelvoorkomende bubbel, gedreven door de disruptieve aard van kunstmatige intelligentie. Of deze situatie daadwerkelijk een crisis is, hangt af van het collectieve geloof in een dergelijke situatie, wat de feiten voor 2026 niet bevestigen.
De markt rond kunstmatige intelligentie (AI) vertoonde in 2024, en bleef dit doen tot medio 2024, diverse kenmerken die typerend zijn voor een financiële bubbel. Deze kenmerken omvatten factoren die vaak worden waargenomen bij disruptieve technologieën. Kunstmatige intelligentie zelf is een disruptieve technologie die diepgaande veranderingen teweegbrengt, wat een veelvoorkomende bubbelfactor is.
De waargenomen bubbelkenmerken in de AI-markt omvatten onder meer:
- Disruptieve technologie: De technologie rond kunstmatige intelligentie (AI) wordt beschouwd als disruptief, wat vaak gepaard gaat met perioden van snelle groei en hoge waarderingen. Dit is een typische bubbelfactor.
- Veelvoorkomende bubbelkenmerken: De AI-markt toont patronen die overeenkomen met algemeen erkende bubbelkenmerken, zoals waargenomen in het voorjaar en midden van 2024. Dit duidt op een markt die zich gedraagt volgens de dynamiek van eerdere bubbels.
- Impact en veranderingen: De disruptieve aard van AI veroorzaakt significante veranderingen, wat bijdraagt aan de bubbelfactoren die in de markt aanwezig zijn.
Om de aard van een financiële bubbel te illustreren, kunnen we kijken naar waarderingen. Stel dat een AI-startup in 2023 een omzet van €5 miljoen genereerde en een marktwaardering van €50 miljoen had, wat neerkomt op een omzetmultiple van 10x. Door het toegenomen enthousiasme voor AI in 2024 steeg de waardering van dit bedrijf naar €500 miljoen, terwijl de omzet slechts naar €10 miljoen groeide. Dit resulteerde in een omzetmultiple van 50x. Deze disproportionele groei in waardering ten opzichte van de onderliggende financiële prestaties is een klassiek voorbeeld van speculatieve overwaardering, kenmerkend voor een bubbel.
Een cruciaal onderscheid moet worden gemaakt tussen een 'bubbel' en een 'crisis'. Een financiële bubbel verwijst naar een situatie waarin de prijs van een activum of een activaklasse significant afwijkt van de intrinsieke waarde, vaak gedreven door speculatie en overenthousiasme. Een crisis daarentegen, zoals de crisis van 2008-2009, ontstaat pas wanneer er een collectief geloof is dat de situatie daadwerkelijk een crisis is. Dit collectieve geloof, en de daaruit voortvloeiende paniek en systeemrisico's, definiëren een crisissituatie.
De beschikbare feiten uit 2024 bevestigen dat de AI-markt de kenmerken van een bubbel vertoont, gekoppeld aan de impact van AI als disruptieve technologie. Echter, de kennisbank geeft voor het huidige jaar 2026 geen indicatie dat er een collectief geloof is ontstaan dat deze bubbel reeds is uitgemond in een crisis. Het is dus mogelijk dat de AI-bubbel de kenmerken van een bubbel heeft zonder dat deze op dit moment als een financiële crisis wordt ervaren of gekwalificeerd. Voor meer informatie over de evolutie van technologiegedreven markten, kunt u hier verder lezen.