Aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven

Aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven zijn eigendomsbewijzen van ondernemingen die niet op een openbare beurs worden verhandeld. Deze private bedrijven zijn vaak toegankelijk voor een selecte groep investeerders en kenmerken zich door grotere vertrouwelijkheid. Op deze pagina leest u over de eigenschappen, risico's en manieren om te beleggen in dit type ondernemingen.

Wat zijn niet-beursgenoteerde aandelen?

Niet-beursgenoteerde aandelen zijn eigendomsbewijzen van private bedrijven die niet op een openbare aandelenbeurs genoteerd staan. Particuliere bedrijven zonder beursnotering zijn hierdoor niet openbaar verhandelbaar. Het eigendom van deze bedrijven is vaak beperkt tot een selecte groep investeerders.

Deze aandelen hebben een mindere verhandelbaarheid, wat komt door het ontbreken van een georganiseerde markt. Beleggers hebben geen toegang tot realtime koersinformatie. Niet-beursgenoteerde aandelen zijn niet verhandelbaar zonder lange afwikkeling, wat betekent dat privémarktbeleggingen beperkte liquiditeit bezitten. Niet-liquide beleggingen bestaan uit aandelen in niet-beursgenoteerde bedrijven. Bovendien karakteriseren niet-beursgenoteerde bedrijven zich door grotere vertrouwelijkheid.

Wat zijn niet-beursgenoteerde aandelen?

Hoe kun je beleggen in niet-beursgenoteerde bedrijven?

U kunt op verschillende manieren beleggen in niet-beursgenoteerde bedrijven. Dit kan direct, via de aankoop van aandelen, obligaties of andere effecten, of indirect via investeringsfondsen en private equity-bedrijven. Ook is deelname mogelijk via beursgenoteerde private equity-fondsen, breed gespreide ETF's, of door vermogensbeheerders.

Direct aandelen kopen van een privébedrijf

Direct aandelen kopen van een privébedrijf betekent dat u de aandelen rechtstreeks overneemt van een private koper. Dit kan plaatsvinden via huidige eigenaren of via de secundaire markt voor aandelen. Zo'n directe investering in een bedrijf kan zonder tussenpersonen. Wanneer u een aandeel koopt, wordt u eigenaar van een deel van het bedrijf en investeert u als aandeelhouder met het oog op winstuitkering. Privébedrijven zijn vaak in handen van een kleine groep investeerders, zoals oprichters en durfkapitalisten. In België kan een vennootschap ook haar eigen aandelen terugkopen om de zeggenschap te behouden.

Meedoen via private equity of een fonds

De meeste beleggers in private equity doen dit via gespecialiseerde fondsen. U neemt dan deel als een Limited Partner (LP) in zo'n fonds. Directe deelname aan private equity-fondsen vraagt vaak miljoenen euro's. Voor particuliere beleggers met een kleiner budget zijn er fund-of-funds, ook wel Dachfonds genoemd. Deze fondsen beleggen zelf weer in meerdere private equity-fondsen, waardoor u al vanaf 100.000 euro kunt instappen, zoals bij een BB Capital fonds. Via een Dachfonds profiteert u van de waardestijging van niet-beursgenoteerde bedrijven, zonder direct in deze bedrijven te hoeven beleggen. Ook via gereguleerde ELTIFs kunt u als particuliere belegger investeren in private equity.

Investeren via crowdfunding of participaties

Investeren via crowdfunding of participaties biedt particuliere investeerders de mogelijkheid om in niet-beursgenoteerde bedrijven te stappen. Crowdfunding betekent dat u samen met andere investeerders projecten of bedrijven financiert via online platforms. Dit kan al met relatief kleine bedragen, soms zelfs vanaf 20 euro, afhankelijk van het platform. Online investeerders kunnen zo participeren in start-ups, commerciële vastgoedprojecten of bestaande bedrijven. Als investeerder in bedrijfsparticipaties via crowdinvesting profiteert u van dividenden en verkoopwinst van aandelen, mits het bedrijf succesvol groeit. Bij een succesvolle onderneming ontvangt u uw investering terug door de verkoop van aandelen.

Welke risico's en beperkingen horen erbij?

Beleggen in aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven brengt risico's met zich mee, inclusief mogelijk verlies van kapitaal. Alle beleggingen gaan gepaard met risico's. U kunt deze risico's beperken door kennis en passende maatregelen. Let op de minder goede verhandelbaarheid, de moeilijke waardebepaling en het hogere bedrijfs- en faillissementsrisico.

Minder verhandelbaarheid

Aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven zijn minder verhandelbaar. Dit komt doordat er weinig kopers beschikbaar zijn die uw gewenste verkoopprijs accepteren. Een laag handelsvolume leidt tot slechte marktliquiditeit. Hierdoor kunt u niet-verhandelbare aandelen alleen tegen een aanzienlijk lagere prijs verkopen. Lage verhandelbaarheid veroorzaakt ook grote spreads tussen bied- en laatprijzen. Minder transacties in smallcap aandelen verminderen de liquiditeit en kunnen de volatiliteit aanwakkeren.

Moeilijke waardebepaling

De waardebepaling van aandelen in niet-beursgenoteerde bedrijven is complex. De waarde van een onderneming is niet objectief vast te stellen, wat een waarderingsrisico met zich meebrengt door de subjectiviteit. Gebruikelijke waarderingsmethodes brengen een reeks moeilijkheden met zich mee. Zo houdt de multiples-methode niet altijd rekening met unieke bedrijfssituaties en ontbreekt vaak vergelijkingsmateriaal. Ramingen van de geschatte reële waarde kunnen bovendien afwijken van de huidige marktwaarden. Een onderbouwde waardebepaling is daarom essentieel. Een extern persoon of een professionele waardering kan de reële marktwaarde van een BV-bedrijf inschatten. Hierbij moet de rentevoet onrealistische waarden vermijden.

Hoger bedrijfs- en faillissementsrisico

Een hoger bedrijfs- en faillissementsrisico ontstaat wanneer een bedrijf veel schulden aangaat. Veel schulden verhogen de kans op compleet falen of bankroet. Vooral een hoge schuld/eigen vermogen ratio verhoogt het risico op wanbetaling of faillissement.

Bedrijven met hoge schuldenlast lopen een hoger risico op financiële problemen, zeker in economisch instabiele marktomstandigheden. Een hoger schuldenniveau betekent dat de onderneming haar financiële verplichtingen mogelijk niet kan nakomen. Dit kan leiden tot wanbetaling, vooral als de leenkosten stijgen.

Uiteindelijk kan een hoog schuldenniveau verlies van winst en potentieel faillissement veroorzaken. Bedrijven met hoge schulden en lage winst lopen in een hoger renteklimaat extra risico op financiële problemen. Hogere schuldenlast verhoogt ook het kredietrisico voor kredietverstrekkers.

Beleggers moeten de schuldenlast van een bedrijf goed bekijken. Stel, een bedrijf heeft veel geleend om snel te groeien. Als de economie dan tegenzit, kan het moeilijk worden om die leningen terug te betalen.

Wat zijn de kosten, voorwaarden en fiscale aandachtspunten?

Beleggen in aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven brengt kosten en fiscale aandachtspunten met zich mee. U krijgt te maken met beheerkosten en transactiekosten, plus inkomstenbelasting. Daarnaast zijn er specifieke voorwaarden en fiscale regels die voordelen en grenzen stellen.

Minimale inleg en toegangseisen

De minimale inleg en toegangseisen voor aandelen in niet-beursgenoteerde bedrijven variëren sterk. Dit hangt af van het specifieke bedrijf, de sector en de gekozen investeringsmethode. Vaak gelden er hogere drempels dan bij beursgenoteerde aandelen, zowel qua vermogen als ervaring. Voor exacte bedragen en voorwaarden raadpleegt u de aanbieder of het investeringsplatform. Een investering in deze bedrijven vraagt om een langere horizon en een goed begrip van de risico's.

Transactiekosten en beheervergoedingen

Transactiekosten bij beleggen bestaan uit verschillende onderdelen. Ze kunnen een vaste vergoeding per transactie zijn, of een percentage van het totaalbedrag van de transactie. Soms betaalt u een combinatie van een vast bedrag en een percentage van het orderbedrag. Deze kostenposten kunnen bankkosten en buitenlandse kosten omvatten. Bij vermogensbeheer zijn transactiekosten vaak een percentage van de transacties. Frequent handelen kan de jaarlijkse transactiekosten laten oplopen tot enkele honderden euro's.

Belasting in box 3 en mogelijke uitzonderingen

Aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven vallen in Nederland onder de vermogensrendementsheffing in box 3, tenzij u een aanmerkelijk belang heeft. In dat geval gelden andere fiscale regels, namelijk die van box 2. De specifieke voorwaarden en uitzonderingen zijn complex en hangen af van uw persoonlijke situatie. Voor actuele en gedetailleerde informatie over de fiscale behandeling van uw beleggingen raadpleegt u de Belastingdienst.

Hoe beoordeel je of een niet-beursgenoteerd bedrijf interessant is?

Om een niet-beursgenoteerd bedrijf interessant te vinden, beoordeelt u de financiële gezondheid, het groeipotentieel en de concurrentiepositie. U kijkt ook naar het managementteam en de schuldenstructuur, wat helpt de intrinsieke waarde en toekomstige waardegroei te bepalen. Een grondige analyse omvat de omzet, winst en groeipotentieel, het management en de governance, en de liquiditeit en exit-mogelijkheden.

Omzet, winst en groeipotentieel

Omzet, winst en groeipotentieel zijn cruciaal voor de beoordeling van niet-beursgenoteerde bedrijven. U meet het groeipotentieel van een bedrijf aan de hand van de omzet- en winstgroei. Constante groei in omzet en winst over tijd kenmerkt bedrijven met groeipotentieel. Omzetgroei toont uitbreiding van het bedrijf, een groter marktaandeel of succesvolle prijsverhogingen. Deze groei kan een katalysator zijn voor groei in bedrijfswinsten en aandelenwaarderingen. Het groeipotentieel wordt verder bepaald door de omzet- en winstgroei uit het verleden en marktkansen via uitbreiding naar nieuwe markten of productlijnen. U beoordeelt de groeipotentie van een onderneming ook op basis van de verwachte omzetstijging. Dit groeipotentieel is bepalend voor aantrekkelijke investeringsopbrengsten en biedt investeerders de mogelijkheid tot aanzienlijke rendementen via marktuitbreiding, nieuwe productontwikkeling of efficiëntieverbetering.

Management, aandeelhouders en governance

Management, aandeelhouders en governance beschrijven hoe een niet-beursgenoteerd bedrijf wordt geleid en gecontroleerd. Corporate governance regelt de verhoudingen tussen bestuurders, commissarissen en aandeelhouders. Het omvat onder meer het beloningsbeleid, risicomanagement en de naleving van wet- en regelgeving. Goede governance zorgt voor een evenwichtige behartiging van belangen van aandeelhouders, werknemers en de samenleving. Aandeelhouders spelen een actieve rol in de governance door hun stemrechten uit te oefenen. Regelgeving hierover stemt de belangen van management en aandeelhouders beter af.

Liquiditeit, looptijd en exit-mogelijkheden

Liquiditeit betekent hoe snel en gemakkelijk u een investering kunt afbouwen en geld terugkrijgt. Bij aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven is de liquiditeit op de markt voor alternatieve investeringen onzeker. De liquiditeit van deze beleggingen is beperkt bij niet erg liquide activa. Looptijden van langer dan één jaar tot vijf jaar, en zelfs langer dan vijf jaar, dragen bij aan dit liquiditeitsrisico. Dit maakt de exit-mogelijkheden beperkt, wat de flexibiliteit voor beleggers vermindert. Liquiditeit is belangrijk voor beleggers die snel kapitaal nodig hebben, maar deze aandelen bieden niet de snelle exit en flexibiliteit die liquid funds of staatsobligaties wel bieden. Een hogere liquiditeitenpositie biedt investeerders de benodigde flexibiliteit, vooral in crisistijden.

Wat zijn niet-beursgenoteerde aandelen?

Niet-beursgenoteerde aandelen zijn eigendomsbewijzen van private bedrijven die niet op een openbare aandelenbeurs genoteerd staan. Het eigendom is beperkt tot een selecte groep investeerders en de bedrijven kenmerken zich door grotere vertrouwelijkheid en beperkte toegankelijkheid. Particulieren kunnen deze aandelen wel verwerven, vaak in bijvoorbeeld familieondernemingen. Een belangrijk nadeel is de mindere verhandelbaarheid en problemen met prijsbepaling. Deze aandelen zijn illiquide, wat betekent dat ze niet zonder lange afwikkeling verhandelbaar zijn. Beleggers hebben geen toegang tot realtime koersinformatie en er is geen openbare waardering, vooral bij Private Equity investeringen.

Wat zijn niet-beursgenoteerde aandelen?

Is het veilig om aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven te kopen?

Nee, beleggen in aandelen van niet-beursgenoteerde bedrijven wordt niet als veiliger beschouwd dan beleggen in beursgenoteerde aandelen wereldwijd. Dit komt door verhoogde investeringsrisico's, met name een hoger risico door beperkte regulering en transparantie. Beursgenoteerde bedrijven zijn relatief veilig omdat inzage in jaarcijfers en een goede risico-inschatting mogelijk is. Ondanks deze risico's bieden niet-beursgenoteerde bedrijven hogere kansen op winstgevendheid en potentieel hogere rendementen, met de mogelijkheid tot snelle waardestijging.

Wat gebeurt er als een aandeel niet beursgenoteerd is?

Als een aandeel niet beursgenoteerd is, behoort het tot een privébedrijf. Deze bedrijven zijn niet genoteerd aan een effectenbeurs. Het eigendom van zulke aandelen is beperkt tot een selecte groep investeerders.

Een onbeursgenoteerd bedrijf kan meerdere aandeelhouders hebben, ook al is het niet beursgenoteerd. Deze niet-beursgenoteerde bedrijven kunnen hun aandelen niet verhandelen op een openbare beurs. Toegang tot investeren gebeurt vaak enkel via uitnodiging.

Bedrijven zijn niet verplicht om beursgenoteerd te zijn. Veel bedrijven willen dit ook niet vanwege de regulatoire lasten. Niet-beursgenoteerde bedrijven kunnen investeerders wel laten deelnemen aan hun succes, vaak vóór een eventuele beursgang.

Wat als een bedrijf niet beursgenoteerd is?

Wanneer een bedrijf niet beursgenoteerd is, betekent dit dat de aandelen van dit private bedrijf niet publiek verhandeld worden. Zulke private bedrijven opereren met een grotere vertrouwelijkheid en beperkte toegankelijkheid. De toegang tot deze aandelen is beperkt tot een selecte groep investeerders. U kunt er vaak alleen via een uitnodiging in beleggen. Retailbeleggers hebben hierdoor beperkte toegang tot deze private bedrijven.